اتاۋلى كۇندەر
حالىقارالىق ەسكەرتكىشتەر مەن تاريحي ورىندار كۇنى
بۇل مەرەكە العاش رەت 1984-جىلى اتاپ ءوتىلدى. بۇل كۇندى 1983-جىلى يۋنەسكو جانىنان قۇرىلعان حالىقارالىق ەسكەرتكىشتەر مەن كورنەكتى ورىنداردى قورعاۋ ماسەلەلەرى جونىندەگى كەڭەس اسسامبلەياسى بەكىتكەن.
بۇگىنگى تاڭدا وسى ۇيىمنىڭ قاتارىندا الەمنىڭ 175 مەملەكەتى بار. دۇنيەجۇزىنىڭ 122 ەلىندەگى 754 تاريحي قۇندىلىق يۋنەسكو تىزىمىنە ەنگىزىلگەن. 2003-جىلى وسى تىزىمگە ەلىمىزدەگى «ازىرەت سۇلتان» تاريحي-ارحيتەكتۋرالىق كەشەنى، الماتىعا تاياۋ تامعالى تاس شاتقالىنداعى جارتاستارعا قاشالعان سۋرەتتەر توپتاماسى كىردى.
قازاقستاندا ۇلتتىق قۇندىلىق بولىپ ەسەپتەلەتىن 25 مىڭنان استام تاريحي-مادەني ەسكەرتكىش بار.
دۇنيەجۇزىلىك راديو اۋەسقويلار كۇنى
1925-جىلدىڭ 18- ءساۋىر كۇنى قۇرىلعان حالىقارالىق راديو اۋەسقويلار وداعىنىڭ قۇرىلۋىنا بايلانىستى اتاپ وتىلەدى.
مۋزىكالىق دۇكەندەر كۇنى ءساۋىردىڭ ءۇشىنشى سەنبىسىندە اتالىپ وتىلەتىن جىل سايىنعى ءىس- شارا. ول تاۋەلسىز مۋزىكالىق دۇكەندەر مادەنيەت قولداۋ ماقساتىندا بەكىتىلدى. ونىڭ نەگىزگى مىندەتى - تاۋەلسىز مۋزىكالىق دۇكەندەر، ورىنداۋشىلار مەن الەمنىڭ ءتۇرلى ەلدەرىندەگى مەلوماندار اراسىندا بايلانىس ورناتۋ.
ەستە قالار وقيعالار
1993-جىلى الماتىدا دۇنيەجۇزىلىك ەكونوميكالىق فورۋم ءوتتى. وعان الەمنىڭ 30 ەلىنەن 100 دەن استام ءىرى حالىقارالىق جانە ۇلتتىق كومپانيالاردىڭ باسشىلارى جينالدى.
2005-جىلى قازاقستاندىق ەكولوگ قايشا اتاحانوۆا قورشاعان ورتانى قورعاۋ سالاسىنداعى قىزمەتى ءۇشىن حالىقارالىق گولدمان سىيلىعىنىڭ يەگەرى اتاندى. قايشا اتاحانوۆا - تومەن جانە ورتاشا راديواكتيۆتى قالدىقتاردى باسقا مەملەكەتتەردەن قازاقستانعا اكەلۋگە نارازىلىق ناۋقانىن ۇيىمداستىرعان.
ول - بيولوگ، راديواكتيۆتى ساۋلەلەردىڭ زارداپتارىن زەرتتەيتىن مامان، قاراعاندىداعى ەكولوگيالىق ورتالىقتىڭ نەگىزىن قالاۋشىسى جانە جەتەكشىسى. ەكولوگيالىق گولدمان سىيلىعىن 1990-جىلى قوعام قايراتكەرى ريچارد گولدمان جانە ونىڭ جۇبايى رودو بەكىتكەن. 15 جىل ىشىندە گولدمان سىيلىعىن 65 ەلدىڭ 107 تابيعات قورعاۋشىسى العان.
2011-جىلى ەلباسى نۇرسۇلتان نازاربايەۆ ەستونيا رەسپۋبليكاسىنىڭ الدىنداعى ايرىقشا ەڭبەگى ءۇشىن ماريا جەرىنىڭ كرەسىمەن ماراپاتتالدى. ماريا جەرىنىڭ كرەسى - ەستونيا رەسپۋبليكاسىنىڭ مەملەكەتتىك ناگراداسى. ول 1995-جىلى 16- مامىر كۇنى ەستونيا مەملەكەتىنىڭ تاۋەلسىزدىگى قۇرمەتىنە بەكىتىلدى. ەستونيا پرەزيدەنتتەرى مەن ەل الدىندا سىڭىرگەن ەڭبەكتەرى ءۇشىن شەتەلدىك ازاماتتار ماراپاتتالادى.
2011-جىلى قازاقستان ەكسپورتشىلارىىLAC- MRA بەلگىسىن پايدالانۋ قۇقىعىنا يە بولدى. ILAC- MRA كومبيناتسيالىق بەلگى ۇلتتىق اككرەديتتەۋ ورتالىعىندا اككرەديتتەلگەن زەرتحانالاردىڭ سىناق حاتتامالارىندا قولدانىلاتىن بولادى.
2012-جىلى قازاقستان پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان نازاربايەۆ مالايزياداعى «Limkokwing University of Creative Technology» ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ قۇرمەتتى دوكتورى اتاعىنا يە بولدى. نۇرسۇلتان نازاربايەۆ - بۇل اتاققا يە بولعان ءتورتىنشى مەملەكەت قايراتكەرى. بۇعان دەيىن ۋنيۆەرسيتەتتىڭ قۇرمەتتى دوكتورى اتاعىنا نەلسون ماندەلا، ماحاتحير موحامماد جانە مالايزيانىڭ پرەمەر-ءمينيسترى نادجيب تۋن رازاك يە بولعان.
2013-جىلى قىرعىز رەسپۋبليكاسىندا بەلگىلى قازاقستاندىق جازۋشى مۇحتار اۋەزوۆتىڭ قۇرمەتىنە مەموريالدىق تاقتانىڭ اشىلۋ سالتاناتى ءوتتى. بىشكەكتىڭ ورتالىق كوشەلەرىنىڭ ءبىرى قازاق جازۋشىسىنىڭ ەسىمىمەن اتالدى.
2013-جىلى قازاق فۋتبولىنىڭ 100 جىلدىق مەرەيتويىنىڭ ەمبلەماسى ماقۇلداندى. بايقاۋدىڭ ەڭ ۇزدىك جۇمىسى رەتىندە سەمەيدەگى شاكارىم مەملەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ تۇلەگى دينارا شۇكەيەۆانىڭ جۇمىسى تانىلدى.
2016-جىلى رەسەي باتىرى، ر ف ءى ءى م ىشكى اسكەرلەرىنىڭ پولكوۆنيگى سەرىك سۇلتانعابيەۆ باۋىرجان مومىش ۇلى وردەنىمەن ماراپاتتالدى. ق ر ارداگەرلەر ۇيىمىنىڭ قوعامدىق ناگراداسى قازاقتىڭ داڭقتى باتىرى باۋىرجان مومىش ۇلىنىڭ ەسىمىمەن اتالادى. بۇل وردەنمەن اسكەري ۇرىستاردا ەرەكشە كوزگە تۇسكەندەر جانە اسكەري بورىشىن ورىنداعان كەزىندە ەرلىك تانىتقان اسكەريلەر ماراپاتتالادى.
2017-جىلى قىتايدىڭ Hunan TV تەلەارناسى جوباسىندا ءساتتى ونەر كورسەتكەن ءانشى ديماش قۇدايبەرگەن تۋرالى فيلم ءتۇسىردى. Hunan Television - قىتايدىڭ كورەرمەندەر سانى جاعىنان ەكىنشى سپۋتنيكتىك تەلەستانتسياسى.
2019-جىلى ەلباسىنىڭ باستاماسىمەن جۇزەگە اسىپ جاتقان «رۋحاني جاڭعىرۋ» باعدارلاماسى اياسىندا «جاھاندىق الەمدەگى قازىرگى قازاق ادەبيەتى» جوباسى بويىنشا قازىرگى قازاق ادەبيەتىنىڭ انتولوگياسى بىرىككەن ۇلتتار ۇيىمىنىڭ التى تىلىندە تۇڭعىش رەت كوشىرىلىپ، باسىلىپ شىعارىلاتىن بولدى.