دۇنيەجۇزىلىك الەۋمەتتىك جۇمىس كۇنى
جىل سايىن ناۋرىزدىڭ ءۇشىنشى سەيسەنبىسىندە الەۋمەتتىك جۇمىستى ناسيحاتتاۋ ارقىلى الەۋمەتتىك ادىلەتتىلىك، ادام قۇقىعى جانە الەۋمەتتىك دامۋ ءۇشىن كۇرەسەتىن جاھاندىق ۇيىم - الەۋمەتتىك قىزمەتكەرلەردىڭ حالىقارالىق فەدەراتسياسىنىڭ باستاماسىمەن اتاپ وتىلەدى.
الەۋمەتتىك جۇمىستىڭ نەگىزگى مىندەتى - كومەككە جانە قولداۋعا مۇقتاج الەۋمەتتىك توپتار وكىلدەرىنىڭ (بالالار، مۇگەدەكتەر، زەينەتكەرلەر، از قامتىلعان ادامدار، ايەلدەر جانە ت. ب.) لايىقتى ءومىر دەڭگەيى مەن ساپاسىن قامتاماسىز ەتۋ.
سونىمەن قاتار الەۋمەتتىك جۇمىستىڭ ماڭىزدى ناتيجەسى - بۇل جەكە ادامداردىڭ عانا ەمەس، بۇكىل وتباسىلار مەن قوعامنىڭ ءال-اۋقاتىن جاقسارتۋ.
ەستە قالار وقيعالار
1932-جىلى ب. ءمايليننىڭ «كەلىن مەن شەشەي»، ك. قىرقىمبايەۆتىڭ «كەلىنشەك» اتتى كومەديالارىمەن جامبىل اۋداندىق تەاترى ءوز شىمىلدىعىن اشتى. تەاتردىڭ العاشقى ترۋپپاسى قۇرامىندا س. اتامقۇلوۆ، ج. ابىزبايەۆ، س. ابىزبايەۆا، ش. ساكيەۆ، م. تابانوۆ، ت. ب. اكتەرلەر ونەر كورسەتتى، ال رەجيسسەرلىك جۇمىستى ر. ءابدىراحمانوۆ، ج. ارعىنبايەۆ اتقاردى.
اۋداندىق تەاتر 1940-جىلى وبلىستىق قازاق دراما تەاترى بولىپ قۇرىلدى. 1945-جىلى اباي ەسىمى بەرىلدى.
1944 -جىلى كوكشەتاۋ وبلىسى قۇرىلدى. اكىمشىلىك ورتالىعى - كوكشەتاۋ قالاسى. ونىڭ اۋماعى سول كەزدە باتىستان شىعىسقا 600 شاقىرىمعا جۋىق، سولتۇستىكتەن وڭتۇستىككە 200 شاقىرىمنان استام جەردى الىپ جاتتى.
وبلىس 1997-جىلى مامىردىڭ 3 ىندە سولتۇستىك قازاقستان وبلىسىنا قوسىلۋىنا بايلانىستى تاراتىلدى.
1999 -جىلى ونىڭ ءۇش اۋدانى جانە كوكشەتاۋ قالاسى اقمولا وبلىسىنىڭ قۇرامىنا ەندى.
1944 -جىلى تالدىقورعان وبلىسى قۇرىلدى. اكىمشىلىك ورتالىعى - تالدىقورعان قالاسى. وبلىس 1997-جىلى الماتى وبلىسىنا قوسىلۋىنا بايلانىستى تاراتىلدى.
1992 -جىلى جەكە اسكەري قۇرىلىم جانە قارۋلى كۇشتەردىڭ رەزەرۆى رەتىندە قازاقستاننىڭ رەسپۋبليكالىق ۇلانى قۇرىلدى. بۇگىندە ول قازاقستان رەسپۋبليكاسى مەملەكەتتىك كۇزەت قىزمەتىنە كىرەدى، نىسانداردى قورعاۋ قىزمەتى (رەسپۋبليكالىق ۇلان) دەپ اتالادى جانە مەملەكەتتىڭ ۇلتتىق قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋ كۇشتەرىنە جاتادى.
قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتىنىڭ 2019-جىلعى 13- ماۋسىمداعى 13№ جارلىعىمەن نىسانداردى قورعاۋ قىزمەتى ەرەكشە ماقساتتاعى كۇش بولىپ قايتا قۇرىلدى.
1998-جىلى ى. التىنسارين اتىنداعى ءبىلىم پروبلەمالارى عىلىمي-زەرتتەۋ ينستيتۋتىنىڭ اتاۋى ى. التىنسارين اتىنداعى قازاق ءبىلىم اكادەمياسى بولىپ وزگەرتىلدى.
2009 -جىلى الماتىدا «الاشوردا» دەرەكتى فيلمى تانىستىرىلدى. فيلمنىڭ رەجيسسەرى - قازاقستاندىق تانىمال كينەماتوگرافيست قاليلا وماروۆ. فيلم قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ اقپارات جانە مادەنيەت مينيسترلىگىنىڭ تاپسىرماسىمەن «الاش» قوزعالىسىنىڭ 90 جىلدىعىنا ارنالىپ تۇسىرىلگەن.
52 مينۋتتىق فيلمنىڭ سەناريىن جازعان - بولات ءمۇرسالىم، كومپوزيتورى - اقان مۇساقۇلوۆ.
2012 -جىلى قازاقستان «ادىلەت» تاريحي- اعارتۋ قوعامى «ازالى كىتاپتىڭ» 9-باسىلىمىن شىعاردى. «ازالى كىتاپتىڭ» بۇل شىعارىلىمى قىزىل تەررور كەزەڭىندە الماتى قالاسى ماڭىنداعى «جاڭالىق» قورىمىندا جاتقان جازىقسىز قۇربانداردىڭ ەسىمدەرىن جاڭعىرتۋعا ارنالدى.
كىتاپتا 1937-1946-جىلدار ارالىعىندا اتىلىپ، جاڭالىق اۋىلى ماڭىنداعى قورىمعا كومىلگەن 4121 ادام تۋرالى قىسقاشا مالىمەتتەر بەرىلدى.
2012 -جىلى نيۋ-يورك ۋنيۆەرسيتەتى جانىنداعى ەجەلگى الەمدى زەرتتەۋ جونىندەگى ينستيتۋت عيماراتىندا «كوشپەندىلەر جانە ولاردىڭ بايلانىستارى: قازاقستاننىڭ ەجەلگى ونەرى مەن مادەنيەتى» («Nomads and Networks: The Ancient art and Culture of Kazakhstan» ) دەگەن اتاۋمەن بىرەگەي كورمە اشىلدى.
2016 -جىلى حالىقارالىق جەكە قۇقىقتار بويىنشا گااگا كونفەرەنتسياسىنىڭ جالپى ىستەر جانە ساياسات كەڭەسىنىڭ وتىرىسىندا نيدەرلاند كورولدىگى سىرتقى ىستەر مينيسترلىگىنىڭ وكىلدەرىنە قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ گااگا كونفەرەنتسياسىنا قوسىلۋعا نيەت بىلدىرگەن حاتى تاپسىرىلدى.
2018 -جىلى قازاقستان استاناسىندا سيرياداعى جاعدايدى رەتتەۋ جونىندەگى استانا پروتسەسىندە كەپىل ەلدەردىڭ سىرتقى ىستەر مينيسترلەرى كەزدەستى. يران، رەسەي، تۇركيا س ءى م باسشىلارىنىڭ كەزدەسۋى جاقىن بولاشاقتاعى ءۇش جاقتى ءوزارا ىقپالداستىقتى ايقىنداپ، سيريا داعدارىسىن رەتتەۋ جونىندەگى ىنتىماقتاستىقتىڭ العاشقى جىلىندا قول جەتكىزىلگەن ناتيجەلەردى تالقىلاۋ مۇمكىندىگىن بەردى.
2018 -جىلى قازاقستاننىڭ استاناسىندا سيرياداعى جاعدايدى رەتتەۋ جونىندەگى استانا پروتسەسىنىڭ كەپىلگەر ەلدەرىنىڭ سىرتقى ىستەر مينيسترلەرىنىڭ كەزدەسۋى ءوتتى. استانادا العاش رەت وتكەن يران، رەسەي جانە تۇركيا س ءى م باسشىلارى دەڭگەيىندەگى كەزدەسۋ الداعى ۋاقىتتا ءۇش جاقتى ءوزارا ءىس-قيمىلدى ايقىنداۋعا جانە ورتاق جۇمىس ۋاقىتىندا سيرياداعى جاعدايدى رەتتەۋ بويىنشا ىنتىماقتاستىقتىڭ ءبىرىنشى جىلىندا قول جەتكىزىلگەن ناتيجەلەردى تالقىلاۋعا مۇمكىندىك بەردى.
2018 -جىلى قازاقستاندىق «اناعا اپارار جول» فيلمى نيۋ-يوركتەگى كينوفەستيۆالدىڭ «ءومىر جەتىستىكتەرى» اتالىمىندا «ۇزدىك كوركەم فيلم» ناگراداسىن جەڭىپ الدى. كينوفەستيۆال «كينوماتوگرافتاعى ايەلدەر» تاقىرىبىنداعى فورۋم اياسىندا ءوتتى. وعان الەمنىڭ تۇكپىر- تۇكپىرىنەن كەلگەن 100 گە جۋىق كينوماتوگرافيستەر قاتىستى.
2019 -جىلى نورۆەگيادا وتكەن الەم كۋبوگىندا قازاقستاندىق سپورتشى سەرگەي تكاچەنكو ترامپليننەن شاڭعىمەن سەكىرۋدەن قازاقستاننىڭ جاڭا رەكوردىن ورناتتى. ەلدىڭ ەڭ جوعارى جەتىستىگى ەندى 199,5 مەتردى قۇراپ وتىر.