ۇلتتىق بانك بازالىق ستاۆكانى 14,5 پايىز دەڭگەيىندە ساقتاپ قالادى

فوتو:
نۇر-سۇلتان. قازاقپارات - ۇلتتىق بانكتىڭ اقشا-كرەديت ساياساتى كوميتەتى بازالىق مولشەرلەمەنى 1,0+/- پ. ت. پايىزدىق دالىزىمەن جىلدىق 14,5 پايىز دەڭگەيىندە بەلگىلەۋ جونىندە شەشىم قابىلدادى.

تيىسىنشە، وتىمدىلىكتى ۇسىنۋ جونىندەگى تۇراقتى قول جەتكىزۋ وپەراتسيالارى بويىنشا مولشەرلەمە - 15,5 پايىز، ال وتىمدىلىكتى الۋ جونىندەگى تۇراقتى قول جەتكىزۋ وپەراتسيالارى بويىنشا مولشەرلەمە - 13,5 پايىز، دەپ حابارلايدى قازاقپارات.

شەشىم قالىپتاسقان ەكونوميكالىق جاعدايدى، تاۋەكەلدەر تەڭگەرىمىن، سونداي-اق ۇلتتىق بانكتىڭ جاڭارتىلعان بولجامدارىن ەسكەرە وتىرىپ قابىلداندى.

لوگيستيكالىق قىزمەتتەر قۇنىنىڭ وسۋىنەن، ساۋدا ارىپتەسى بولىپ تابىلاتىن ەلدەردەگى جوعارى ينفلياتسيادان جانە تەڭگە باعامىنىڭ رۋبلگە قاتىستى السىرەۋىنەن تۋىنداعان سىرتقى سەكتور تاراپىنان قىسىم ساقتالۋدا.

دەگەنمەن الەمدەگى ازىق-تۇلىك باعاسى تومەندەپ كەلەدى.

باعانىڭ وسۋىنە تۇرتكى بولعان ىشكى قوزعاۋشى كۇشتەر اراسىندا الەمدىك نارىقتاردان كەيىن ازىق-تۇلىك باعاسىنىڭ تومەندەۋىن تەجەيتىن جانە ورتا مەرزىمدى پەرسپەكتيۆادا سۇرانىس تاراپىنان جوعارى قىسىم كورسەتەتىن ىنتالاندىرۋشى فيسكالدىق سەرپىندى اتاپ وتۋگە بولادى.

جوعارى ينفلياتسيا ىشكى باعالاردىڭ سىرتقى باعا وزگەرىستەرىنە بەيىمدەلۋىنە نەگىزدەلگەن، بۇل قازىرگى كەزەڭدە اقشا-كرەديت تالاپتارىن قوسىمشا قاتايتۋدى تالاپ ەتپەيدى.

بۇدان باسقا، 2022-جىلدىڭ باسىنان باستاپ بازالىق مولشەرلەمەنىڭ ايتارلىقتاي ارتۋىنىڭ ەكونوميكاعا اسەرى ءالى دە بولسا سوڭىنا دەيىن بايقالماي وتىر جانە شارالاردى تۇزەتۋ ءۇشىن كەيىننەن ءتيىستى باعالاۋ جۇرگىزۋ قاجەت.

بازالىق مولشەرلەمەنىڭ اعىمداعى دەڭگەيى قارجى نارىعىنىڭ ورنىقتىلىعىن قامتاماسىز ەتۋ جانە ەكونوميكا سۋبەكتىلەرىنىڭ جيناقتاۋ بەلسەندىلىگىن قولداۋ ءۇشىن جەتكىلىكتى.

2022-جىلعى تامىزدا باعانىڭ جىلدىق ءوسۋى 16,1 پايىزعا دەيىن جەدەلدەدى. ينفلياتسيانىڭ ءوسۋى بارلىق قۇرامداس بولىكتەر بويىنشا بايقالادى: ازىق-تۇلىك تاۋارلارى 20,8 پايىزعا، ازىق-تۇلىككە جاتپايتىن تاۋارلار 15,5 پايىزعا، اقىلى قىزمەتتەر 10,1 پايىزعا ءوستى. تاۋارلار مەن قىزمەتتەر اراسىندا ءبىرقاتار شارۋاشىلىق تاۋارلارىنىڭ، قانتتىڭ، ۇننىڭ، جارمانىڭ، ماكارون ونىمدەرىنىڭ، سونداي-اق تۇرعىن ءۇيدى جالعا الۋ قىزمەتىنىڭ قۇنى ءوستى. باعانىڭ تومەندەۋى، نەگىزىنەن، جەمىس-جيدەك پەن كوكونىس ونىمدەرىنىڭ كەڭ اۋقىمى بويىنشا بايقالادى.

ينفلياتسيالىق كۇتۋلەر جوعارى دەڭگەيدە قالىپ وتىر. 2022-جىلعى تامىزدا كۇتىلەتىن ينفلياتسيانىڭ مەديانالىق باعاسى 16,5 پايىزدى قۇرادى. ءبىر جىلدان كەيىن ينفلياتسيا قارقىنىنىڭ ساقتالۋىن نەمەسە جوعارىلاۋىن كۇتەتىن رەسپوندەنتتەردىڭ ۇلەسى 55 پايىزعا دەيىن ءوستى.

جاھاندىق ەكونوميكانىڭ بۇدان بىلايعى دامۋ تاۋەكەلدەرى ناشارلاۋ جاعىنا قاراي ىعىستىرىلعان. ح ۆ ق بولجامى بويىنشا، الەمدىك ەكونوميكا 2021-جىلعى 6,1 پايىزدان 2022-جىلى 3,2 پايىزعا دەيىن جانە 2023-جىلى 2,9 پايىزعا دەيىن باياۋلايدى (ح ۆ ق- نىڭ 2022-2023-جىلدارعا ارنالعان الدىڭعى بولجامى - 3,6 پايىز). قازاقستاننىڭ نەگىزگى ساۋدا ارىپتەسى سانالاتىن ەلدەر (ە و، قىتاي، رەسەي) بويىنشا 2022-2023-جىلدارعا ارنالعان بولجامدار دا ناشارلادى.

سىرتقى ازىق-تۇلىك ينفلياتسياسى تومەندەۋ ءۇردىسىن جالعاستىرىپ كەلەدى. ف ا و ازىق-تۇلىك باعالارىنىڭ يندەكسى 2022-جىلعى تامىزدا يندەكسكە كىرەتىن بارلىق قۇرامداس بولىكتەردىڭ تومەندەۋىنە بايلانىستى 1,9 پايىزعا ءتۇستى (شىلدەدە 9 پايىزعا تومەندەدى).

استىق باعاسىنىڭ تومەندەۋى ۋكراينا مەن رەسەي فەدەراتسياسى اراسىندا قول جەتكىزىلگەن ۋكراينانىڭ نەگىزگى قارا تەڭىز پورتتارىنىڭ اشىلۋى تۋرالى ۋاعدالاستىققا جانە سولتۇستىك جارتىشاردا ەگىن جيناۋعا ءىشىنارا نەگىزدەلدى، بۇل ۇسىنىستىڭ ارتۋىنا ىقپال ەتتى.

ف ا و- نىڭ پىكىرىنشە، الەمدىك تۇسىمگە قاتىستى جاقسى بولجامدارعا بايلانىستى الەمدىك نارىقتاعى استىق ۇسىنىسىنىڭ ارتۋى باعانىڭ ودان ءارى تومەندەۋىنە ىقپال ەتەدى دەپ كۇتىلۋدە.

الەمدە تۇتىنۋشىلىق ينفلياتسيا جوعارى دەڭگەيدە قالىپ وتىر. ە و- دا 2022-جىلعى شىلدەدە جىلدىق ينفلياتسيا 9,8 پايىزعا دەيىن جەدەلدەدى. ا ق ش- تا مۇناي باعاسىنىڭ ءبىرشاما تومەندەۋى سالدارىنان ينفلياتسيا 8,5 پايىزعا دەيىن باياۋلادى.

ح ۆ ق- نىڭ 2022-2023-جىلدارعا ارنالعان جاھاندىق ينفلياتسيا بويىنشا بولجامدارى باعانىڭ بۇرىن كۇتىلگەننەن دە تەزىرەك ءوسۋىن كوزدەيدى.

الەمدىك مۇناي نارىعىندا مۇناي باعاسىنىڭ جوعارى دەڭگەيى ساقتالادى دەپ كۇتىلۋدە. حالىقارالىق ۇيىمداردىڭ بولجامى بويىنشا، جاقىن ارادا بەنزين مەن وزگە دە ەنەرگيا كوزدەرىنە باعانىڭ جوعارى بولۋىنا بايلانىستى سۇرانىس ازداپ تومەندەۋى ىقتيمال.

مۇناي ءوندىرۋ بىرتىندەپ ارتادى، ءبىراق بۇل اسەر رەسەي مەن تاياۋ شىعىس ەلدەرىندەگى ءالسىز مۇناي وندىرۋمەن تەڭەستىرىلەدى. بولجام بويىنشا، 2022-جىلى Brent ماركالى مۇناي باعاسى ورتاشا ەسەپپەن 1 باررەل ءۇشىن - 105,3 ا ق ش دوللارىن، ال 2023-جىلى 1 باررەل ءۇشىن - 90,3 ا ق ش دوللارىن قۇرايدى.

وسى فاكتورلار مەن بولجامداردى ەسكەرە وتىرىپ، بازالىق سەناري اياسىندا Brent ماركالى مۇناي باعاسىن 2023-جىلى اعىمداعى دەڭگەيدەن باررەلىنە 90 ا ق ش دوللارى جانە 2024-جىلى باررەلىنە 85 ا ق ش دوللارى ورتاشا بەلگىسىنە دەيىن بىرتىندەپ تومەندەتۋ تراەكتورياسى بەلگىلەندى.

2022-جىلى ۇلتتىق بانكتىڭ قازاقستانداعى ەكونوميكانىڭ وسۋىنە قاتىستى بولجامدارى ىسكەرلىك بەلسەندىلىكتىڭ باياۋلاۋى اياسىندا قايتا قارالدى. بيىلعى جىلدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا، ءىرى كەن ورىندارىندا كۇتىلەتىن جوسپارلى جوندەۋ جانە كاسپي قۇبىر كونسورتسيۋمىندا ساقتالىپ وتىرعان بەلگىسىزدىك اياسىندا ج ءى ءى ديناميكاسى 2,5-3,5 پايىزعا دەيىن باياۋلايدى.

سۇرانىستىڭ بارلىق قۇرامداس بولىكتەرى تاراپىنان وڭ ۇلەس كۇتىلەدى. 2022-جىلعى ەكىنشى جانە ءۇشىنشى توقساندارداعى كەيبىر قىسقارتۋلاردان كەيىن ءبىرىنشى توقساندا قالىپتاسقان جوعارى بازا مەن جىل سوڭىنا تامان ءوسۋ قارقىنىنىڭ قالپىنا كەلۋى اياسىندا ناقتى ەكسپورت ايتارلىقتاي ۇلەس قوساتىن بولادى.

ورتا مەرزىمدى باعالاۋ 2023-2024-جىلدارى مۇناي ءوندىرۋدىڭ ءوسۋى اياسىندا ەكسپورتتىڭ وتە جىلدام ءوسۋىن كورسەتەدى. مەملەكەتتىك شىعىستاردىڭ ءوسۋى جاعدايىندا تۇتىنۋشىلىق سۇرانىستىڭ جوعارى ديناميكاسى قوسىمشا ىنتالاندىرۋ كوزدەرىنە اينالادى.

سونىمەن بىرگە، فيسكالدىق ىنتالاندىرۋدىڭ سالدارى بولاتىن يمپورتتىڭ جوعارى ديناميكاسى ىشكى سۇرانىستىڭ ءوسۋىن ءىشىنارا تەڭەستىرەدى. 2023-جىلى ج ءى ءى- ءنىڭ ءوسۋ قارقىنىنىڭ 4-5 پايىز دەيىن جەدەلدەۋى بولجانىپ وتىر. 2024-جىلى ج ءى ءو ءوسىمى وسىنداي دەڭگەيدە بولادى.

اعىمداعى العىشارتتاردى ەسكەرە وتىرىپ، 2022-جىلدىڭ سوڭىنا تامان ينفلياتسيا

16-18 پايىز ارالىعىندا بولجانادى. بۇل ۇلتتىق بانكتىڭ الدىڭعى باعالارىنان جوعارى. سىرتقى جانە ىشكى ازىق-تۇلىك نارىقتارىنداعى باعالاردىڭ ديناميكاسىن ەسكەرە وتىرىپ، باعانىڭ وسۋىنە ازىق-تۇلىك ونىمدەرى نەگىزگى ۇلەس قوسۋدى جالعاستىرۋدا.

وڭ فيسكالدىق سەرپىن، جوعارى سىرتقى ينفلياتسيا، تەڭگەنىڭ السىرەۋى مەن لوگيستيكالىق جانە وندىرىستىك تىزبەكتەردى قايتا قۇرۋ اياسىندا ينفلياتسيالىق قىسىم بايقالاتىن بولادى. جوعارى، تۇراقسىز ينفلياتسيالىق كۇتۋلەر قوسىمشا فاكتور بولادى.

2023-جىلى ينفلياتسيا بىرتىندەپ 7,5-9,5 پايىزعا دەيىن باياۋلايدى. ف ا و يندەكسىنىڭ استىق ونىمدەرىنە تومەندەۋى، 2022-جىلعى ينفلياتسيانىڭ جوعارى بازاسى، رەسەيدەگى ينفلياتسيانىڭ بۇرىن كۇتىلگەننەن دە تەزىرەك باياۋلاۋى ينفلياتسياعا تەجەۋشى اسەر ەتەتىن بولادى.

2024-جىلى جاڭا سىرتقى جانە ىشكى كۇتپەگەن وزگەرىستەر بولماعان كەزدە ينفلياتسيا 5,5-7,5 پايىز ارالىعىندا قالىپتاسادى.

بازالىق مولشەرلەمە بويىنشا كەلەسى شەشىمدەر ينفلياتسيانىڭ ناقتى سەرپىنىنىڭ بولجامدى باعىتىنا سايكەس كەلۋىنە جانە سىرتقى ورتا مەن ىشكى ەكونوميكاداعى تاۋەكەلدەردىڭ قالىپتاسىپ وتىرعان تەڭگەرىمىنە بايلانىستى قابىلدانادى.

ۇلتتىق بانكتىڭ اقشا-كرەديت ساياساتى كوميتەتىنىڭ بازالىق مولشەرلەمە جونىندەگى كەزەكتى جوسپارلى شەشىمى 24- قازاندا نۇر-سۇلتان ۋاقىتىمەن 14:00 دە جاريالانادى.