بۇكىل رەسپۋبليكادا جالپى اۋداندىق ماڭىزى بار 48 قالا بولعانىمەن، ونىڭ 13-دە حالىقتىڭ سانى 10 مىڭعا جەتپەيدى. سول سەبەپتى ەل بيلىگى وسى قالالارعا اۋىل مارتەبەسىن بەرمەك، دەپ حابارلايدى قازاقپارات ءتىلشىسى.
ەسكە سالا كەتسەك كۇنى كەشە پارلامەنت ماجىلىسىندە «ق ر كەيبىر زاڭنامالىق اكتىلەرىنە وڭىرلەردىڭ اكىمشىلىك- اۋماقتىق قۇرىلىسىن جەتىلدىرۋ ماسەلەلەرى بويىنشا وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزۋ تۋرالى» زاڭ جوباسى تالقىلانعان بولاتىن. زاڭ جوباسىن پارلامەنت ءماجىلىسىنىڭ دەپۋتاتتارى ازىرلەگەن.
«ەلدىڭ اكىمشىلىك- اۋماقتىق بىرلىكتەرىنىڭ ساناتتارى، جەكەلەگەن ەلدىمەكەندەردىڭ اتاپ ايتقاندا اۋداندىق ماڭىزى بار قالالاردىڭ قازىرگى مارتەبەسىن تولىق كولەمدە كورسەتپەيدى. بۇگىنگى تاڭدا 48 اۋداندىق ماڭىزى بار قالانىڭ 13- ءى حالىق سانى بويىنشا قالا مارتەبەسىنە سايكەس كەلمەيدى، سەبەبى قولدانىستاعى اكىمشىلىك- اۋماقتىق قۇرىلىس تۋرالى زاڭعا سايكەس اۋداندىق ماڭىزى بار قالالارعا حالقىنىڭ سانى 10 مىڭ ادامنان كەم ەمەس ەلدىمەكەندەر جاتادى»، - دەدى زاڭ جوباسىن وقىعان ءماجىلىس دەپۋتاتى ءاليا ساپاروۆا.
قازاقپارات ءتىلشىسى وسى رەتتە رەسپۋبليكاداعى اۋدان ورتالىقتارىنىڭ قايسىسى اۋىل مارتەبەسىن الاتىنى تۋرالى ۇلتتىق ەكونوميكا مينيسترلىگىنە ساۋال جولداپ كورگەن ەدى. جاۋاپ كوپ كۇتتىرگەن جوق. قالا مارتەبەسىنەن ايىرىلاتىن اۋداندىق ماڭىزى بار شاعىن شاھارلاردىڭ ءتىزىمى مىناداي بولىپ شىقتى:
1. اقمولا وبلىسى ءبىرجان سال اۋدانىنداعى ستەپنياك قالاسى (حالقىنىڭ سانى 4576 ادام)؛
2. اقمولا وبلىسى ەرەيمەنتاۋ اۋدانىنداعى ەرەيمەنتاۋ قالاسى (حالقىنىڭ سانى 9736 ادام)؛
3. اقمولا وبلىسى جارقايىڭ اۋدانى دەرجاۆينسك قالاسى (حالقىنىڭ سانى 6159 ادام)؛
4. ش ق و جارما اۋدانىنداعى شار قالاسى (حالقىنىڭ سانى 7424 ادام)؛
5. ش ق و التاي اۋدانىنداعى سەرەبريانسك قالاسى (حالقىنىڭ سانى 8791 ادام)؛
6. قاراعاندى وبلىسى قارقارالى اۋدانى قارقارالى قالاسى (حالقىنىڭ سانى 8681 ادام)؛
7. قىزىلوردا وبلىسى قازالى اۋدانى قازالى قالاسى (حالقىنىڭ سانى 7736 ادام)؛
8. اقتوبە وبلىسى تەمىر اۋدانى تەمىر قالاسى (حالقىنىڭ سانى 2426 ادام)؛
9. اقتوبە وبلىسى مۇعالجار اۋدانى جەم قالاسى (حالقىنىڭ سانى 1771 ادام)؛
10. ماڭعىستاۋ وبلىسى ءتۇپقاراعان اۋدانى فورت- شيەۆچەنكو قالاسى (حالقىنىڭ سانى 6445 ادام)؛ 11. س ق و شال اقىن اۋدانى سەرگەيەۆكا قالاسى (حالقىنىڭ سانى 7370 ادام)؛
12. س ق و ماعجان جۇمابايەۆ اۋدانى بۋلايەۆو قالاسى (حالقىنىڭ سانى 8299 ادام)؛
13. س ق و ءماملۇت اۋدانى ءماملۇت قالاسى (حالقىنىڭ سانى 6981 ادام).
ايتا كەتسەك، كەشە ءاليا ساپاروۆا اۋداندىق ماڭىزى بار قالا اكىمدەرى وسى قالالاردى اۋىلدى ەلدىمەكەن رەتىندە قايتا قۇرۋ تۋرالى ۇسىنىستى اۋداندىق اتقارۋشى ورگاندارعا ەنگىزەتىنىن ءمالىم ەتتى. اۋدان بيلىگى ماقۇلداسا، ونداعى بيلىك وسى ۇسىنىستى وبلىستىق ءماسليحاتتار مەن اكىمدىكتەرگە جولدايدى. ول ۇسىنىس وبلىس دەڭگەيىندە قولداۋ تاپسا، ۇكىمەت دەڭگەيىنە جىبەرىلەدى. ۇكىمەت قولداسا، مەملەكەت باسشىسىنا وسىعان قاتىستى ءتيىستى ۇسىنىم ەنگىزىلەدى.
«اۋداندىق ماڭىزى بار قالاعا اۋىل مارتەبەسى بەرىلسە بىرىنشىدەن اۋىلداردا ەڭبەك ەتەتىن دەنساۋلىق ساقتاۋ، مادەنيەت، ءبىلىم، الەۋمەتتىك قامسىزداندىرۋ، سپورت سالاسىنداعى قىزمەتكەرلەردىڭ جالاقىسىنا 25 پايىزدىق ۇستەمەاقى قوسىلادى. ەكىنشىدەن اۋىلداعى مەكتەپتەردىڭ تۇلەكتەرىنە وقۋعا ءتۇسۋ ءۇشىن قابىلداۋ كۆوتاسى قاراستىرىلعان. سونداي- اق ايتا كەتەرلىگى، وسىنداي باعدارلامالاردىڭ ءبىرى - «ديپلوممەن اۋىلعا» باعدارلاماسى اياسىندا اۋىلدى ەلدىمەكەندەرگە كەلىپ جاتقان جاس ماماندارعا مەملەكەتتىك قولداۋ كورسەتىلەدى. اتاپ ايتقاندا، ولارعا كوتەرمە جاردەماقى مەن تۇرعىن ءۇي الۋ ءۇشىن بيۋدجەتتىك نەسيە بەرىلەدى»، - دەيدى دەپۋتات.
ايتسە دە، ۇلتتىق ەكونوميكا ۆيتسە- ءمينيسترى ەرمەك الپىسوۆ اۋداندىق ماڭىزى بار قالالارعا اۋىل مارتەبەسىن بەرۋ ماسەلەسى تەك تۇرعىنداردىڭ جيىنى ارقىلى شەشىلەتىنىن، ياعني سونداعى حالىقتىڭ پىكىرى ەسكەرىلەتىنىن حابارلاپ وتىر.
اۆتور: ايان بەكەن ۇلى