بۇگىن - تەاتر ونەرىنىڭ نەگىزىن قالاۋشىلاردىڭ ءبىرى سەركە قوجامقۇلوۆتىڭ تۋعانىنا 120 جىل

فوتو: None
استانا. قازاقپارات - 120 جىل بۇرىن (1896-1979) اكتەر، ۇلتتىق كاسىبي تەاتر ونەرىنىڭ نەگىزىن قالاۋشىلاردىڭ ءبىرى، قازاقستاننىڭ حالىق ءارتىسى، ك س ر و جانە قازاق ك س ر مەملەكەتتىك سىيلىعىنىڭ لاۋرەاتى، سوتسياليستىك ەڭبەك ەرى قوجامقۇلوۆ سەرالى دۇنيەگە كەلدى.

قوستاناي وبلىسىنىڭ قارابالىق اۋدانىندا تۋعان. ترويتسكىدەگى ۋازيفا مەكتەبىندە، ورىنبور قالاسىنداعى تاتار حالىق اعارتۋ ينستيتۋتىندا وقىعان. وسى جىلدارى «مۇسىلماندار كلۋبىندا» ب. ءمايليننىڭ «قالامقاس»، «بەتىم-اۋ، قۇداعي عوي»، «قاسقىرباي»، «نەكە قيار» ت. ب. شاعىن پەسالاردا رولدەردى ويناعان. 1925-جىلى قىزىلوردا قالاسىندا تۇڭعىش ۇيىمداستىرىلعان قازاق دراما تەاترىنا ي. بايزاقوۆ، ءا. قاشاۋبايەۆ، ە. ءومىرزاقوۆ، ق. قۋانىشبايەۆ، ج. شانيندەرمەن بىرگە قوجامقۇلوۆتىڭ شاقىرىلۋى ونىڭ اكتەرلىك ومىرىنە داڭعىل جول سالعان ەلەۋلى وقيعا بولدى. وسى تۇستا ساحنا ومىرىنەن تاجىريبەسى مول قوجامقۇلوۆ تەاتردىڭ العاشقى رەجيسسەرى رەتىندە قىزمەت ەتتى.

تەاتر 1926-جىلى قاڭتاردىڭ 13 ىندە رەسمي تۇردە اشىلىپ، بىرنەشە سپەكتاكلدى ساحناعا شىعاردى. ونىڭ ەرەكشە شابىتپەن سومداعان كەرتارتپا، بيلىكتىڭ تۇتقاسىنان ايىرىلعىسى كەلمەيتىن ەسپەمبەت، جاباي، جيرەنشە، مايباسار (م. اۋەزوۆتىڭ «ەڭلىك - كەبەك»، «قاراگوز»، «اباي» سپەكتاكلدەرى)، قاراشەشەن (ج. شانين، «ارقالىق باتىر»)، وكەنداۋ (ءى. جانسۇگىروۆ، «كەك»)، دۇنيەقوڭىز قاراباي، قوڭقاي (ع. مۇسىرەپوۆ، «قوزى كورپەش - بايان سۇلۋ»، «اقان سەرى - اقتوقتى»)، كودەباي (ب. مايلين، «مايدان»)، وركوكىرەك كوبىكتى (م. اۋەزوۆ، «ايمان - شولپان»)، شىعاي حان (ش. قۇسايىنوۆ، «الدار كوسە»)، ت. ب. رولدەرى ول سومداعان ساحنالىق تۇلعالاردىڭ كلاسسيكالىق ۇلگىلەرى بولىپ سانالادى. سونىمەن قاتار ساتيرالىق وبرازدار جاساۋدىڭ شەبەرى سانالاتىن اكتەر ءبىرقاتار قاراپايىم ەڭبەك ادامدارىنىڭ جاعىمدى بەينەسىن ساحناعا شىعارعان. ول 30-جىلداردان باستاپ «رايحان»، «امانگەلدى»، «انا تۋرالى اڭىز»، «تىنىشتىق»، «ءبىزدىڭ سۇيىكتى دارىگەر»، «الدار كوسە»، ت. ب. فيلمدەرگە ءتۇسىپ، قازاقستاننىڭ كينو ونەرىنىڭ دامۋىنا ءوز ۇلەسىن قوستى. قوجامقۇلوۆ تۋرالى رەجيسسەر ق. ابۋسەيىتوۆ «سەراعا» اتتى دەرەكتى فيلم تۇسىرسە، كومپوزيتور ءا. بەيسەۋوۆ «سەراعا تۋرالى ءانىن» شىعارعان.

جەزقازعان قالاسىنداعى مۋزىكالىق دراما تەاترى مەن الماتىداعى ءبىر كوشەگە ەسىمى بەرىلگەن. ءۇش مارتە لەنين وردەنىمەن، قازان رەۆوليۋتسياسى، 2- دارەجەلى وتان سوعىسى، ەڭبەك قىزىل تۋ، «قۇرمەت بەلگىسى» وردەندەرىمەن، مەدالدارمەن ماراپاتتالعان.