ەستە قالار وقيعالار:
1883-جىلى سەمەي ايماقتىق مۇراجايى اشىلدى. مۇراجايدى ساياسي قۋعىنعا ۇشىراعان ادامدار وزدەرى جيعان ارحەولوگيالىق جانە زوولوگيالىق قازبالار نەگىزىندە ۇيىمداستىردى.
اتالمىش شارانى ۇيىمداستىرۋعا اباي قۇنانباي ۇلى دا اتسالىسقان. ول مۇراجايعا بارلىق جاساۋىمەن كيىز ءۇي سىيعا تارتقان.
1931 -جىلى قاراعاندى وبلىستىق «يندۋستريالنايا كاراگاندا» گازەتىنىڭ العاشقى سانى جارىق كوردى. گازەت 1935-جىلعا دەيىن «بولشيەۆيستسكايا كوچەگاركا»، ال 1935-1963 -جىلدارى «سوتسياليستيچەسكايا كاراگاندا» دەگەن اتاۋمەن شىعىپ تۇردى.
1965 -جىلدان باستاپ قازىرگى اتىمەن شىعادى. گازەت اپتاسىنا ەكى رەت شىعادى، تارالىمى - 15000 دانا.
1991 -جىلى قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتىنىڭ جارلىعىمەن عارىشتىق زەرتتەۋلەر اگەنتتىگى مەن جەر ماسەلەلەرى جانە جەرگە ورنالاستىرۋ جونىندەگى مەملەكەتتىك كوميتەت قۇرىلدى.
1997 -جىلى قازاقستان رەسپۋبليكاسى قارۋلى كۇشتەرىنىڭ اسكەري اكادەمياسى قۇرىلدى.
2007 -جىلى «شوقان ءۋاليحانوۆ» جەلكەندى كەمەسى اقتاۋ قالاسىنان دۇنيەجۇزىلىك ساياحاتقا اتتاندى.
قازاقستاندىق تۇڭعىش ەكسپەديتسيانىڭ دۇنيەجۇزىلىك تەڭىز ساياحاتىنا جولدامانى ەلباسى ن. نازاربايەۆ بەرىپ، ەكيپاج مۇشەلەرىنە قازاقستان تۋىن تابىس ەتتى. بۇدان كەيىن قازاقستاننىڭ گيمنى ورىندالىپ، كەمەدە مەملەكەتىمىزدىڭ تۋى كوتەرىلدى. پرەزيدەنت دۇنيەجۇزىلىك ساياحاتقا شىققان ەكيپاج مۇشەلەرىنە ءسات ساپار تىلەدى.
2007 -جىلى شالداي ورمانىندا كۇشتى ءورت بولدى. ءورت ءسوندىرۋ كەزىندە ورمان شارۋاشىلىعىنىڭ ءتورت قىزمەتكەرى قازا بولدى. ءتورت اي وتكەن سوڭ ورمانداعى ءورتتى ءسوندىرۋ كەزىندە تاعى دا ەكەۋى ومىرلەرىمەن قوشتاستى.
شالداي اۋىلىنىڭ ورتالىعىندا ءورت ءسوندىرۋ كەزىندە قازا بولعان «ەرتىس ورمانى» تابيعي رەزەرۆات قىزمەتكەرلەرىنىڭ قۇرمەتىنە ەسكەرتكىش ورناتىلدى. ەسكەرتكىشتىڭ ءمارمار تاسىندا ورمان شارۋاشىلىعى ينسپەكتورلارىنىڭ سۋرەتتەرى مەن ەسىمدەرى قاشالىپ جازىلعان.
2010 -جىلى قىزىلوردا وبلىسى قارماقشى اۋدانىنىڭ ورتالىعى جوسالى كەنتىندەگى 250№ مەكتەپ- ليتسەيدىڭ 6- سىنىپ وقۋشىسى ايجان قىدىربەك يتاليانىڭ ريميني قالاسىندا بولىپ وتكەن «ريميني فەست» فەستيۆالىندە گران-پري جەڭىپ الدى. بۇل ءان فەستيۆالىنە 9-25 جاس ارالىعىنداعى ونەرپازدار قاتىستى. وسىندا قازاق، ورىس جانە يتاليان تىلدەرىندە اندەردى ورىنداعان ايجانعا تەڭ كەلەر ەشكىم بولمادى.
2013 -جىلى قازاق عالىمدارى قىتايدان 283 تومدى قۇرايتىن بىرەگەي مۇراعاتتىق قۇجاتتاردى اكەلدى. وندا قازاق حاندارى مەن قىتاي بيلەۋشىلەرىنىڭ اراسىنداعى ديپلوماتيالىق قارىم-قاتىناس ورناتىلعانى جونىندە كورسەتىلگەن. ونىڭ اراسىندا ابىلاي حان مەن قىتاي يمپەراتورى تسيانلۋننىڭ جازىسقان حاتتارىنىڭ كوشىرمەلەرى دە بار بولىپ شىقتى.
2014 -جىلى جەزقازعان قالاسىنان وڭتۇستىك-شىعىسقا قاراي 148 شاقىرىم قاشىقتىقتا «سويۋز تما-12م» كەمەسىنىڭ قۇرىلعىسى قوندى. ول جەرگە حالىقارالىق عارىش ستانساسىنان قىرقىنشى ەكسپەديتسيانى جەتكىزدى.
2015 -جىلى باتۋمي قالاسىندا (گرۋزيا) ەۋروپالىق كونستيتۋتسيالىق سوتتار كونفەرەنتسياسى (ەۋروپالىق قاۋىمداستىق) ءتوراعالارى توبىنىڭ وتىرىسى ءوتتى. وندا قازاقستاننىڭ كونستيتۋتسيالىق كەڭەسىن ەۋروپالىق قاۋىمداستىق قۇرامىنا ونىڭ باقىلاۋشىسى رەتىندە قابىلداۋ تۋرالى ماسەلە قارالدى.
2018 -جىلى مينسكىدە وتكەن عارىشتىق ۇشۋلارعا قاتىسۋشىلار قاۋىمداستىعىنىڭ 31-حالىقارالىق كونگرەسىنىڭ جۇمىسىنا قازاقستاندىق عارىشكەرلەر توقتار اۋباكىروۆ پەن ايدىن ايىمبەتوۆ قاتىستى. بەلارۋس استاناسىنا الەمنىڭ ءداستۇرلى عارىشكەرلەر فورۋمىنا 17 ەلدەن 80 نەن استام عارىشكەر كەلدى. قازاقستاندىق عارىشكەر، «قازاقستان عارىش ساپارى» ا ق ۆيتسە-پرەزيدەنتى ايدىن ايىمبەتوۆ عارىش كونگرەسى اياسىندا ءتۇرلى ەلدەردەن كەلگەن ارىپتەستەرىمەن، سونداي-اق بەلارۋس ۇلتتىق عىلىم اكادەمياسىنىڭ وكىلدەرىمەن ىنتىماقتاستىق بويىنشا ءبىرقاتار ىسكەرلىك كەزدەسۋلەر وتكىزدى.
2019 -جىلى قازاقستاندىق شاحماتشى ءبيبىسارا اساۋبايەۆا «التىن مانگۋست» وردەنىنىڭ كاۆالەرى اتاندى. مۇنداي جوعارى ماراپات - «سپورتتىق وسكاردىڭ» ءبىر ءتۇرى، ءداستۇرلى تۇردە سپورتتىڭ دامۋىنا جانە سالاۋاتتى ۇرپاق تاربيەسىنە ەرەكشە ۇلەس قوسقان مەتسەناتتارعا، كاسىپكەرلەر مەن ساياساتكەرلەرگە، سونداي-اق ۇزدىك سپورتشىلارعا، كورنەكتى سپورت ارداگەرلەرىنە بەرىلەدى.
2019 -جىلى «جىبەك جولى - ديالوگ جولى» اتتى حالىقارالىق ەكسپەديتسيا ءوز ساپارىن اياقتادى. ەكسپەديتسيا قۇرامى كەلەسى باعىت بويىنشا ءجۇرىپ ءوتتى: الماتى قالاسى - ۇ ا ك - ەسىك - شارىن - كولساي - قاراقول - كاجى- ساي - توكموك - سۋۋسامىر - تالاس - تاراز - اقمەشىت ۇڭگىرى - ساۋران - تۇركىستان - ارىستانباب - وتىرار - شىمكەنت - تاشكەنت - سامارقان - قازىعۇرت - مەركە - تاڭبالى - الماتى قالاسى.
ساپاردىڭ ناتيجەسى بويىنشا ەلىمىزدىڭ تابيعي نىساندارىنان جاڭا تۋريستىك باعىتتار، ساپالى فوتو- جانە ۆيدەوبانكتەر قۇرىلدى. ولاردىڭ قازىرگى جاعدايى تۋرالى وزەكتى اقپارات الىنىپ، يلليۋستراتسيالانعان جول نۇسقا جاسالدى.