اتاۋلى كۇندەر
بۇكىل الەمدىك جۇيكە ساۋلىعى كۇنى بۇكىل الەمدىك دەنساۋلىق ساقتاۋ ۇيىمىنىڭ قولداۋىمەن بۇكىلالەمدىك جۇيكە ساۋلىعى فەدەراتسياسىنىڭ شەشىمىمەن 1992 -جىلدان باستاپ جىل سايىن اتاپ وتىلەدى.
دۇنيەجۇزىلىك ءولىم جازاسىنا قارسى كۇرەس كۇنى
2003 -جىلى ءولىم جازاسىنا تىيىم سالۋ بويىنشا دۇنيەجۇزىلىك كواليتسيا بەكىتتى. دۇنيەجۇزىلىك كواليتسياعا 120 قۇقىق قورعاۋ ۇيىمى كىرەدى. ونىڭ باستى ماقساتى - الەمدەگى ءولىم جازاسىن جويۋ.
ەستە قالار وقيعالار
1939 -جىلى ۇلىتاۋ اۋدانىنىڭ نەگىزى قالاندى، قازىرگى ۋاقىتتا ونىڭ اۋماعى 12 مىڭ گا- دان اسادى، مۇندا 12 اۋىلدىق وكرۋگ، 3 كەنتتىك وكرۋگ جانە 44 شارۋا قوجالىعى بار. بۇل ولكە قازاقستان قازىناسىنىڭ ءبىرى دەپ اتالادى. مۇندا 600 تاريحي ەسكەرتكىش بار. جوشىحان كەسەنەسى (XII عاسىر) ، VIII- XIII عاسىرلارداعى دومباۋىل ەسكەرتكىشتەرى، الاشاحان كەسەنەسى، باسقامىر، التىنشوقى قالاشىعى، حان وردا (XV عاسىر) مەملەكەتتىك ماڭىزعا يە. ۇلىتاۋ اۋىلىندا مەملەكەتتىك ۇلتتىق تاريحي- مادەني جانە تابيعي مۋزەي- قورىعى ورنالاسقان. جەزدى كەنتىندە ت م د- داعى جالعىز تاۋ- كەن جانە بالقىتۋ ءىسىنىڭ مۇراجايى ۇيىمداستىرىلعان.
1997 -جىلى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان نازاربايەۆتىڭ «قازاقستان - 2030» اتتى ەل دامۋىنىڭ ستراتەگيالىق جوسپارى بولىپ تابىلاتىن ەڭبەگى جارىق كوردى.
1999 -جىلى قازاقستان رەسپۋبليكاسى پارلامەنتى ماجىلىسىنە سايلاۋ ءوتىپ، ناتيجەسىندە دەپۋتاتتار العاش رەت پارتيالىق ءتىزىم ارقىلى دا سايلاندى.
2000 -جىلى ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق قاۋىمداستىعى (ە ۋ ر ا ز ە ق) قۇرىلدى، ونىڭ قۇرامىنا بەلارۋس، قازاقستان، قىرعىزستان، رەسەي جانە تاجىكستان كىردى. 2006 -جىلى وزبەكستاننىڭ ەۋرازەق قۇرۋ تۋرالى شارتقا قوسىلۋ تۋرالى حاتتامالارعا قول قويىلدى، ونىڭ 2008 -جىلى ەۋرازەق- قا مۇشەلىگى توقتاتىلدى.
2002 -جىلى ۋكراينا مەن مولدوۆا ەۋرازەق جانىنداعى باقىلاۋشىلار مارتەبەسىن، 2003 -جىلى ارمەنيا مارتەبەسىن الدى.
2003 -جىلعى جەلتوقساندا ەۋرازەق- قا بۇۇ باس اسسامبلەياسىندا باقىلاۋشى مارتەبەسى بەرىلدى.
2011 -جىلى قاراعاندىدا قازىبەك بي ەسكەرتكىشى اشىلدى. ەسكەرتكىش اۆتورى - استانالىق ءمۇسىنشى مۇرات مانسۇروۆ. قولادان جاسالعان ءمۇسىننىڭ بيىكتىگى 6 مەتر. ول 8 مەترلىك تۇعىرعا قويىلدى.
2013 -جىلى پاريجدە يۋنەسكو- نىڭ شتاب- پاتەرىندە يۋنەسكو اتقارۋشى كەڭەسىنىڭ 192-سەسسياسىنىڭ اياسىندا قازاقستاننىڭ حالىق سۋرەتشىسى اۋباكىر ىسمايىلوۆتىڭ مەرەيتويلىق كورمەسىنىڭ اشىلۋ سالتاناتى ءوتتى. ءا. ىسمايىلوۆتىڭ شىعارماشىلىق مۇراسى قازاق بەينەلەۋ ونەرىنىڭ «التىن قورىنا» ەنگىزىلگەن.
2013 -جىلى ومبىدا «قاسقات اۋىلىنىڭ قازاقتارى: باتىس سىبىردەگى قازاق تۇرعىندارى مادەنيەتىندەگى يننوۆاتسيا جانە ءداستۇر» مونوگرافياسى جارىققا شىقتى.
2014 -جىلى قازاقستاننىڭ «قازبات» بىتىمگەرلىك باتالونىنىڭ ەكى وفيتسەرى باتىس ساحاراداعى ب ۇ ۇ ميسسياسىنا باقىلاۋشى رەتىندە جىبەرىلدى. ب ۇ ۇ ميسسياسىنىڭ مانداتىنا سايكەس، اسكەري باقىلاۋشىلاردىڭ باستى مىندەتى - پاترۋلدەۋ، باقىلاۋ جانە جاعداي تۋرالى ەسەپ بەرۋ.
2016 -جىلى قازاقستان، ازەربايجان جانە گرۋزيا ترانسكاسپي حالىقارالىق كولىك مارشرۋتىنىڭ حالىقارالىق قاۋىمداستىعىن قۇردى. ۇيىمنىڭ كەڭسەسى استانا قالاسىندا ورنالاستى.
2017 -جىلى شىمبۇلاق 2017-2018 -جىلعى قىس ماۋسىمىندا ت م د- داعى ەڭ تانىمال تاۋ- شاڭعى كۋرورتى اتاندى.
2018 -جىلى الەمدىك جانە ءداستۇرلى دىندەر ليدەرلەرىنىڭ التىنشى سەزىنىڭ اشىلۋىندا قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان نازاربايەۆ ۆاتيكاننىڭ پاپالىق كەڭەسىنە «ءدىنارالىق ديالوگقا قوسقان ۇلەسى ءۇشىن» ءبىرىنشى سىيلىعىن تابىس ەتتى.
2019 -جىلى الماتىدا العاش رەت مانەرلەپ سىرعاناۋدان الەمنىڭ 18 ەلىنەن كەلگەن سپورتشىلاردىڭ قاتىسۋىمەن «دەنيس تەننىڭ مەموريالى» حالىقارالىق ءتۋرنيرى باستالدى. وليمپيادا ويىندارىنىڭ جۇلدەگەرى، الەمگە ايگىلى قازاقستاندىق مانەرلەپ سىرعاناۋشى دەنيس تەندى ەسكە الۋعا ارنالعان تۋرنير حالىقارالىق كونكيمەن جۇگىرۋشىلەر وداعىنىڭ (ISU) قولداۋىمەن Halyk Arena كوپفۋنكتسيونالدى كەشەنىندە ءوتتى. ءتۋرنيردىڭ ۇيىمداستىرۋشىسى - قازاقستاندىق مانەرلەپ سىرعاناۋشىنىڭ جەكە جوبالارىن ساقتاۋ جانە دامىتۋ ماقساتىندا تۋعان- تۋىستارى مەن جاقىندارىنىڭ باستاماسىمەن قۇرىلعان «دەنيس تەن قورى» قوعامدىق قورى.