ومىردە بايقاۋسىزدا قاتەلەسسەك، جاۋاپكەرشىلىكتەن قاشا المايمىز. وسىعان سايكەس ءومىردىڭ زاڭدىلىقتارى دا جوق ەمەس. ولاي بولسا، ءومىردىڭ 10 زاڭىن نازارىڭىزعا ۇسىنامىز.
1. بەيتاراپ كۇي زاڭى. ءومىر باعىتىن وزگەرتۋ ءۇشىن ەڭ باستىسى بارلىعىن ءبىر مەزەتتە توقتاتا تۇرۋ كەرەك. بۇل زاڭ تۋرالى ورىس اقىنى گوگول: «جاراتقان ادامزاتتى تاپ وسى جەرگە جاي اكەلىپ تۇسىرگەن جوق، سوندىقتان اينالاعا قاراپ ءسال زەر سالۋ كەرەك» دەگەن ەكەن.
2. اينا زاڭى. اينالاڭىزدى قورشاپ جاتقان تىرشىلىك تۋرالى ءبىر مەزەت ويلانىپ كورىڭىز. سوندا عانا ءسىز نەمەن اينالىسۋ كەرەك ەكەنىن، قوعامنان نە نارسە ۇيرەنۋگە بولاتىنىن تۇسىنەسىز. دۇنيە جامان نەمەسە جاقسى بولىپ ناقتى بولىنبەگەنىمەن، قىزىقتى قۇبىلىس سان الۋان. ادامنىڭ باسىنان نە نارسە وتسە دە، ول ءومىردىڭ ايناسى رەتىندە سىرتقا شىعىپ، كورىنىپ تۇرادى.
3. تاڭداۋ زاڭى. ءبىزدىڭ ءومىرىمىز - جاساعان تاڭداۋلارىمىزدىڭ قورىتىندىسى. ادام ءومىر سوڭىنا دەيىن تاڭداۋ جاساۋمەن بولادى، جانە دە تاڭداۋ ءارقاشان ءومىر سۇرەدى. ءتىپتى ءبىزدىڭ الدىمىزدا ەشقانداي تاڭداۋ جوق دەپ ويلاپ نەمەسە تاڭداۋسىز وتىرا بەرگەنىمىزدە دە. جان پول سارتر ءوز ۋاقىتىندا: «مەنىڭ ءارقاشان تاڭداۋ جاساۋ مۇمكىندىگىم بار، الايدا مەن ەشتەڭە تاڭداماسام دا، سونىسىمەن دۇرىس شەشىم تاڭداعانىما سەنىمدى بولامىن» دەپ ايتقان.
4. تىزبەك رەاكسيا زاڭى. بارلىعىمىز بىلەتىندەي ادام ءوز وي- ءورىسىن باسقارمايدى، وي- ءورىس ادامدى باسقارادى. ماسەلەن، كەز كەلگەن نارسەگە ۋايىمداۋ، ۋاقىت وتە كەلە ۇلكەن فوبياعا اينالۋى مۇمكىن. وي- ءورىستى باسقارا الۋ وتە ماڭىزدى رول اتقارادى. ەگەر ادام ءارقاشان بارلىق نارسەگە ۋايىمداي بەرەتىن بولسا، وندا ول تىزبەك رەاكتسياسىنا الىپ كەلۋى مۇمكىن. ويلانىپ، تولعانىپ تۇڭعيىققا كەتكەنشە، ىسكە كوشۋدى ۇيرەنىڭىز. پايدا بولعان ماسەلەلەردى ۋايىمداۋعا ەمەس، شەشىمىن تابۋعا داعدىلانىڭىز. وسىعان بايلانىستى بەندجامين فرانكلين: «كوپ ادام ويىن بار مۇمكىندىككە جۇمساۋدىڭ ورنىنا، قالاي قورعانۋ كەرەگىن ويلايدى. ونداي ادامدار ولىمنەن ەمەس، ومىردەن قورقادى» دەيدى.
5. شەكتەۋ زاڭى. بۇكىلىمىز الدا بولار ءىس- ارەكەتتى بولجاپ، ەسەپتەپ قاراستىرۋ مۇمكىن ەمەس ەكەنىن بىلەمىز. ءار ادام دۇنيەنى ءتۇسىنۋى مەن قابىلداۋى ارقىلى كورىپ، ەستي الادى. ونىڭ بارلىعى ءبىزدىڭ ىشتەي قانشالىقتى شەكتەۋلى ەكەنىمىزدى كورسەتەدى. ادام قانشالىقتى كۇشتى بولعانىمەن، وسى بولىپ جاتقان وقيعانى تۇگەلىمەن باسقارا المايدى. ەستەرىڭىزدە بولسىن: ەگەر ءبىر وقيعا العاش رەت بولسا، ول - وقىس نارسە، ەگەر ەكىنشى رەت ورىن الىپ جاتسا - سايكەستىك، ال ەگەر ول وقيعا ءۇشىنشى رەت قايتالانىپ جاتسا - زاڭدىلىق بولعانى. ءومىر ءسىزدى وسىلايشا ۇيرەتكىسى كەلسە، وندا ساباعىن قابىلداي ءبىلىڭىز.
6. بوس ورىننىڭ تولىسۋى زاڭى. كەز كەلگەن باستاما جوق زاتتان باستالادى. ءبىراق بوس ورىن ءارقاشان ءبىر نارسەمەن تولۋى ءتيىس. جاڭا ءبىر ءىس- ارەكەتتى، ويلاردى جۇزەگە اسىرۋ ءۇشىن، ولارعا كەڭىستىكتەن ورىن الىپ بەرىپ، پايدالى زاتپەن تولتىرۋ قاجەت. سوندىقتان جامان، زياندى ادەتتەردىڭ ورنىن كەرەكتى، ءتيىمدى دۇنيەلەرمەن الماستىرعان ءجون. دجون رون: «ەگەر ءسىز وزىڭىزگە ۇنامايتىن جەردە بولساڭىز، ول جاقتان كەتىڭىز، ءسىز اعاش ەمەسسىز عوي» دەگەن ەكەن.
7. ۇقساستىق زاڭى. ۇقساس قۇبىلىستار ۇقساس نارسەنى تارتادى. ەگەر ءسىز بۇل ومىردە بارلىق وقيعالار مەن سايكەستىكتەردى جاي انشەيىن ورىندالىپ جاتقان جوق دەپ ويلاساڭىز، ءسىزدىڭ ءومىرىڭىز جاقسى جاقا بەت بۇرادى. بولىپ جاتقان ءاربىر وقيعا قالاي ويلايتىنىمىزعا، نيەتىمىزگە بايلانىستى جۇزەگە اسادى. لاو- تسزى بىردە بىلاي ايتىپ كەتكەن: «ءوز ويىڭا كوڭىل ءبول، سەبەبى ول سەنىڭ ارەكەتىڭنىڭ العاشقى باستاماسى بولىپ تابىلادى».
8. تاكسي زاڭى. ادام كەز كەلگەن جەردە بولۋى مۇمكىن، ويتكەنى جولىمىزدى ءوزىمىز تاڭدامايمىز. ءبىراق ءسىز باسقا بىرەۋدىڭ جولىمەن جۇرەتىن بولساڭىز، وندا ءوز جولىڭىزعا قايتىپ ورالۋ قيىنعا تۇسەدى. حالىق دانالىعى ايتقانداي: «ادام ءومىرى جارىسقا جەگىلگەن يتكە قاتتى ۇقسايدى، ەگەر سەن كوشباسشى بولماعان جاعدايدا ءومىرىڭ ءبىر ءتۇستى بولادى».
9. قۋات الماسۋ زاڭى. ادام نەعۇرلىم دامىعان سايىن، الدىندا قورشاعان ورتادان پايدا الۋ نەمەسە وزىندىك ءبىر دۇنيە بەرۋ سەكىلدى كوپتەگەن مۇمكىندىك اشىلا باستايدى. الايدا الماسۋ ۇنەمى تەڭدەي ءجۇرۋ كەرەك. سەبەبى ءسىزدىڭ العانىڭىزدان بەرگەنىڭىز كوپ بولسا، تەپە- تەڭدىك زاڭدىلىعى بۇزىلادى. ناتيجەسىندە ەموتسياعا بەرىلىپ ءوزىڭىزدى تەجەي باستايسىز.
10. تەپە- تەڭدىك زاڭى. ەشبىر ادام وزگەرۋدى قالامايدى. ەگەر ونداي مۇمكىندىك پايدا بولسا، ادامدار قارسىلاسا تۇسەدى. سول ءۇشىن وتكەن شاقتى ۇمىتىپ، ءومىر كىتابىنىڭ جاڭا بەتىن اشىپ تەپە- تەڭدىككە باعىنۋ كەرەك. وزگەرۋ قاشاندا وڭاي شارۋا بولماعان. ادام تەك وزگەرۋگە ءماجبۇر بولعان كەزدە عانا وزگەرەدى.
وسى زاڭدىلىقتاردى ۇستانعان ادامداردىڭ ايتۋىنشا، ولاردىڭ ءومىرى 180 گرادۋسقا وزگەرگەن. مۇمكىن سىزگە دە وزگەرۋ كەرەك شىعار؟
دايىنداعان: نۇربول نۇرماحان ۇلى
massaget.kz