قىزىلوردادا 1,5 عاسىردان استام ۋاقىت بويى ساقتالعان كونە ءمور تابىلدى
قىزىلوردا وبلىستىق تاريحي- ولكەتانۋ مۋزەيىنىڭ اقمەشىت فيليالى «رۋحاني جاڭعىرۋ» باعدارلاماسى اياسىندا «قازاقستاننىڭ كيەلى جەرلەرىنىڭ گەوگرافياسى» جوباسى بويىنشا ارنايى جوبانى قولعا الدى.
وسى ورايدا مۋزەي قىزمەتكەرلەرى سىر وڭىرىندەگى اۋليە- انبيەلەر، احۋن- يشاندار، بيلەر مەن باتىرلار پايدالانعان، حالىق قاسيەتتى سانايتىن دۇنيەلەردى زەرتتەۋ جانە ناسيحاتتاۋ جۇمىستارىن جۇرگىزۋدە. جوبانىڭ العاشقى جاڭالىعى - ⅩⅨ عاسىردا ايگىلى ءۇش ءجۇزدىڭ ءپىرى بولعان، كەنەسارى قاسىم ۇلىنىڭ ۇلت- ازاتتىق كوتەرىلىسىنىڭ رۋحاني كوسەمى مارال يشان قۇرمان ۇلىنىڭ ۇلكەن بالاسى - قالقاي يشاننىڭ ءمورىنىڭ تابىلۋى.
«بۇگىنگى كۇنگە دەيىن ۇرپاقتارى ءموردى مارال يشاندىكى دەپ ساناعان. مۋزەي قىزمەتكەرلەرى وسى ماقساتتا ءال- فارابي اتىنداعى قازاق ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ وقىتۋشىسى، تۇركولوگ- عالىم س. قوسانوۆپەن بىرگە زەرتتەۋ جۇمىستارىن جۇرگىزدى. ناتيجەسىندە اراب جازۋى ءتارجىمالانىپ، موردە «قالمۇحاممەد يبن مارال يشان، حيدجرانىڭ 1247 -جىلى» دەپ جازىلعانى انىقتالدى. 1815-1870 -جىلدارى ءومىر سۇرگەن قالقاي يشان بۇقارا مەن باعدات قالالارىنىڭ مەدرەسەلەرىندە ءبىلىم العان. ەلگە كەلگەننەن كەيىن مەشىت- مەدرەسە ۇستاپ، جاستاردى رۋحانياتقا سۋسىنداتىپ قانا قويماي، ەلدى ەڭبەككە باۋلىعان»، - دەدى قىزىلوردا وبلىستىق تاريحي- ولكەتانۋ مۋزەيىنىڭ اقمەشىت فيليالىنىڭ مەڭگەرۋىشىسى كەنجەگۇل احمەتوۆا.
ونىڭ ايتۋىنشا، قالقاي يشان شىعىستىڭ كونە قيسسا- داستاندارىن جاتقا بىلگەن. ءتىپتى جىرلاردى جازىپ جيناقتاعان. قالقاي يشاننىڭ شىڭعىس سۇلتاننىڭ ۇلى شوقانعا مۇحاممەد- حانافيا دەپ اتىن قويعانى جايلى ەل اۋزىندا اڭىز- ءافسانا ساقتالعان.
اۆتور: ءادىلجان ۇمبەت