يران تاڭداۋ الدىندا: ا ق ش-پەن كەلىسىمگە كەلە مە، الدە تەكەتىرەس قايتا كۇشەيە مە

ۆاشينگتون ايماقتاعى اسكەري كۇشىن ارتتىرىپ، تەگەرانعا قىسىمدى كۇشەيتۋدە، ال يران كەلىسسوزدى ماۋسىمداعى مەموراندۋم شارتتارى بويىنشا جالعاستىرعىسى كەلەدى. قازىرگى تەكەتىرەس نەمەن اياقتالۋى مۇمكىن؟ ا ق ش پەن يراننىڭ ەندىگى ارەكەتى قانداي بولماق؟ ساۋالدارعا جاۋاپ ىزدەپ كوردىك.

ا ق ش قىسىمدى كۇشەيتتى، يران كەلىسسوزگە جول ىزدەپ وتىر

ا ق ش پەن يران اراسىنداعى تەكەتىرەس قايتا كۇشەيۋى مۇمكىن. ەكى تاراپ تا سوعان دايىندالىپ جاتقان سىڭايلى. ا ق ش ايماققا ءۇشىنشى اۋە تاسىمالداۋشى كەمەسىن جانە دەسانتتىق-امفيبيالىق توبىن جىبەرىپ جاتىر. الايدا كەيىنگى بىرنەشە ايدا جاعداي ەداۋىر وزگەردى. ۆاشينگتون ورمۋز بۇعازى ارقىلى كەمە قاتىناسىن ايتارلىقتاي قالپىنا كەلتىرىپ، ايماقتاعى ىقپالىن كۇشەيتتى. ال يراننىڭ تەكەتىرەستى ودان ءارى ءورشىتۋ مۇمكىندىگى، شاماسى، بۇرىنعىدان ازايعان. سوندىقتان قازىر تەگەراننىڭ الدىندا ەكى تاڭداۋ تۇر: جاڭا شارتتارمەن كەلىسسوزگە بارۋ نەمەسە تەكەتىرەستى ودان ءارى ۋشىقتىرۋ.

ەكى تاراپقا دا بەلگىلى ءبىر ناتيجە قاجەت ەكەنى انىق. ا ق ش پرەزيدەنتى دونالد ترامپقا قاراشادا وتەتىن ارالىق سايلاۋعا دەيىن قانداي دا ءبىر ناتيجەگە قول جەتكىزۋ ماڭىزدى. ال امەريكالىق بلوكادا يراندى قيىن جاعدايعا قالدىردى. سوندىقتان تەگەران دا ۋاقىتشا بولسا دا ءبىر شەشىمگە كەلۋگە مۇددەلى. ءبىراق ءوزى ءۇشىن ەڭ ماڭىزدى ماسەلەلەردە شەگىنگىسى كەلمەيدى.

دەگەنمەن قازىرگى جاعدايدا يران ءۇشىن ەڭ ماڭىزدى ماسەلە ناقتى نە ەكەنى ازىرگە بەلگىسىز. سونىڭ ءبىرى يادرولىق باعدارلامانىڭ نەگىزگى شارتتارىن ساقتاپ قالۋ بولۋى مۇمكىن. بۇعان 60 پايىزعا دەيىن بايىتىلعان 400 كەلىدەن استام ۋران قورى دا كىرەدى. قالاي بولعاندا دا، تەگەران ءدال وسى ماسەلەنى ۆاشينگتونمەن تالقىلاۋعا قۇلىقسىز. سونىمەن قاتار يران 18-ماۋسىمدا قول قويىلعان مەموراندۋمدا ايتىلعان ماسەلەلەردىڭ جۇزەگە اسۋى دا ماڭىزدى بولۋى مۇمكىن.

ەسكە سالايىق، ماۋسىمدا ا ق ش پەن يران كەلىسسوز جۇرگىزۋدىڭ ءبىرقاتار شارتىن الدىن الا كەلىسكەن ەدى. ولاردىڭ قاتارىندا يرانعا سالىنعان سانكسيالاردى الىپ تاستاۋ، بۇعاتتالعان اكتيۆتەرىن قايتارۋ جانە ەلدى قالپىنا كەلتىرۋگە 300 ميلليارد دوللار ءبولۋ ماسەلەسى ءسوز بولدى. بۇل سوما ءىس جۇزىندە سوعىس شىعىنىن وتەۋگە بەرىلەتىن وتەماقىعا جاقىن ەدى. سونداي-اق ا ق ش اسكەرىن يرانعا جاقىن ورنالاسقان اۋماقتاردان شىعارۋ ماسەلەسى دە كوتەرىلگەن.

قىركۇيەكتىڭ سوڭىندا يران پرەزيدەنتى ماسۋد پەزەشكيان مەن سىرتقى ىستەر ءمينيسترى ابباس اراگچي باستاعان دەلەگاتسيا ب ۇ ۇ باس اسسامبلەياسىنىڭ سەسسياسىنا قاتىسۋ ءۇشىن ا ق ش- قا باردى. ونىڭ الدىندا كاتار ۆاشينگتونعا قاقتىعىستى رەتتەۋ جونىندەگى جوسپاردى جەتكىزگەن بولاتىن. قۇجاتتا تەگەران يادرولىق باعدارلاما بويىنشا بەلگىلى ءبىر تالاپتارعا كەلىسۋگە جانە اتوم ەنەرگياسى جونىندەگى حالىقارالىق اگەنتتىك (ماگاتە) ينسپەكتورلارىن ەلگە قايتا كىرگىزۋگە دايىن ەكەنىن بىلدىرگەن. ءبىراق ونىڭ شارتى بار: الدىمەن تاراپتار ماۋسىمداعى مەموراندۋمعا قايتا ورالۋى كەرەك.

ب ۇ ۇ الاڭىندا ماسۋد پەزەشكيان 18-ماۋسىمداعى مەموراندۋمدى ا ق ش- تا 3-قاراشادا وتەتىن ارالىق سايلاۋعا دەيىن قايتا جانداندىرۋعا مۇددەلى ەكەنىن جەتكىزدى.

ماۋسىمداعى ءۇزىلىس ۆاشينگتونعا دايىندالۋعا مۇمكىندىك بەردى

الايدا ترامپ يراننىڭ ۇسىنىسىن كوپ ۇزاماي-اق اشىق تۇردە قابىلدامايتىنىن مالىمدەدى. مۇنى تۇسىنۋگە دە بولادى. ويتكەنى مەموراندۋمعا قول قويىلعان كەزدە ونداعى شارتتار ا ق ش ءۇشىن تىم ءتيىمسىز كورىندى. سوندىقتان ۆاشينگتوننىڭ بۇل قادامىن ۋاقىت ۇتۋعا باعىتتالعان تاكتيكالىق شەشىم دەۋگە نەگىز بار. وسى ۋاقىت ىشىندە ا ق ش 2026-جىلدىڭ جازىنا قاراي انىق بايقالعان سوعىس كەزىندەگى ماسەلەلەردى شەشۋگە كىرىستى.

ەڭ الدىمەن ا ق ش- قا قارۋ-جاراق قورىن تولىقتىرۋ قاجەت بولدى. اسىرەسە يراننىڭ دروندارى مەن زىمىراندارىنان قورعانۋعا ارنالعان اۋە قورعانىسى جۇيەلەرىنىڭ قورىن كوبەيتۋ ماڭىزدى ەدى. بۇعان قوسا، يراننىڭ ايماقتاعى امەريكالىق اسكەري بازالار مەن ا ق ش- تىڭ وداقتاس ەلدەرىنە جاساعان سوققىلارىن توقتاتۋ قاجەت بولدى. سەبەبى سول كەزدە ۆاشينگتوننىڭ ولاردىڭ بارلىعىن بىردەي قورعاۋعا مۇمكىندىگى جەتپەدى. ونىڭ ۇستىنە پارسى شىعاناعى ەلدەرىنىڭ نارازىلىعى كۇشەيىپ كەلە جاتتى.

باستى ماسەلەنىڭ ءبىرى ورمۋز بۇعازىن باقىلاۋ ەدى. 2026-جىلدىڭ ماۋسىمىنا قاراي بۇعاز ارقىلى جۇك تاسىمالى ءىس جۇزىندە توقتاپ قالدى. مۇنىڭ سالدارى الەمدىك مۇناي، گاز، تىڭايتقىش، ازىق-تۇلىك، گەلي جانە باسقا دا تاۋارلار نارىعىنا قاتتى اسەر ەتتى. سوندىقتان ا ق ش ءۇشىن بۇعازدى تولىق باقىلاۋعا الۋ مۇمكىن بولماسا دا، ونداعى كەمە قاتىناسىن قالپىنا كەلتىرىپ، ماڭىزدى ساۋدا جولى رەتىندەگى ءرولىن قايتا جانداندىرۋ قاجەت بولدى.

وسىلايشا، 18-ماۋسىمداعى مەموراندۋم، ەڭ الدىمەن ا ق ش- تىڭ پايداسىنا شەشىلدى. ۆاشينگتون ۋاقىت ۇتىپ، وسى ارالىقتى ءتيىمدى پايدالاندى. قازىر ورمۋز بۇعازى ارقىلى مۇناي تاسىمالدايتىن كەمەلەر قايتا جۇرە باستادى. ازىرگە ولاردىڭ اراسىندا الىپ تانكەرلەر جوق. شاعىن تانكەرلەر ومان جاعالاۋىن بويلاي ءوتىپ، اشىق تەڭىزگە شىققاننان كەيىن مۇنايدى ءىرى تانكەرلەرگە اۋىستىرىپ تيەپ جاتىر. قىركۇيەكتىڭ سوڭىنداعى مالىمەت بويىنشا، بۇعاز ارقىلى وتكەن تانكەرلەر تاسىمالداعان مۇناي كولەمى سوعىسقا دەيىنگى دەڭگەيدىڭ 80 پايىزىنا دەيىن جەتكەن.

ا ق ش ورمۋز بۇعازىنداعى كەمە قاتىناسىن بىرتىندەپ قالپىنا كەلتىرىپ جاتىر

2-قازاندا ورمۋز بۇعازى ارقىلى سۇيىتىلعان گاز تاسىمالدايتىن كەمەلەر دە وتە باستاعانى تۋرالى اقپارات تارادى. قىركۇيەكتە بۇعازدان 19-21 گاز تاسىمالداۋشى كەمە وتكەن.

بۇل - ورمۋز بۇعازى ارقىلى جۇك تاسىمالىنداعى ەڭ كۇردەلى باعىتتاردىڭ ءبىرى. ويتكەنى سۇيىتىلعان گاز تاسىمالدايتىن كەمەلەر مۇناي تانكەرلەرىنە قاراعاندا وسال كەلەدى. سوندىقتان ولاردى اسكەري قيمىل بولۋى مۇمكىن ايماق ارقىلى وتكىزۋ ءۇشىن قاۋىپسىزدىككە بارىنشا سەنىمدى كەپىلدىك قاجەت.

وسىلايشا، ا ق ش ورمۋز بۇعازىندا كەمە قاتىناسىن تولىق بولماسا دا قايتا جولعا قويۋدىڭ امالىن تاپقانعا ۇقسايدى. يران ءالى دە جۇك تاسىمالىنىڭ تۇراقتىلىعىنا قاۋىپ توندىرە الادى، ءبىراق ماۋسىمداعىداي كەمە قاتىناسىن ءىس جۇزىندە توقتاتۋعا ەندى قاۋقارسىز. سوندىقتان ا ق ش- تىڭ يرانعا جەڭىلدىك جاساۋىنا ايتارلىقتاي نەگىز جوق. قازىر ۆاشينگتوننىڭ ۇستانىمى بۇرىنعىدان الدەقايدا مىقتى.

ا ق ش بۇعان قالاي قول جەتكىزدى دەگەن بولەك ماسەلە. شاماسى، الدىمەن ومانعا جاقىن اۋماقتاعى كەمە جۇرەتىن جولدار مينالاردان تازارتىلعان. بۇدان كەيىن جاز بويى جاعداي ۋشىققان كەزدەردە يراننىڭ جاعالاۋداعى اسكەري ينفراقۇرىلىمىنا، سونىڭ ىشىندە رادارلارىنا سوققى جاسالعان.

ءسويتىپ يراننىڭ شاعىن اسكەري كەمەلەردى تەڭىزگە شىعارىپ، مينا قويۋ جانە تانكەرلەرگە سوققى جاساۋ مۇمكىندىگى شەكتەلدى. سونىمەن قاتار يراننىڭ كەمەلەر جۇرەتىن باعىتتارعا قاشىقتان مينا قويۋ مۇمكىندىگى دە ازايدى. ول ءۇشىن تەڭىز مينالارىمەن جابدىقتالعان زىمىراندار قولدانىلعان. زىمىرانداردى باعىتتاۋ ءۇشىن GPS جۇيەسى پايدالانىلعان، ال ا ق ش ونىڭ جۇمىسىن بۇعاتتاي الۋى مۇمكىن. بۇعان جاعالاۋداعى زىمىران ۇشىرۋ قوندىرعىلارى مەن رادارلاردىڭ جويىلۋى دا اسەر ەتتى.

بۇل جەردە تاعى ءبىر ماڭىزدى جايت بار. سوعىس كەزىندە يراننىڭ زىمىران شىعاراتىن ءوندىرىس ورىندارى قاتتى ءبۇلىندى. بلوكادا جاعدايىندا ولاردى قالپىنا كەلتىرۋ وڭاي ەمەس. سونىمەن قاتار رادارلار مەن سپۋتنيكتىك باقىلاۋسىز قوزعالىستاعى شاعىن كەمەلەردىڭ ناقتى ورنىن انىقتاۋ قيىن. بۇل اسىرەسە دروندارمەن سوققى جاساۋ كەزىندە ماڭىزدى.

قالاي بولعاندا دا، يراننىڭ ماۋسىمداعىداي ورمۋز بۇعازىن تولىق جابۋعا قازىر مۇمكىندىگى جوق سياقتى. تەگەران كەمە قاتىناسىنا كەدەرگى كەلتىرىپ، جەكەلەگەن سوققىلار جاساي الادى، ءبىراق بۇعاز ارقىلى وتەتىن كەمەلەر قوزعالىسىن تولىق توقتاتا المايدى. دەمەك يراننىڭ قولىندا ا ق ش- تى ماۋسىمداعى مەموراندۋمعا كەلىسۋگە يتەرمەلەگەن بۇرىنعى تەتىكتەر ەندى جوق.

تەگەراننىڭ قىسىم جاساۋ مۇمكىندىگى ازايىپ بارادى

سوعان قاراماستان، يران ماۋسىمداعى مەموراندۋمدا جاسالعان كەلىسىمدەردى ساقتاۋدى تالاپ ەتىپ وتىر. ءبىراق تەگەراننىڭ بۇل رەتتە نەگە سەنىپ وتىرعانى بەلگىسىز. ويتكەنى بۇل قۇجاتتىڭ شارتتارى ا ق ش ءۇشىن اسا ءتيىمدى ەمەس. سوعان قاراماستان، تەگەران ۆاشينگتوننىڭ ونى قايتا قابىلداۋىنان ءۇمىتتى. ارينە، بىزگە بەلگىسىز جايتتار بولۋى مۇمكىن. بالكىم، تەگەراننىڭ ۆاشينگتوندى كەلىسىمگە كوندىرەتىن قانداي دا ءبىر مۇمكىندىگى ءالى دە بار شىعار.

ماسەلەن، يەمەندەگى حۋسيتتەردىڭ جۋىرداعى شابۋىلى جانە ولاردىڭ باب-ەل-ماندەب بۇعازىنا دەيىنگى جاعالاۋدى باقىلاۋعا الۋى يرانمەن بىرلەسكەن قانداي دا ءبىر جوسپاردىڭ ءبىر بولىگى بولۋى مۇمكىن. پارسى شىعاناعى ەلدەرىنىڭ اقپارات كەڭىستىگىندە وسىنداي پىكىر ايتىلىپ ءجۇر. ەگەر يراننىڭ شابۋىل جاساۋ مۇمكىندىگى ءالى دە ساقتالعان بولسا، باب-ەل-ماندەب پەن ورمۋز بۇعازدارىنداعى كەمە قاتىناسىن ءبىر مەزگىلدە توقتاتۋ كۇن سۋىتار شاقتا الەم ەكونوميكاسىنا اۋىر سالماق ءتۇسىرۋى مۇمكىن. تەگەران ورمۋز بۇعازى ارقىلى سۇيىتىلعان گاز تاسىمالدايتىن كەمەلەر وتكەن ساتتە سوققى جاساپ، ا ق ش وعان كەدەرگى كەلتىرە المايدى دەپ ەسەپتەۋى دە مۇمكىن.

الايدا مۇنىڭ ءبارى ازىرگە تەك بولجام. قازىرگى بەلگىلىسى - ا ق ش كەمەلەردىڭ ورمۋز بۇعازى ارقىلى ءوتۋىن قامتاماسىز ەتىپ وتىر، ال يران وعان ازىرگە كەدەرگى كەلتىرىپ وتىرعان جوق. ونىڭ ۇستىنە ا ق ش بلوكاداسى كۇشەيگەن سايىن يراننىڭ جاعدايى قيىنداپ بارادى. قىركۇيەكتىڭ سوڭىندا ۆاشينگتون تەڭىز تاسىمالىنا قاتىستى شەكتەۋلەرمەن قاتار يران اۋە كومپانيالارىنا دا سانكسيا ەنگىزدى.

مۇناي نارىعى ا ق ش ءۇشىن باستى ماسەلە بولىپ وتىر

سوعان قاراماستان، الەمدىك نارىقتا جانارماي، اسىرەسە ديزەل وتىنىمەن قامتاماسىز ەتۋ ماسەلەسى ءالى دە بار. دونالد ترامپ بۇل تۋرالى بىرنەشە رەت ايتقان. كەيىنگى ۋاقىتتا ول نارىقتاعى ۇسىنىستى ارتتىرۋ ءۇشىن G7 ەلدەرىن ءوز قورلارىنان 120 ميلليون باررەل مۇناي شىعارۋعا شاقىرىپ ءجۇر. 2-قازاندا فرانسيا پرەزيدەنتى ەممانۋەل ماكرون «ۇلكەن جەتىلىك» ەلدەرى 100 ميلليون باررەلگە دەيىن مۇناي مەن مۇناي ونىمدەرىن قوردان شىعارۋ تۋرالى شەشىم قابىلداعانىن حابارلادى.

بۇل شەشىم مۇناي باعاسىنىڭ تومەندەۋىنە اسەر ەتتى. الايدا ايماقتاعى جاعداي قايتا ۋشىقسا، باعا تاعى ءوسۋى مۇمكىن. سوندىقتان الداعى ءبىر ايدا، ياعني ا ق ش- تاعى ارالىق سايلاۋعا دەيىن جانارماي باعاسىن تومەندەتۋ ءۇشىن ۆاشينگتونعا ورمۋز بۇعازى ارقىلى كەمە قاتىناسىنىڭ ۇزدىكسىز ءجۇرۋىن قامتاماسىز ەتۋ ماڭىزدى.

سونىمەن بىرگە رەسپۋبليكالىق پارتيانىڭ سايلاۋدا جەڭىلىپ، كەمىندە كونگرەستەگى باسىمدىعىنان، ءتىپتى سەناتتاعى پوزيتسياسىنان ايىرىلۋ ىقتيمالدىعى جوعارى بولىپ وتىر. مۇنداي جاعداي ترامپتىڭ ەل ىشىندەگى ساياسي مۇمكىندىكتەرىن شەكتەۋى مۇمكىن. ادەتتەگى جاعدايدا مۇنداي ساياسي احۋال ترامپتى «اقساق ۇيرەك» جاعدايىنا تۇسىرەر ەدى. («اقساق ۇيرەك» - ىقپالى، وكىلەتتىگى نەمەسە ساياسي ماڭىزى السىرەگەن ادامدى سيپاتتايتىن تۇراقتى تىركەس. بۇل ۇعىم امەريكالىق ساياسي ورتادا قالىپتاسقان جانە اعىلشىن تىلىندەگى «lame duck» تىركەسىنەن شىققان).

ا ق ش- تا بۇل اتاۋ وكىلەتتىك مەرزىمى اياقتالۋعا جاقىنداعان جانە قايتا سايلاۋعا تۇسپەيتىن پرەزيدەنتكە قاتىستى قولدانىلادى.

الايدا ترامپتىڭ بۇعان دەيىن دە كۇتپەگەن ساياسي شەشىمدەر قابىلداعانىن ەسكەرسەك، جاعداي باسقاشا ءوربۋى مۇمكىن. قالاي بولعاندا دا، ول يرانمەن سوعىس ماسەلەسىن ءبىر شەشىمگە جەتكىزۋگە تىرىسادى.

رەسمي تۇرعىدان العاندا، ترامپ كونگرەستىڭ ماقۇلداۋىنسىز يرانعا قارسى سوعىستى 60 كۇن بويى جۇرگىزە الادى. ال ەگەر يران ايماقتاعى امەريكالىق بازالارعا ءبىرىنشى بولىپ سوققى جاساسا، كونگرەستىڭ رۇقساتى قاجەت بولماي قالادى. ا ق ش يرانعا قارسى قازىرگى بلوكادانى ساقتاپ قالسا، مۇنداي جاعداي ۇزاق ۋاقىتقا سوزىلۋى مۇمكىن.

يران كەلىسىم مەن جاعدايدى ۋشىقتىرۋدىڭ ءبىرىن تاڭداۋعا ءماجبۇر

ال يران وزىنە ءتيىمسىز جاعدايدان شىعۋدىڭ جولىن ىزدەۋگە ءماجبۇر. تەگەران ا ق ش- تى ماۋسىمداعى مەموراندۋمدا جاسالعان كەلىسىمدەرگە قايتا كوندىرەمىز دەپ ويلاسا، ازىرگە ەشتەڭە شىققان جوق. ونىڭ ۇستىنە بلوكادا ەل ەكونوميكاسىنا اۋىر سالماق ءتۇسىرىپ وتىر. سوندىقتان يران بيلىگىنە قانداي دا ءبىر شەشىم قابىلداۋ قاجەت.

تەگەراننىڭ تاڭداۋ مۇمكىندىگى دە كوپ ەمەس. نە ا ق ش- پەن كەلىسىمگە كەلۋى كەرەك، نە جاعدايدى ودان ءارى ۋشىقتىرۋعا بارۋى قاجەت. ءۇشىنشى جول دا بار: ەشتەڭەنى وزگەرتپەي، قاي تاراپتىڭ شىدامى مەن قارجىسى بۇرىن تاۋسىلاتىنىن كۇتۋ.

مۇنداي جولدى دا جوققا شىعارۋعا بولمايدى. الايدا بلوكادانىڭ سالدارى اۋىر بولعاندىقتان، يران ءۇشىن ۇزاق ۋاقىت كۇتۋ وڭاي ەمەس. تەگەران ا ق ش ۇسىنعان شارتتارمەن كەلىسۋگە دە دايىن ەمەس. ال جاعدايدى ۋشىقتىرۋدىڭ دا ءوز شەگى بار. ماسەلەن، ا ق ش اسكەرى 30-قىركۇيەكتە يراكتان شىعارىلعاننان كەيىن يران شەكاراسىنا جاقىن جەردە امەريكالىق كۇشتەر قالعان جوق.

ونىڭ ۇستىنە ا ق ش اسكەرىنىڭ يراكتان شىعارىلۋى يراندى قولدايتىن قارۋلى توپتاردىڭ ەمەس، يراك ۇكىمەتىنىڭ پوزيتسياسىن كۇشەيتەدى. ەلدەگى كەلىسىمدەرگە سايكەس، يراندى قولدايتىن قارۋلى توپتار 2027-جىلى قارۋىن تاپسىرۋعا ءتيىس. يراكتاعى شيتتىك ۇكىمەت تە يرانعا تاۋەلدى بولعىسى كەلمەيدى جانە تەگەراننىڭ ا ق ش- پەن تەكەتىرەسىن قولداۋى ەكىتالاي. ونىڭ ۇستىنە يراكتىڭ كىرىسى ورمۋز بۇعازى ارقىلى جۇك تاسىمالىنىڭ ۇزدىكسىز جۇرۋىنە بايلانىستى.

ارينە، يران يەمەندەگى حۋسيتتەردى ساۋد ارابياسىنا قارسى ارەكەت ەتۋگە نەمەسە باب-ەل-ماندەب بۇعازىنداعى كەمە قاتىناسىن شەكتەۋگە پايدالانۋعا تىرىسۋى مۇمكىن. ءبىراق مۇنداي قادام يراننىڭ نەگىزگى ساۋدا سەرىكتەستەرى - قىتاي مەن ءۇندىستاننىڭ نارازىلىعىن تۋعىزۋى ىقتيمال. باب-ەل-ماندەبتە ماسەلە تۋىنداسا، سۋەتس كانالىنىڭ جۇمىسىنا تاۋەلدى مىسىر دا بۇعان مۇددەلى بولمايدى. ونىڭ ۇستىنە حۋسيتتەرمەن جەكە كەلىسىمگە كەلۋگە دە بولادى.

ال ليۆانداعى «حەزبوللا» يزرايلدىڭ شابۋىلدارىنان كەيىن ايتارلىقتاي السىرەدى. بۇعان قوسا، قىركۇيەكتىڭ سوڭىندا سيريا ليۆانمەن شەكاراعا اسكەر شوعىرلاندىردى. مۇنى «حەزبوللاعا» قىسىم جاساۋ ارەكەتى رەتىندە دە قاراستىرۋعا بولادى.

يران جاعدايدى ۋشىقتىرۋعا بارسا، ونىڭ قولىنداعى نەگىزگى قارۋ - زىمىراندار مەن دروندار. ولاردىڭ الەۋەتىن دە ەلەمەۋگە بولمايدى. الايدا يران ءۇشىن باستى قاۋىپ - ا ق ش- تىڭ مۇنداي سوققىلارعا قالاي جاۋاپ بەرەتىنى. ۆاشينگتون جاۋاپ رەتىندە يراننىڭ مۇناي جانە ەنەرگەتيكا نىساندارىنا سوققى جاساۋى مۇمكىن. مۇنىڭ سالدارى يران ءۇشىن تىم اۋىر بولۋى ىقتيمال.

قالاي بولعاندا دا، ماۋسىمداعى مەموراندۋمنان بەرى ا ق ش وقيعانىڭ ءارتۇرلى وربۋىنە بۇرىنعىدان جاقسىراق دايىندالىپ ۇلگەردى. قازىر ۆاشينگتوننىڭ ۇستانىمى بۇرىنعىدان مىقتى. ەندى تاڭداۋ يراننىڭ وزىندە: ا ق ش- پەن كەلىسىمگە كەلۋ نەمەسە جاعدايدى ودان ءارى ۋشىقتىرۋ. ەكى جول دا تەگەران ءۇشىن ءتيىمدى ەمەس. دەگەنمەن بەيبىت جولمەن شەشىلگەنى الدەقايدا دۇرىس.