مي كولەمى مەن ينتەللەكت اراسىندا بايلانىس بار - عالىمدار جاڭا دەرەك انىقتادى

استانا.قازاقپارات - ادامنىڭ ويلاۋ قابىلەتى مەن ميىنىڭ قۇرىلىمى ءبىر-بىرىنە اسەر ەتۋى مۇمكىن.

Адам миы
Фото: EPA/SALVATORE DI NOLFI

عالىمدار مي قىرتىسىنىڭ بەتكى اۋدانى ۇلكەن ادامداردىڭ لوگيكالىق ويلاۋ، ءسوز بەن ساندارعا قاتىستى تاپسىرمالاردى ورىنداۋ كورسەتكىشتەرى ءسال جوعارى بولاتىنىن انىقتادى. زەرتتەۋ ناتيجەلەرى Human Brain Mapping عىلىمي جۋرنالىندا جاريالاندى، دەپ حابارلايدى turkystan.kz.

زەرتتەۋشىلەر ۇلى بريتانياداعى UK Biobank مەديتسينالىق دەرەكتەر قورىنا ەنگىزىلگەن 11289 ادامنىڭ مالىمەتىن تالداعان. قاتىسۋشىلاردىڭ جاسى 45 پەن 80 ارالىعىندا بولعان.

عالىمدار ماگنيتتىك-رەزونانستىق توموگرافيا (م ر ت) ارقىلى ولاردىڭ مي قۇرىلىمىن زەرتتەپ، تانىمدىق قابىلەتتەرىن ارنايى تەستپەن سالىستىرعان. قاتىسۋشىلار ەكى مينۋت ىشىندە سوزدەر، ساندار جانە لوگيكالىق بايلانىستارعا قاتىستى 13 سۇراققا جاۋاپ بەرگەن.

ناتيجەسىندە مي قىرتىسىنىڭ بەتكى اۋدانى ۇلكەن ادامداردىڭ تاپسىرمالاردى ورىنداۋ كورسەتكىشتەرى ورتا ەسەپپەن جوعارىراق بولعان.

اسىرەسە جوسپارلاۋ، شەشىم قابىلداۋ جانە ەستە ساقتاۋ ۇدەرىستەرىنە قاتىساتىن ماڭداي بولىگى مەن اقپاراتتى، سونىڭ ىشىندە تىلدىك جانە دىبىستىق اقپاراتتى وڭدەۋگە قاتىساتىن ساماي بولىگىندە بايلانىس ايقىنىراق بايقالعان.

ءبىر قىزىعى، عالىمدار بۇل بايلانىس ەكى باعىتتا دا جۇمىس ىستەۋى مۇمكىن ەكەنىن انىقتاعان. گەنەتيكالىق تالداۋ ناتيجەلەرى بويىنشا، مي قىرتىسىنىڭ ۇلكەن بولۋى تانىمدىق قابىلەتتەرگە اسەر ەتۋى ىقتيمال. ال تانىمدىق قابىلەتتەردىڭ ءوزى دە مي قىرتىسىنىڭ قۇرىلىمىمەن بايلانىستى وزگەرىستەرگە ىقپال ەتۋى مۇمكىن.

الايدا بۇل ميدىڭ كولەمى ۇلكەن ادام مىندەتتى تۇردە اقىلدى بولادى دەگەن ءسوز ەمەس.

زەرتتەۋشىلەردىڭ ەسەپتەۋىنشە، مي قىرتىسىنىڭ جالپى بەتكى اۋدانى تەست ناتيجەلەرىندەگى ايىرماشىلىقتىڭ نەبارى %2,4 ىن تۇسىندىرەدى. دەمەك ادامنىڭ ويلاۋ قابىلەتى كوپتەگەن باسقا فاكتورلارعا دا بايلانىستى.

سونىمەن قاتار ينتەللەكت بۇل زەرتتەۋدە قىسقا تەست ارقىلى عانا باعالانعان. ال ادامنىڭ جالپى اقىل-وي قابىلەتى ودان الدەقايدا كۇردەلى.

عالىمدار گەنەتيكالىق تالداۋ سەبەپ-سالدار بايلانىسىنىڭ بولۋى مۇمكىن ەكەنىن كورسەتكەنىمەن، ونى تولىق دالەلدەمەيتىنىن ەسكەرتەدى.

زەرتتەۋ اۆتورلارىنىڭ پىكىرىنشە، الىنعان ناتيجەلەر مي قۇرىلىمى مەن ادامنىڭ تانىمدىق قابىلەتتەرى اراسىنداعى بايلانىستى تەرەڭىرەك تۇسىنۋگە كومەكتەسەدى. ءبىراق بۇل دەرەكتەر ارقىلى جەكە ادامنىڭ ينتەللەكت دەڭگەيىن ونىڭ ميىنىڭ ولشەمىنە قاراپ انىقتاۋ مۇمكىن ەمەس.