وليمپيادانىڭ بەس دۇركىن چەمپيونى پرەزيدەنت سايلاۋىنا قاتىسپاق

استانا. KAZINFORM - وليمپيادانىڭ بەس دۇركىن چەمپيونى، فرانسيالىق دزيۋدوشى تەددي رينەر 2027-جىلى پرەزيدەنتتىك سايلاۋعا قاتىسۋعا نيەتتى.

ا
Фото: Lionel Guericolas / Keystone Press Agency / Global Look Press

Harris Interactive زەرتتەۋ كومپانياسى جۇرگىزگەن ساۋالناما ناتيجەسىنە سايكەس، سپورتشى سايلاۋدىڭ ءبىرىنشى كەزەڭىندە 10 پايىز داۋىس جيناۋى مۇمكىن. ساۋالناما 9-قاراشادا فرانسيانىڭ كامەلەتكە تولعان 1000 تۇرعىنى اراسىندا جۇرگىزىلگەن.

رينەر پرەزيدەنتتىككە ءتۇسۋ تۋرالى شەشىمىن الەۋمەتتىك جەلىدەگى ۆيدەوسىندا جانە Le Parisien باسىلىمىنا بەرگەن سۇحباتىندا مالىمدەدى. ول ءوز ۇندەۋىندە فرانسيانىڭ قازىرگى ەكونوميكالىق جانە الەۋمەتتىك جاعدايىنا توقتالدى. سپورتشى مەملەكەتتىك قارىزدىڭ ءوسۋى، كۇندەلىكتى ءومىر قۇنىنىڭ قىمباتتاۋى، قاۋىپسىزدىك ماسەلەلەرى مەن جاستاردىڭ بولاشاققا سەنىمىنىڭ ازايۋى تۋرالى ايتتى.

مەن تۋرالى نە ايتاتىنىن بىلەمىن: مەنى ەسىنەن اداسقان، قالىپتاسقان جۇيەگە جاتپايتىن، ونىڭ ەرەجەلەرىن بىلمەيتىن جانە ساياساتپەن ەشقاشان اينالىسپاعان ادام دەپ ايتۋى مۇمكىن. ءبىراق بۇگىنگى كۇنى ەسسىزدىك دەگەن نە؟ فرانسيانىڭ قارىز اۋىرتپالىعىنان كۇن سايىن قۇلدىراپ بارا جاتقانىن ءۇنسىز باقىلاۋدان باس تارتۋ - اقىلعا قونبايتىن ارەكەت پە؟ - دەدى رينەر پرەزيدەنتتىككە كانديدات بولاتىنىن جاريالاعان ۆيدەوسىندا.

ول قاراپايىم وتباسىلاردىڭ كۇندەلىكتى شىعىندارىن وتەۋدە كەزدەسەتىن قيىندىقتارى مەن قوعامدىق قاۋىپسىزدىك ماسەلەسىنە دە نازار اۋداردى.

Le Parisien باسىلىمىنا بەرگەن سۇحباتىندا رينەر ءوزىن وڭشىلدارعا دا، سولشىلدارعا دا جاتقىزبايتىنىن ايتتى. ونىڭ ماقساتى - «حالىقتى تاتۋلاستىرىپ، بىرىكتىرەتىن پرەزيدەنت» بولۋ. سايلاۋالدى ناۋقانىنا «La France qu’on veut» («ءبىز قالايتىن فرانسيا») دەگەن ۇران تاڭداعان.

ەلىمنىڭ ورتەنىپ جاتقانىن سىرتتان باقىلاپ، سوعان ءتۇرلى سىلتاۋ ىزدەپ وتىرمايمىن. مەن بۇكىل ءومىرىمدى جازۋ ۇستەلىنىڭ باسىندا وتكىزگەن جوقپىن، ءبىراق كۇرەس ءاردايىم مەنىڭ بولمىسىمنىڭ ءبىر بولىگى بولدى، - دەدى بۇرىنعى چەمپيون.

ونىڭ ايتۋىنشا، سپورتتاعى مانسابى كۇرەسۋدى، جەڭىلىستەن كەيىن قايتا تۇرىپ، العا ۇمتىلۋدى ۇيرەتكەن.

مەن كۇرەسۋدىڭ، قۇلاۋدىڭ جانە قايتا تۇرۋدىڭ نە ەكەنىن بىلەمىن. ناقتى ءومىردىڭ قانداي ەكەنىن دە جاقسى تۇسىنەمىن. ادال ەڭبەك پەن ماڭداي تەردىڭ قادىرىن بىلەمىن. فرانسياعا جاتتاندى سوزدەردى قايتالاپ، كۇنى بويى پىكىرتالاسقا قاتىساتىن كاسىبي ساياساتكەر قاجەت ەمەس. ەلگە پاراساتتىلىق، تاباندىلىق، ادىلدىك جانە ءتارتىپ ورناتا الاتىن ادام كەرەك، - دەپ اتاپ ءوتتى رينەر.

الايدا پرەزيدەنتتىككە ءتۇسۋ نيەتىن جاريالاۋ ونىڭ سايلاۋعا رەسمي تۇردە قاتىساتىنىن بىلدىرمەيدى. فرانسيا زاڭناماسىنا سايكەس، كانديدات رەتىندە تىركەلۋ ءۇشىن ۇمىتكەر ەلدىڭ كەمىندە 30 دەپارتامەنتىنەن جەرگىلىكتى جانە ۇلتتىق دەڭگەيدە سايلانعان وكىلدەردىڭ 500 قولىن جيناۋى قاجەت.

رينەرگە قانشا ادام داۋىس بەرۋگە دايىن؟

Harris Interactive ساۋالناماسىندا سپورتشىنىڭ سايلاۋداعى ىقتيمال قولداۋى 2025 -جىلعى ماۋسىمنان بەرى قالاي وزگەرگەنى دە كورسەتىلگەن. سول كەزدە ونىڭ ەلەكتورالدىق الەۋەتى 18 پايىز بولعان. ال 2026-جىلعى قاڭتار مەن قازان ارالىعىندا بۇل كورسەتكىش 12-14 پايىز شاماسىندا ساقتالعان.

قاراشاداعى ساۋالناما بويىنشا، رەسپوندەنتتەردىڭ 3 پايىزى رينەرگە مىندەتتى تۇردە داۋىس بەرەتىنىن ايتقان. تاعى 7 پايىزى وعان داۋىس بەرۋى مۇمكىن ەكەنىن جەتكىزگەن. ال ساۋالناماعا قاتىسقانداردىڭ 60 پايىزى دزيۋدوشىنى قولدامايتىنىن مالىمدەگەن.

زەرتتەۋ كومپانياسى بۇل كورسەتكىشتەردى سايلاۋداعى ناقتى داۋىس ۇلەسى ەمەس، كانديداتتىڭ ىقتيمال ەلەكتورالدىق الەۋەتى دەپ تۇسىندىرەدى. سەبەبى ساۋالناماعا قاتىسۋشىلار بىرنەشە ىقتيمال نەمەسە ناقتى كانديداتقا داۋىس بەرۋى مۇمكىن ەكەنىن قاتار بەلگىلەي العان. ولارعا سايلاۋ كەلەسى جەكسەنبىدە، ياعني 15-قاراشادا وتسە، كىمگە داۋىس بەرەتىنىن كورسەتۋ ۇسىنىلعان.

رينەردەن بولەك، تىزىمگە ەنگەن 46 ادامنىڭ اراسىندا دا وسىنداي ەلەكتورالدىق الەۋەتكە يە ساياساتكەرلەر مەن كاسىپكەرلەر بار. ولاردىڭ قاتارىندا «حالىقتىق-رەسپۋبليكالىق وداق» قوزعالىسىنىڭ جەتەكشىسى فرانسۋا اسسەلينو مەن ميللياردەر كساۆە نەل دە بار.

دەگەنمەن رينەر بۇل تىزىمدەگى ەڭ تانىمال ون ۇمىتكەردىڭ قاتارىنا تەك «باعىنبايتىن فرانسيا» سولشىل پارتياسىنىڭ جاقتاستارى اراسىندا عانا ەنگەن. بۇل پارتيانىڭ نەگىزىن قالاۋشى جان-ليۋك مەلانشوندى قولدايتىن سايلاۋشىلاردىڭ 85 پايىزى وعان داۋىس بەرۋگە دايىن ەكەنىن بىلدىرگەن.

پرەزيدەنتتىككە باستى ۇمىتكەرلەر كىمدەر؟

ساۋالناماعا قاتىسۋشىلار ۇسىنعان 46 ادامنىڭ ىشىندە ەڭ جوعارى ەلەكتورالدىق الەۋەتكە وڭشىل «ۇلتتىق بىرلەستىك» پارتياسىنىڭ كانديداتى مارين لە پەن يە. رەسپوندەنتتەردىڭ 46 پايىزى وعان داۋىس بەرۋى مۇمكىن ەكەنىن ايتقان.

سوڭعى ءبىر ايدا لە پەن ەڭ جاقىن قارسىلاسى، سولشىل كۇشتەردىڭ وكىلى رافاەل گليۋكسماننان الشاقتاي تۇسكەن. قازىر ولاردىڭ اراسىنداعى ايىرماشىلىق 20 پايىزدىق تارماقتى قۇرايدى. گليۋكسماننىڭ كورسەتكىشى - 26 پايىز.

ۇزدىك بەستىكتىڭ قاتارىندا بۇرىنعى پرەمەر-مينيستر، «گوريزونتتار» پارتياسىنىڭ جەتەكشىسى ەدۋار فيليپپ پەن «رەسپۋبليكانشىلار» پارتياسىنان ۇمىتكەر، بۇرىنعى ىشكى ىستەر ءمينيسترى بريۋنو رەتايو دا بار. ەكەۋىنىڭ دە كورسەتكىشى - 25 پايىز. رەتايونىڭ قولداۋى ءبىر ايدا 5 پايىزدىق تارماققا وسكەن.

ال كانن قالاسىنىڭ مەرى داۆيد ليسنار 24 پايىزبەن العاشقى بەستىكتى تۇيىندەيدى. ونىڭ كورسەتكىشى سوڭعى ءبىر ايدا 9 پايىزدىق تارماققا ارتقان.

كوپتەگەن ساۋالنامادا مارين لە پەنمەن بىرگە ەكىنشى تۋرعا شىعۋى مۇمكىن ۇمىتكەر رەتىندە اتالىپ جۇرگەن جان-ليۋك مەلانشون Harris Interactive زەرتتەۋىندە 14 پايىزدىق قولداۋعا يە بولعان.

فرانسياداعى 2027-جىلعى پرەزيدەنت سايلاۋى تۋرالى نە بەلگىلى؟

فرانسيادا پرەزيدەنت سايلاۋى 2027-جىلعى ساۋىردە وتەدى. قازىرگى مەملەكەت باسشىسى ەممانيۋەل ماكرون قاتارىنان ءۇشىنشى مەرزىمگە سايلانا المايدى. سوندىقتان الداعى سايلاۋدا ەلدىڭ جاڭا پرەزيدەنتى انىقتالادى.

داۋىس بەرۋ ەكى كەزەڭنەن تۇرادى:

ءبىرىنشى كەزەڭ - 2027-جىلعى 18-ءساۋىر.

ەكىنشى كەزەڭ - 2027-جىلعى 2-مامىر.

ەگەر ءبىرىنشى كەزەڭدە ۇمىتكەرلەردىڭ ەشقايسىسى 50 پايىزدان استام داۋىس جيناي الماسا، ەڭ كوپ قولداۋعا يە بولعان ەكى كانديدات ەكىنشى كەزەڭگە وتەدى.

ازىرگە سايلاۋعا قاتىساتىن ۇمىتكەرلەردىڭ تۇپكىلىكتى ءتىزىمى بەكىتىلگەن جوق. پرەزيدەنتتىككە ۇمىتكەرلەر تىركەلۋ ءۇشىن، باسقا تالاپتارمەن قاتار، سايلانعان بيلىك وكىلدەرىنىڭ كەمىندە 500 قولىن جيناۋى كەرەك. كانديداتتاردىڭ رەسمي ءتىزىمى 2027-جىلعى 26-ناۋرىزدان كەشىكتىرىلمەي جاريالانۋى ءتيىس.

ساۋالناما ناتيجەلەرىنە سۇيەنسەك، مارين لە پەن مەن جان-ليۋك مەلانشون ەكىنشى كەزەڭگە ءوتۋى مۇمكىن نەگىزگى ۇمىتكەرلەر قاتارىندا.

el.kz