بالا كۇتىمىندە وتىرعان جۇمىسسىز اكەلەرگە ەڭبەك ءوتىلى ەسەپتەلەدى

استانا. KAZINFORM - بۇگىن ءماجىلىستىڭ جالپى وتىرىسىندا «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كەيبىر زاڭنامالىق اكتىلەرىنە قاۋىپسىز ەڭبەك جاعدايلارىن جەتىلدىرۋ جانە جۇمىسكەرلەردىڭ ەڭبەك قۇقىقتارىن قورعاۋ ماسەلەلەرى بويىنشا وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزۋ تۋرالى» زاڭ جوباسى ءبىرىنشى وقىلىمدا ماقۇلداندى.

- اتاپ ايتقاندا، ءبىز بۇل زاڭ ارقىلى اكەلەردىڭ دە قۇقىعىن قورعاپ ءوتىرمىز. قازىرگى قولدانىستاعى جۇيەگە توقتالساق، ەگەر جۇمىسسىز انا ءۇش جاسقا دەيىنگى بالا كۇتىمىمەن ۇيدە وتىرسا، بۇل كەزەڭ ونىڭ ەڭبەك وتىلىنە ەسەپتەلەدى. الايدا، ءدال وسى قۇقىق اكەلەرگە بەرىلمەگەن. ءبىز بۇل تەڭسىزدىكتى جويۋدى ۇسىندىق. ەندى زاڭ قابىلدانسا، ەگەر بالا كۇتىمىنە اكە شىقسا، بۇل كەزەڭ ونىڭ دا ەڭبەك وتىلىنە قوسىلادى. بۇل - تەك الەۋمەتتىك ادىلەتتىلىك ەمەس، سونىمەن قاتار قوعامداعى وتباسىلىق رولدەر مەن اتا-انالىق جاۋاپكەرشىلىكتىڭ تەڭدىگىن قالىپتاستىرۋعا باعىتتالعان قادام، - دەدى ءماجىلىس دەپۋتاتى اسحات ايماعامبەتوۆ.

سونىمەن قاتار بۇل زاڭ جوباسىندا الەۋمەتتىك كەپىلدىكتەردى قورعاۋ ماقساتىندا ازاماتتىق- قۇقىقتىق شارت جاساۋعا تىيىم سالاتىن نورما ەنگىزىلدى.

- بىرىنشىدەن، ازاماتتىق-قۇقىقتىق شارتتار پروبلەماسى بار. ماسەلە نەدە؟ ەلىمىزدە كوپتەگەن جۇمىس بەرۋشىلەر قارجىسىن ۇنەمدەۋ جانە الەۋمەتتىك كەپىلدىكتەردەن جالتارۋ ءۇشىن، ەڭبەك شارتىنىڭ ورنىنا ازاماتتىق- قۇقىقتىق شارت جاساسۋدى ابدەن ادەتكە اينالدىردى. جۇمىسكەر جۇمىس تارتىبىنە باعىنادى، جۇمىس كەستەسىنە سايكەس جۇمىس ىستەيدى، باستىعى بار، ءبىراق قاعاز جۇزىندە ول - «قىزمەتكەر» ەمەس، «مەردىگەر» سانالادى. بۇل نەگە ءقاۋىپتى؟ ويتكەنى بۇل ازاماتتىق- قۇقىقتىق شارتتا وتىرعان جۇمىسكەر الەۋمەتتىك كەپىلدىكتەردەن ايىرىلادى. ول ەڭبەك دەمالىسىنا شىعا المايدى. ايەلدەر دە جۇكتىلىككە بايلانىستى دەمالىسقا شىعا المايدى. زەينەتاقى جارناسى اۋدارىلمايدى، مەديتسينالىق ساقتاندىرۋى بولمايدى. ەندى ءبىز بۇعان ناقتى توسقاۋىل قويامىز. ەگەر قارىم-قاتىناستا ەڭبەك شارتىنىڭ كەم دەگەندە ءبىر بەلگىسى بولسا، وندا ازاماتتىق-قۇقىقتىق شارت جاساسۋعا تىيىم سالىنادى، - دەدى دەپۋتات.

سونىمەن قاتار، شەتەل جانە جەرگىلىكتى مامانداردىڭ جالاقى بويىنشا ايىرماشىلىق جويىلادى.

- ءبىر لاۋازىم مەن ءبىر ماماندىق بويىنشا جۇمىس ىستەيتىندەردىڭ جالاقىسىنداعى الشاقتىق ماسەلەسى بار. ءبىر كاسىپورىندا، بىردەي لاۋازىمدا، بىردەي فۋنكتسيانى اتقاراتىن قىزمەتكەرلەردىڭ جالاقىسىندا بىرنەشە ەسە ايىرماشىلىق بولماۋى ءتيىس. الايدا، قازىرگى زاڭنامادا بۇل ماسەلە رەتتەمەگەن. سوندىقتان وسىنداي ادىلەتسىزدىك ءجيى كەزدەسەدى. مىسالى، بىردەي جۇمىستى اتقارىپ، بىردەي تالاپتارعا ساي كەلەتىن شەتەل ماماندارى مەن جەرگىلىكتى ماماندار اراسىنداعى جالاقىلارى بويىنشا الشاقتىق پروبلەماسى بار. سوندىقتان دا، ءبىز ۇجىمدىق شارتقا ءبىر لاۋازىم ىشىندەگى ەڭ جوعارى جانە ەڭ تومەنگى جالاقىنىڭ ارا قاتىناسىن مىندەتتى تۇردە بەلگىلەۋ تۋرالى نورمانى ۇسىندىق، - دەدى ا. ايماعامبەتوۆ.

مۇنىمەن قوسا، وندىرىستەگى جازاتايىم وقيعانى تەرگەيتىن كوميستسيانىڭ قۇرامىنا تاۋەلسىز تاراپتار تارتىلادى.

- ەڭبەك داۋلارى كەزىندەگى جۇمىسكەردىڭ مۇددەسىن قورعاۋ تاقىرىبىنا توقتالساق، قازىر وندىرىستە جازاتايىم وقيعا بولسا، ونى تەرگەيتىن كوميستسيانى جۇمىس بەرۋشىنىڭ ءوزى قۇرادى، باسقارادى. سوندىقتان كوپ جاعدايدا تەرگەۋ سۋبەكتيۆتى ءوتىپ، جۇمىسشى نەمەسە ونىڭ وتباسى ادىلدىك تاپپاي، سەنىمسىزدىك پايدا بولادى. سوندىقتان ءبىز تەرگەۋ پروتسەسىن وبەكتيۆتى ەتۋ ماقساتىندا كوميستسيانىڭ قۇرامىنا تاۋەلسىز تاراپتاردى - مەدياتورلاردى جانە ونىڭ تۋىستارىن نەمەسە ادۆوكاتىن قوسۋعا مۇمكىندىك بەرەمىز، - دەدى دەپۋتات.

اۆتور

رۋسلان عابباسوۆ