تۇستەردى ومىردەگى ماسەلەلەردى شەشۋگە پايدالانۋعا بولادى - عالىمدار

استانا. قازاقپارات – ا ق ش- تاعى سولتۇستىك-باتىس ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ (Northwestern University) زەرتتەۋشىلەرى ۇيىقتاپ جاتقان ادامنىڭ ساناسىنا اسەر ەتەتىن جاڭا ءادىس ويلاپ تاپتى.

қыста
فوتو: depositphotos.com

بۇل ءتاسىل ارقىلى ادامنىڭ ويلاۋ جۇيەسىن بەلگىلى ءبىر تاپسىرمانى شەشۋگە باعىتتاۋعا بولادى، دەپ حابارلايدى El.kz ينتەرنەت پورتالى.

عىلىمي جۇمىس بارىسىندا سىرتقى دىبىستىق سيگنالدار قاجەتتى تۇستەردى تۋدىرىپ قانا قويماي، ويانعاننان كەيىنگى كوگنيتيۆتىك ونىمدىلىكتى دە ەداۋىر ارتتىراتىنى انىقتالعان.

زەرتتەۋدىڭ نەگىزىندە TMR (Targeted Memory Reactivation - جادتى ماقساتتى قايتا بەلسەندىرۋ) دەپ اتالاتىن تۇجىرىمداما جاتىر. تەرەڭ ۇيقى فازاسىندا مي جادتى «رەتكە كەلتىرۋمەن» اينالىسادى: قىسقا مەرزىمدى اقپارات ۇزاق مەرزىمدى جادقا كوشىرىلەدى. وسى ساتتە بەلگىلى ءبىر تاپسىرمامەن بايلانىستى دىبىس «تاڭبا» قىزمەتىن اتقارادى. مي ونى قابىلداعان كەزدە گيپپوكامپ ءتيىستى اقپاراتتى قايتا بەلسەندىرىپ، ۇلكەن مي قىرتىسى ونى سىرتقى الاڭداتۋشى فاكتورلارسىز قايتا وڭدەي باستايدى. ناتيجەسىندە ادام ۇيقى كەزىندە-اق كۇردەلى ماسەلەنى «وي ەلەگىنەن وتكىزىپ»، جاڭا شەشىمگە كەلە الادى.

ەكسپەريمەنت قالاي ءوتتى

تاجىريبەگە ەرىكتىلەر قاتىستى جانە ولاردىڭ ءبىر بولىگىنە سانالى تۇستەر تەحنيكاسى جايلى ماعلۇمات بەرىلگەن. ۇيىقتار الدىندا قاتىسۋشىلارعا كۇردەلى لوگيكالىق تاپسىرمالار بەرىلىپ، ءارقايسىسىنا ارنايى دىبىستىق قاتار تىركەلدى. تەرەڭ ۇيقى فازاسىنا وتكەن كەزدە عالىمدار سول اۋەندەردى قايتا قوسىپ، ميعا قاجەتتى اسسوتسياتسيالاردى بەلسەندىرگەن. زەرتتەۋ Neuroscience of Consciousness جۋرنالىندا جاريالاندى.

ناتيجەلەر

ناتيجەلەر شىنىمەن تاڭعالارلىقتاي بولدى: دىبىستىق بەلگىگە ميى جاۋاپ بەرگەن ەرىكتىلەر تاپسىرمالاردى ەكى ەسە ءتيىمدى شەشكەن. پسيحولوگ كەن پاللەردىڭ ايتۋىنشا:

ميدىڭ شىعارماشىلىق ويلاۋ مەن جاڭا يدەيالار تۋدىرۋ قابىلەتىن تەرەڭىرەك تۇسىنسەك، جاھاندىق ماسەلەلەردى شەشۋگە ءبىر قادام جاقىندايمىز. بۇل تۇرعىدا ۇيقى ينجەنەرياسى ۇلكەن مۇمكىندىك بەرەدى.

دەرەكتەرگە سايكەس، دۇرىس باعىت بەرىلسە، مي تىنىعۋ كۇيىندە دە اقپاراتتى تالداۋدى جالعاستىرادى ەكەن.

تۇستەگى ينسايت

زەرتتەۋدە قولدانىلعان باسقاتىرعىشتاردىڭ بىرىندە قاتىسۋشىلار سول جاقتاعى فيگۋرانى بەس قادام جاساپ سيممەتريالى وڭ جاق بەينەگە اينالدىرۋى ءتيىس بولعان. ال ونىڭ شەشىمى كوپ جاعدايدا ادامداردىڭ تۇسىندە پايدا بولعان.

ۇيقىداعى شىعارماشىلىق سەرپىلىس

قاتىسۋشىلاردىڭ ەسەپتەرىن تالداۋ تۇستەردىڭ مازمۇنى شەشىلمەگەن تاپسىرمالارمەن تىكەلەي بايلانىستا بولعانىن كورسەتتى. مي جاي عانا دىبىستى قايتالاپ قويماي، ونى كۇردەلى سيۋجەتكە اينالدىرىپ، ينتەللەكتۋالدىق تۇيىقتان شىعۋدىڭ جولىن ىزدەگەن. كەيبىر جاعدايلاردا بۇل پروتسەسس ادام ءوز ءتۇسىن تولىق سەزىنبەگەن كۇيدە دە جۇرگەن.

نەيروبيولوگ كارەن كونكولي:

ءبىر ەرىكتى تۇسىندەگى كەيىپكەردەن ءبىز جىبەرگەن تاپسىرمانى شەشۋگە كومەكتەسۋىن سۇراعان. ول ءوزىن ءتۇس كورىپ جاتقانىن تولىق تۇسىنبەسە دە، مي بەلسەندى جۇمىس ىستەگەن، - دەيدى.

تاڭەرتەڭگى ناتيجەلەر دە سونى راستادى: ماقساتتى تۇستەردى كورگەندەر اراسىندا تاپسىرمانى ءساتتى شەشۋ كورسەتكىشى 20 پايىزدان 40 پايىزعا دەيىن وسكەن.

بولاشاققا كوزقاراس

عالىمدار بۇل جاڭالىق ادامداردىڭ ۇيقىعا دەگەن كوزقاراسىن تۇبەگەيلى وزگەرتەدى دەپ ۇمىتتەنەدى. ەگەر تۇستەردىڭ شىعارماشىلىق پەن پسيحيكالىق ساۋلىق ءۇشىن اسا ماڭىزدى ەكەنى عىلىمي تۇرعىدا تولىق دالەلدەنسە، كۇن ءتارتىبىن ۇيىمداستىرۋ مەن ءبىلىم بەرۋ تاسىلدەرى دە جاڭاشا قالىپتاسۋى مۇمكىن. ال بولاشاقتا مۇنداي تەحنولوگيالار عىلىمدا دا، ونەردە دە تىڭ شەشىم ىزدەيتىندەر ءۇشىن كۇندەلىكتى قۇرالعا اينالۋى عاجاپ ەمەس.