تۇندە جۇمىس ىستەۋدىڭ جۇرەككە كەرى اسەرى انىقتالدى
استانا. KAZINFORM - ءومىر سالتى جۇرەك ساۋلىعىنا تىكەلەي اسەر ەتەتىنى بەلگىلى. اڭگىمە فيزيكالىق بەلسەندىلىك، زياندى ادەتتەر نەمەسە تاماقتانۋ راتسيونى جايلى عانا ەمەس، دەپ حابارلايدى El.kz ينتەرنەت پورتالى.
زەرتتەۋلەر كۇن ءتارتىبىن دۇرىس قالىپتاستىرۋ، ياعني تۇندە ۇيىقتاپ، كۇندىز سەرگەك ءجۇرۋ دە اسا ماڭىزدى فاكتورلاردىڭ ءبىرى ەكەنىن اڭعارتادى. ال تۇنگى ءومىر سالتىنا ۇيرەنگەن ادامداردا جۇرەك-قان تامىرلارى اۋرۋلارىنا شالدىعۋ قاۋپى ەداۋىر جوعارى.
ادام اعزاسى كۇن ساۋلەسىنە تاۋەلدى. ەگەر ورگانيزم جارىقتى جەتكىلىكتى دەڭگەيدە قابىلداماسا، بۇل ءتۇرلى دەنساۋلىق ماسەلەلەرىنە، ءتىپتى ولىمگە اكەلۋى مۇمكىن.
وسى ماسەلەنى تەرەڭىرەك زەرتتەۋ ءۇشىن اقش عالىمدارى ۇلى بريتانيادا تۇراتىن 39 بەن 74 جاس ارالىعىنداعى شامامەن 320 مىڭ ادامنىڭ دەنساۋلىعى مەن ءومىر سالتىنا قاتىستى دەرەكتەردى تالداعان. زەرتتەۋ 14 جىل بويى جۇرگىزىلدى. ماماندار ءار قاتىسۋشىنىڭ كۇندەلىكتى تاماقتانۋىن، سالماق وزگەرىسىن، تەمەكىگە اۋەستىگىن، فيزيكالىق بەلسەندىلىك دەڭگەيىن، ارتەريالىق قىسىمىن، حولەستەرين كورسەتكىشتەرىن جانە وزگە دە ماڭىزدى فاكتورلاردى ساراپتاپ، دەنساۋلىقتىڭ ناقتى باعاسىن انىقتاعان.
زەرتتەۋ بارىسىندا قاتىسۋشىلاردىڭ شامامەن 8 پايىزى ءوزىن «ۇكى» ساناتىنا جاتقىزعان. ياعني ولار كۇننىڭ ەكىنشى جارتىسىندا نەمەسە كەشكە قاراي بەلسەندىرەك بولادى. ال تورتتەن ءبىرى - تاڭعى ۋاقىتتا ونىمدىرەك جۇمىس ىستەيتىن، ەرتە جاتىپ، ەرتە تۇرۋدى قالايتىن ادامدار. قالعان قاتىسۋشىلار بۇل ەكى توپتىڭ ورتاسىندا ورنالاسقان.
تۇنگى ءومىر سالتى جۇرەككە قالاي اسەر ەتەدى؟
تالداۋ ناتيجەلەرى «ۇكىلەردىڭ» جۇرەك-قان تامىرلارى جۇيەسىنىڭ جاعدايى «بوزتورعايلارعا» جانە ارالىق توپتاعى ادامدارعا قاراعاندا الدەقايدا ناشار ەكەنىن كورسەتكەن. اتاپ ايتقاندا، تۇنگى ءومىر سالتىن ۇستاناتىنداردا ينفاركت قاۋپى 16 پايىزعا، ال جالپى جۇرەك-قان تامىرلارى اۋرۋلارىنا شالدىعۋ ىقتيمالدىعى 79 پايىزعا دەيىن جوعارى بولعان.
عالىمداردىڭ ايتۋىنشا، مۇنىڭ باستى سەبەبى - بيولوگيالىق ساعاتتاردىڭ بۇزىلۋى. ولار تاۋلىك بويى جۇمىس ىستەپ، «ۇيقى - سەرگەكتىك» سيكلىن عانا ەمەس، سونداي-اق جۇرەك سوعىسىنىڭ جيىلىگىن، قان قىسىمىن، سترەسس گورموندارىنىڭ ءبولىنۋىن جانە زات الماسۋدى رەتتەيدى. ال ءومىر سالتى وسى سيركادتىق ىرعاقپەن سايكەس كەلمەگەن جاعدايدا، اعزادا ەلەۋلى بۇزىلىستار پايدا بولادى.
زەرتتەۋدىڭ جەتەكشى اۆتورى سينا كيانەرسي بۇل تۋرالى بىلاي دەيدى:
تۇنگى ءومىر سالتىن ۇستاناتىن ادامداردىڭ باستى ماسەلەسى - ىشكى بيولوگيالىق ساعات پەن كۇندەلىكتى ءومىر ىرعاعىنىڭ ۇيلەسپەۋىندە. بۇل ءوز كەزەگىندە جۇرەكتىڭ ءوز ىرعاعىمەن جۇمىس ىستەۋىن قيىنداتادى.
تاعى ءبىر ماڭىزدى جايت - كۇندىز سپورتپەن شۇعىلدانۋ دا تۇنگى رەجيمنىڭ زيانىن تولىق وتەي المايدى. سوندىقتان ماماندار مۇمكىندىگىنشە تۇنگى كەستەدەن باس تارتىپ، قالىپتى ۇيقى رەجيمىنە كوشۋگە كەڭەس بەرەدى. ال ەگەر بۇل دا مۇمكىن بولماسا، ەڭ بولماسا دۇرىس ۇيىقتاپ، زياندى ادەتتەردەن تولىقتاي باس تارتۋ قاجەت.
