تاريحي جادى جاڭعىرعان كۇن: زۋقا باتىر مۇراسىنا ارنالعان سەمينار ءوتتى
استانا. KAZINFORM – بۇگىن استانا قالاسىنداعى ل. ن. گۋميلەۆ اتىنداعى ەۋرازيا ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ «وتىرار» كىتاپحاناسىندا قازاقتىڭ تاريحي تۇلعالارى زۋقا باتىر ءسابيت ۇلى مەن ءاليحان بوكەيحاننىڭ تۋعانىنا 160 جىل تولۋىنا وراي حالىقارالىق عىلىمي سەمينار ءوتتى.
ءىس-شارا بارىسىندا زۋقا باتىر ءسابيت ۇلىنىڭ مەرەيتويىنا وراي جۋرناليست بەيسەن احمەت ۇلى قۇراستىرعان «قاراكوپىر» جانە «قورعان» اتتى كىتاپتاردىڭ تانىستىرىلىمى ءوتتى. جاڭا جيناقتارعا باتىردىڭ ءومىر جولى، ەل قورعاۋداعى ەرلىگى مەن قوعامدىق قىزمەتىنە قاتىستى زەرتتەۋلەر، ماقالالار، ولەڭدەر مەن جىر-تولعاۋلار ەنگىزىلگەن.
سەميناردى جۇرگىزگەن تاريح عىلىمدارىنىڭ دوكتورى ماحسات الپىسبەس ەكى تاريحي تۇلعانىڭ تاعدىرلاس بولعانىنا توقتالدى.
«ءاليحان بوكەيحان مەن ۇلت-ازاتتىق كۇرەس جولىندا ۇلكەن قايراتكەرلىك كورسەتكەن كەمەڭگەر تۇلعا - زۋقا باتىر ءسابيت ۇلىنىڭ تۋعانىنا 160 جىل تولىپ وتىر. بۇل ەكى ۇلت قايراتكەرىنىڭ ءبىر جىلى دۇنيەگە كەلۋى جانە تاعدىرلاس بولۋى نازار اۋدارۋعا تۇرارلىق. ەكەۋى دە ۇلت-ازاتتىق جولىنداعى كۇرەسكە بايلانىستى ساياسي قۋعىن-سۇرگىنگە ۇشىراپ، تاعدىردىڭ اۋىر سىناعىن باستان وتكەردى. بۇگىنگى ۇرپاقتىڭ مىندەتى - وسىنداي تۇلعالاردى تاريحي جادتا جاڭعىرتىپ، ولاردىڭ ۇلت تاريحىنداعى ورنىن ايقىنداۋ» دەدى ول.
ايتا كەتەيىك، زۋقا باتىر ءسابيت ۇلى (1866- 1929) قازىرگى اباي وبلىسىنىڭ كەندىرلىك وڭىرىندە دۇنيەگە كەلگەن. ول - ەل قورعاعان باتىر، قوعام جانە ءدىن قايراتكەرى. حالىق جادىندا ۇلتقا، دىنگە جانە الەۋمەتتىك جاعدايىنا قاراماستان، كەدەي-كەپشىككە، السىزگە، پانا ىزدەگەن جاندارعا قورعان بولعان تۇلعا رەتىندە ساقتالعان. ونىڭ ءومىر جولى ەلدىك پەن ەرلىكتىڭ، يماندىلىق پەن ادامگەرشىلىكتىڭ، ادىلدىك پەن قايسارلىقتىڭ ۇلگىسى سانالادى. 1929 -جىلى التايدىڭ ارعى بەتىندە قازا تاپقان.
باتىردىڭ ءومىرى مەن ەرلىگى قازاق ادەبيەتىندە دە كەڭىنەن كورىنىس تاپتى. قاجىعۇمار شابدان ۇلىنىڭ «پانا»، باتىرحان قۇسبەگيننىڭ «زۋقا باتىر» روماندارى، تالعات كەڭەسبايەۆتىڭ «قاراڭعى ءتۇننىڭ جۇلدىزى» شىعارماسى تاريحي تۇلعانىڭ بەينەسىن كوركەمدىك تۇرعىدان سومدادى. ال اقىن، اباي اتىنداعى مەملەكەتتىك سىيلىقتىڭ لاۋرەاتى عالىم جايلىباي «قارا كوپىر» اتتى ولەڭىمەن باتىرعا جىردان ەسكەرتكىش تۇرعىزعان بولاتىن.
سەمينار سوڭىندا زۋقا باتىردىڭ ۇرپاعى ارىستان قاجىعا دۇنيەجۇزى قازاقتارى قاۋىمداستىعىنىڭ اتىنان توسبەلگى تابىستالدى. بۇل دا باتىردىڭ ۇرپاقتارى مەن ونىڭ تاريحي مۇراسىن ناسيحاتتاپ جۇرگەن ازاماتتارعا كورسەتىلگەن قۇرمەتتىڭ بەلگىسى.
سونداي-اق گەرمانيادان كەلگەن ءومىرحان التىن مىرزا وسى ءىس-شارانى ۇيىمداستىرۋشى، «قاراكوپىر» جانە «قورعان» اتتى كىتاپتى قۇراستىرعان بەيسەن احمەت ۇلىنا شاپان كيگىزىپ، قۇرمەتتەرىن ءبىلدىردى.
