سيفرلىق مەديتسينا: دارىگەردىڭ ۋاقىتىن ۇنەمدەي مە، الدە جۇكتەمەسىن ارتتىرا ما؟
استانا. قازاقپارات – كەيىنگى جىلدارى دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسى قارقىندى سيفرلانىپ، مەديتسينالىق قىزمەتتەردىڭ كوبى ەلەكتروندى فورماتقا كوشتى. ونلاين انىقتاما الۋ، دارىگەرگە قاشىقتان جازىلۋ سياقتى قىزمەتتەر تۇرعىندارعا ايتارلىقتاي جەڭىلدىك اكەلدى. الايدا سيفرلىق جۇيەلەردىڭ كوبەيۋى دارىگەرلەرگە قوسىمشا جۇكتەمە دە ءتۇسىرىپ وتىر.
بىرنەشە اقپاراتتىق جۇيەمەن قاتار جۇمىس ىستەۋ، دەرەكتەردى قايتا ەنگىزۋ، ينتەرنەت پەن تەحنيكالىق اقاۋلار دارىگەردىڭ ۋاقىتىن الادى. سوندىقتان سيفرلاندىرۋدىڭ تيىمدىلىگى تەك ەلەكتروندى قىزمەتتەردىڭ سانىمەن ەمەس، دارىگەردىڭ جۇمىسىن قانشالىقتى جەڭىلدەتىپ، پاتسيەنتكە كوبىرەك ۋاقىت بولۋىنە مۇمكىندىك بەرگەنىمەن باعالانۋى كەرەك.
قۇرىلتاي دەپۋتاتى، «ادىلەت» پارتياسى فراكتسياسىنىڭ مۇشەسى رۋسانا سۋلايمونوۆا ءدال وسى ماسەلەگە باسا ءمان بەرىپ، دەنساۋلىق ساقتاۋ ءمينيسترى اقمارال ءالنازاروۆاعا دەپۋتاتتىق ساۋال جولدادى. ونىڭ ايتۋىنشا، سيفرلاندىرۋ مەديتسينا قىزمەتكەرلەرىنىڭ جۇمىسىن جەڭىلدەتكەنىمەن، ءبىرقاتار ماسەلە ءالى دە شەشىمىن تاپقان جوق.
«ەڭ الدىمەن پاتسيەنت تۋرالى دەرەكتەردىڭ ءارتۇرلى جۇيەلەردە ورنالاسۋى. بۇل دارىگەردىڭ اقپاراتتى قايتا ىزدەۋىنە نەمەسە ەنگىزۋىنە الىپ كەلەدى. ەكىنشىسى - ينتەرنەت پەن اقپاراتتىق جۇيەلەرگە تاۋەلدىلىك. تەحنيكالىق اقاۋلار، اسىرەسە شالعاي ەلدى مەكەندەردە، مەديتسينالىق قىزمەت كورسەتۋگە كەدەرگى كەلتىرۋى مۇمكىن. ءۇشىنشىسى - دارىگەردىڭ ناقتى اتقارعان جۇمىسىنىڭ تولىق ەسەپكە الىنباۋى. ماسەلەن، پاتسيەنت قابىلداۋعا كەلمەسە نەمەسە مەديتسينالىق كومەكتەن باس تارتسا، بۇل دارىگەردىڭ جۇمىسىنا كەرى اسەر ەتپەۋگە ءتيىس»، - دەدى رۋسانا سۋلايمونوۆا.
وسىعان بايلانىستى دەپۋتات پاتسيەنتتىڭ نەگىزگى مەديتسينالىق دەرەكتەرىن ءبىر جەرگە بىرىكتىرۋدى، جۇيە ىستەن شىققان جاعدايدا رەزەرۆتىك ءتارتىپ ەنگىزۋدى جانە مەديتسينا قىزمەتكەرىنىڭ ناقتى اتقارعان ارەكەتتەرىن اقپاراتتىق جۇيەدە تىركەۋدى ۇسىندى.
دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگى ۇسىنعان دەرەككە سەنسەك، بىلتىر ەلىمىزدە 215 ميلليوننان استام مەديتسينالىق قىزمەت كورسەتىلىپ، ونىڭ 190,8 ميلليونى، ياعني 88,6 پايىزى ەلەكتروندى فورماتتا ۇسىنىلعان. تاعى ءبىر ەرەكشە ناتيجە، سول جىلى 8,5 ميلليوننان استام ەلەكتروندى مەديتسينالىق انىقتاما بەرىلىپ، 5,6 ملن ازامات دارىگەر قابىلداۋىنا ونلاين جازىلعان.
بۇل كورسەتكىشتەر سيفرلىق تەحنولوگيالاردىڭ ازاماتتار ءۇشىن دە، مەديتسينا جۇيەسى ءۇشىن دە كۇندەلىكتى قۇرالعا اينالعانىن انىق كورسەتەدى. الايدا سيفرلاندىرۋدىڭ تيىمدىلىگىن تەك ەلەكتروندى قىزمەتتەردىڭ سانىمەن ولشەۋ جەتكىلىكسىز.
ەلىمىزدەگى مەديتسينالىق اقپاراتتىق جۇيەلەردىڭ كوپتىگى ولاردىڭ ءوزارا بايلانىسۋىن وزەكتى ماسەلەگە اينالدىرىپ وتىر. مينيسترلىكتىڭ 2024 -جىلعى قىزمەتىنىڭ قورىتىندىسى بويىنشا، ەلدە 17 مەملەكەتتىك اقپاراتتىق جۇيە، ال نارىقتا 20 دان استام مەديتسينالىق اقپاراتتىق جۇيە جۇمىس ىستەگەن. بۇل جۇيەلەر جىلىنا 400 ميلليوننان استام مەديتسينالىق قىزمەت تۋرالى دەرەكتى وڭدەگەن. اقپارات كولەمى مەن جۇيەلەر سانى ارتقان سايىن ولاردىڭ ءوزارا بايلانىسىن قامتاماسىز ەتۋ دە ماڭىزدى بولا تۇسەتىنى ءسوزسىز. سەبەبى پلاتفورمالاردىڭ تولىق ينتەگراتسيالانباۋى دەرەكتەردى بىرنەشە رەت ەنگىزۋگە جانە ءتۇرلى جۇيەلەرمەن قاتار جۇمىس ىستەۋگە يتەرمەلەپ، مەديتسينا قىزمەتكەرلەرىنىڭ اكىمشىلىك جۇكتەمەسىن ارتتىرۋى مۇمكىن.
دەنساۋلىق ساقتاۋ ۆيتسە-ءمينيسترى ەربول وسپانوۆ مينيسترلىكتە جۇزەگە اسىرىپ جاتقان سيفرلىق باستامالار تۋرالى وتكىزگەن جيىندا بۇل ماسەلەنىڭ دارىگەرلەردىڭ جۇمىس جۇكتەمەسىنە اسەر ەتكەنىن مويىندادى.
«بۇرىن دارىگەرلەر بىرنەشە اقپاراتتىق جۇيەلەردى قولدانۋعا جانە بىردەي دەرەكتەردى قايتالاۋعا ءماجبۇر بولدى. ينتەگراتسيا مەن پىسىقتاۋدىڭ ارقاسىندا د ك ك دارىگەرلەرگە جۇكتەمەنى 40 پايىزعا قىسقارتۋعا قول جەتكىزدى، ال كەلەسى جىلى بۇل كورسەتكىشتى 50 پايىزعا دەيىن جەتكىزۋ جوسپارلانۋدا»، - دەگەن ەدى.
2026 -جىلعى قىركۇيەكتە مينيسترلىك ۇسىنعان جاڭا دەرەكتەر بۇل باعىتتا جۇمىستاردىڭ جالعاسىپ جاتقانىن اڭعارتادى.
«مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرماسى بويىنشا دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگى العاش رەت 23 بولەك مەملەكەتتىك اقپاراتتىق جۇيەنى 7 سيفرلىق ەكوجۇيەگە بىرىكتىردى. ونىڭ 5 ەۋى بۇگىندە پايدالانۋعا بەرىلىپ، جۇمىس رەجيمىندە ىسكە قوسىلدى»، - دەلىنگەن حابارلامادا.
دەگەنمەن ءتۇرلى ەكوجۇيە بىرىككەنىمەن، دارىگەردىڭ ۋاقىتى قانشالىقتى ۇنەمدەلىپ جاتىر؟
قىزمەتكەرلەردىڭ اكىمشىلىك جۇكتەمەسى 30-40 پايىزعا تومەندەگەن
ۆەدومستۆو بيىل تامىز ايىندا سيفرلاندىرۋدىڭ ناتيجەسىندە مەديتسينا قىزمەتكەرلەرىنىڭ اكىمشىلىك جۇكتەمەسى 30-40 پايىزعا تومەندەگەنىن مالىمدەيدى. بۇل مالىمدەمەدە ءبىرىڭعاي سيفرلىق كونتۋردا 21,3 مىڭنان استام مەديتسينالىق ۇيىم، 275 مىڭ مەديتسينا قىزمەتكەرى جانە 141 مىڭ بىرلىك مەديتسينالىق تەحنيكا تۋرالى دەرەكتەر جيناقتالعانىن، سايكەسىنشە اقپاراتتىق جۇيەلەردىڭ ينتەگراتسياسى دەرەكتەردى قولمەن ەنگىزۋدى ازايتۋعا مۇمكىندىك بەرەتىنى باسا ايتىلعان.
مەديتسيناداعى سيفرلاندىرۋدىڭ تۇپكى ماقساتى - تەحنولوگيانىڭ ءوزىن كوبەيتۋ ەمەس، دارىگەردىڭ قاعازباستىلىعىن ازايتىپ، پاتسيەنتكە كوبىرەك ۋاقىت بولۋىنە مۇمكىندىك جاساۋ. الايدا اقپاراتتىق جۇيەلەردىڭ كوپتىگى مەن ولاردىڭ تولىق ىقپالداسپاۋى بۇل مىندەتتىڭ ءالى دە وزەكتى ەكەنىن بايقاتادى. سيفرلىق دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىنداعى بۇل تۇيتكىلدىڭ بارىن ساليدات قايىربەكوۆا اتىنداعى ۇلتتىق عىلىمي دەنساۋلىق ساقتاۋدى دامىتۋ ورتالىعى سيفرلىق دەنساۋلىق ساقتاۋ دەپارتامەنتىنىڭ ديرەكتورى راشيد يسمايلوۆ تا ايتىپ وتىر.
«قازىرگى مەديتسينالىق اقپاراتتىق جۇيەلەر مەديتسينالىق قۇجاتتامانى ەلەكتروندىق فورماتتا جۇرگىزۋگە، پاتسيەنت تۋرالى مالىمەتتەردى ساقتاۋعا جانە ءبىرقاتار پروتسەستەردى اۆتوماتتاندىرۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. سونىمەن قاتار دارىگەرلەردىڭ اقپاراتتى بىرنەشە جۇيەگە ەنگىزۋى، قايتالاناتىن دەرەكتەردى تولتىرۋى جانە ءارتۇرلى اقپاراتتىق جۇيەلەر اراسىندا جۇمىس ىستەۋى سياقتى ماسەلەلەر ءالى دە بار. سوندىقتان نەگىزگى مىندەتتەردىڭ ءبىرى - مەديتسينالىق قىزمەتكەردىڭ اكىمشىلىك جۇكتەمەسىن ازايتىپ، سيفرلىق جۇيەلەردى دارىگەردىڭ كۇندەلىكتى جۇمىس پروتسەسىنە بارىنشا ىڭعايلى ەتۋ»، - دەيدى ول.
رۋسانا سۋلايمونوۆا مەديتسينالىق اقپاراتتىق جۇيەلەردىڭ ەنگىزىلۋى دارىگەرلەردىڭ جۇمىسىن جەڭىلدەتكەنىمەن، ءىس جۇزىندە مەديتسينا قىزمەتكەرلەرى ءالى دە ءبىرقاتار سيفرلىق كەدەرگىلەرگە تاپ بولىپ وتىرعانىن باسا ايتتى. دەپۋتات مەديتسينالىق اقپاراتتىق جۇيەلەردى پايدالانۋ بارىسىندا تۋىندايتىن ءۇش نەگىزگى ماسەلەگە نازار اۋداردى.
«بىرىنشىدەن، پاتسيەنتتىڭ ماڭىزدى مەديتسينالىق دەرەكتەرى جۇيەنىڭ ءارتۇرلى بولىمدەرىندە ورنالاسقاندىقتان، دارىگەر ولاردى قايتا ىزدەۋگە نەمەسە ەنگىزۋگە ءماجبۇر. ءبىرىڭعاي انامنەزدىڭ بولماۋى تولىق اقپاراتتى جىلدام الۋدى قيىنداتىپ، دارىگەردىڭ ۋاقىتىن الادى.
ەكىنشىدەن، تەحنيكالىق اقاۋلار نەمەسە ينتەرنەت بولماعان جاعدايدا مەديتسينالىق قىزمەت كورسەتۋ قيىندايدى. بۇل اسىرەسە شالعاي اۋىلدار مەن سيفرلىق مۇمكىندىكتەرى شەكتەۋلى ازاماتتار ءۇشىن وزەكتى.
ۇشىنشىدەن، كەيبىر كورسەتكىشتەر مەديتسينا قىزمەتكەرىنە عانا ەمەس، پاتسيەنتتىڭ وزىنە دە بايلانىسى. دارىگەر پاتسيەنتتى شاقىرىپ، حابارلاپ، جولداما بەرگەنىمەن، پاتسيەنت كەلمەۋى، باس تارتۋى نەمەسە بايلانىسقا شىقپاۋى مۇمكىن»، - دەيدى قۇرىلتاي دەپۋتاتى.
دەپۋتات اتاپ وتكەندەي، پاتسيەنتتىڭ بۇرىنعى دياگنوزدارى، سوزىلمالى اۋرۋلارى، اللەرگياسى، قابىلدايتىن دارىلەرى مەن تالداۋ ناتيجەلەرى دارىگەرگە ءبىر جەردەن كورىنۋى اسا ماڭىزدى.
بۇل اسىرەسە، ەمدەلۋشى ءارتۇرلى ەمحانا مەن اۋرۋحاناعا بارعان كەزدە ماڭىزدى. ەگەر دارىگەر قاجەتتى اقپاراتتى بىرنەشە جۇيەدەن ىزدەۋگە ءماجبۇر بولسا، ۋاقىت جوعالتاتىنى ءسوزسىز. ال مالىمەتتەردىڭ تولىق بولماۋى دۇرىس مەديتسينالىق شەشىم قابىلداۋعا دا كەدەرگى كەلتىرۋى مۇمكىن. سوندىقتان جاڭا جۇيەلەردى كوبەيتۋدەن گورى، قولدانىستاعى جۇيەلەردى بىرىكتىرىپ، دارىگەرگە قاجەتتى اقپاراتتى ءبىر جەردەن اۆتوماتتى تۇردە كورسەتۋگە باعىتتالۋى كەرەك. راشيد يسمايلوۆ مەديتسينالىق اقپاراتتىق جۇيەلەردى ءوزارا ينتەگراتسيالاۋ بۇل ماسەلەنى ازايتۋعا مۇمكىندىك بەرەتىنىن اتاپ ءوتتى.
«دارىگەر پاتسيەنتتىڭ بارلىق ماڭىزدى اقپاراتىن ءبىر جەردەن كورە الۋى ءۇشىن مەديتسينالىق اقپاراتتىق جۇيەلەردىڭ ءوزارا ينتەگراتسياسىن دامىتۋ ماڭىزدى. دارىگەرگە پاتسيەنتتىڭ دياگنوزدارى، زەرتحانالىق جانە دياگنوستيكالىق زەرتتەۋ ناتيجەلەرى، تاعايىنداۋلار، دارىلىك زاتتار جانە باسقا دا ماڭىزدى مەديتسينالىق اقپارات قولجەتىمدى بولۋى قاجەت. مۇنداي ءتاسىل اقپاراتتى ءارتۇرلى جۇيەلەردەن بولەك ىزدەۋ قاجەتتىلىگىن ازايتىپ، كلينيكالىق شەشىم قابىلداۋ پروتسەسىن جەڭىلدەتۋگە مۇمكىندىك بەرەدى»، - دەيدى راشيد يسمايلوۆ.
سيفرلىق مەديتسينانىڭ ءتيىمدى جۇمىس ىستەۋى ينتەرنەت پەن اقپاراتتىق جۇيەلەردىڭ تۇراقتى بولۋىنا تىكەلەي بايلانىستى. بۇل اسىرەسە، رۋسانا سۋلايمونوۆا اتاپ وتكەندەي، شالعاي اۋىلدار ءۇشىن ماڭىزدى ەكەنى ايتپاسا دا تۇسىنىكتى. سەبەبى بايلانىس ساپاسىنىڭ تومەندىگى نەمەسە جۇيەلەردەگى اقاۋلار مەديتسينالىق قىزمەت كورسەتۋ پروتسەسىن قيىنداتۋى مۇمكىن.
23 مىڭ دارىگەر جەتىسپەيدى
دەپۋتاتتىق ساۋالدا كوتەرىلگەن تاعى ءبىر ماڭىزدى ماسەلە - مەديتسينا قىزمەتكەرىنىڭ اتقارعان جۇمىسىنىڭ تولىق ەسكەرىلمەۋى.
مىسالى، دارىگەر پاتسيەنتتى قابىلداۋعا شاقىرىپ، حابارلاما جىبەردى دەلىك. ءبىراق پاتسيەنت قابىلداۋعا كەلمەدى نەمەسە مەديتسينالىق كومەكتەن باس تارتتى. مۇنداي جاعدايدا دارىگەردىڭ ارەكەتى مەن پاتسيەنتتىڭ ارەكەتىن ءبىر كورسەتكىشپەن باعالاۋ ادىلەتتى بولا بەرمەيدى.
سوندىقتان مەديتسينالىق اقپاراتتىق جۇيەدە «دارىگەر نە ىستەدى؟» دەگەن اقپارات تا تولىق كورىنۋى كەرەك. بۇل دارىگەردىڭ ناقتى اتقارعان جۇمىسىن وبەكتيۆتى باعالاۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. اسىرەسە، بۇل مەديتسينا قىزمەتكەرلەرى تاپشى جاعدايدا ماڭىزدى.
ۆەدومستۆونىڭ دەرەگى بويىنشا، 2026 -جىلعى 1-قاڭتاردا ەلىمىزدىڭ دەنساۋلىق ساقتاۋ جۇيەسىندە 276 مىڭنان استام مەديتسينا قىزمەتكەرى جۇمىس ىستەيدى. سوعان قاراماستان ەلىمىزدە دارىگەرلەر تاپشىلىعى 23161 شتاتتىق بىرلىكتەن اسادى. ياعني، دارىگەر ۋاقىتىنىڭ ءار مينۋتى ماڭىزدى. مۇنداي جاعدايدا دارىگەردىڭ ۋاقىتىن قاعازباستىلىق پەن تەحنيكالىق پروتسەستەرگە ەمەس، پاتسيەنتكە جۇمساۋىنىڭ ماڭىزى ارتا تۇسەدى. كادر تاپشىلىعى جاعدايىندا مەديتسينا قىزمەتكەرىن قاجەتسىز سيفرلىق جانە اكىمشىلىك ىستەردەن بوساتۋ - جاي عانا تەحنولوگيالىق ماسەلە ەمەس، مەديتسينالىق كومەكتىڭ قولجەتىمدىلىگىنە تىكەلەي قاتىستى ماسەلە.
