ەسىنەۋ ميعا پايدالى - زەرتتەۋ
ەسىنەۋ كەزىندە جۇلىن- مي سۇيىقتىعىنىڭ (ليكۆوردىڭ) ميدان جۇلىنعا قاراي باعىتتالعان اعىسى ىسكە قوسىلىپ، سونىمەن قاتار ارتەريالىق قاننىڭ ميعا كەلۋى كۇشەيەتىنى انىقتالدى.
مۇنداي قورىتىندىعا Neuroscience Research Australia زەرتتەۋ ۇيىمىنىڭ عالىمدارى كەلدى. زەرتتەۋ ناتيجەلەرى bioRxiv پرەپرينتتەر پلاتفورماسىندا جاريالانعان، دەپ حابارلايدى turkystan.kz.
ەكسپەريمەنتكە 22 دەنى ساۋ ەرەسەك ادام قاتىستى. ولارعا مرت تەكسەرۋى ءتورت ءتۇرلى تىنىس الۋ جاعدايىندا جۇرگىزىلدى: قالىپتى تىنىس الۋ، ەسىنەۋ، ەسىنەۋدى ۇستاپ تۇرۋ جانە تەرەڭ دەم الۋ. تالداۋ بارىسىندا ەسىنەۋ كەزىندە جۇلىن-مي سۇيىقتىعى مەن ۆەنالىق قان اعىمى ءبىر باعىتتا باس ميىنان جۇلىنعا قاراي سينحروندى تۇردە قوزعالاتىنى انىقتالدى. بۇل ەسىنەۋدى تەرەڭ تىنىس الۋدان تۇبەگەيلى ەرەكشەلەيدى: ادەتتە تەرەڭ دەم العاندا ۆەنالىق قان ميدان سىرتقا اعادى، ال جۇلىن- مي سۇيىقتىعى كەرىسىنشە ميعا قاراي قوزعالادى.
سونىمەن قاتار ەسىنەۋ كەزىندە ۇيقى ارتەرياسى ارقىلى كەلەتىن قان كولەمى تەرەڭ تىنىس الۋمەن سالىستىرعاندا %30 دان استامعا ارتقانى بايقالعان. زەرتتەۋشىلەر مۇنى ۆەنالىق قان مەن جۇلىن-مي سۇيىقتىعىنىڭ ءبىر مەزگىلدە سىرتقا اعۋى باس سۇيەك ىشىندەگى كەڭىستىكتى «بوساتىپ»، ارتەريالىق قاننىڭ قوسىمشا كەلۋىنە مۇمكىندىك بەرۋىمەن تۇسىندىرەدى. ءبىر ەسىنەۋ كەزىندە ورىن اۋىستىراتىن سۇيىقتىق كولەمى بىرنەشە ميلليليتر عانا بولعانىمەن، بۇل اسەر بارلىق قاتىسۋشىلاردا تۇراقتى تۇردە بايقالعان.
سونىمەن بىرگە ءار ادامنىڭ ەسىنەۋى ءارتۇرلى بولعان: مرت ءتىل مەن جۇتقىنشاق بۇلشىقەتتەرىنىڭ قوزعالىسىندا جەكە ەرەكشەلىكتەر بار ەكەنىن تىركەگەن.
بۇل قۇبىلىستىڭ ناقتى مەحانيزمى ازىرگە تولىق تۇسىندىرىلمەگەن. عالىمداردىڭ بولجامىنشا، مويىن، ءتىل جانە جۇتقىنشاق بۇلشىقەتتەرىنىڭ ۇيلەسىمدى جۇمىسى سۇيىقتىقتىڭ «ايدالۋىنا» ىقپال ەتۋى مۇمكىن. مۇنداي قايتا ءبولىنىستىڭ ىقتيمال فۋنكتسيالارى رەتىندە ميدىڭ تەرمورەگۋلياتسياسى، زات الماسۋ ونىمدەرىن شىعارۋ جانە مي جۇمىسىنىڭ نازىك رەتتەلۋى اتالادى، الايدا بۇل گيپوتەزالار ءالى قوسىمشا تەكسەرۋدى قاجەت ەتەدى.
turkystan.kz