سوعىمعا ەت الاردا نەنى ءبىلۋ كەرەك؟ مامان ماڭىزدى كەڭەس بەردى

سوعىم الۋ - قىسقى ازىق-تۇلىك قورىن قامداۋمەن قاتار، وتباسىنىڭ داستارقانىنا دەگەن جاۋاپكەرشىلىك. استانادا 7-8-قاراشادا باستالاتىن «سوعىم- FEST» جارمەڭكەسىندە 1000 توننادان استام ەت ءونىمىن ساتۋ جوسپارلانىپ وتىر. بۇل تۇرعىندارعا قىسقى قورىن تولىقتىرىپ، وتاندىق وندىرۋشىلەردىڭ ءونىمىن ساتىپ الۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. دەگەنمەن ەت تاڭداعاندا ونىڭ باعاسى مەن قوڭدىلىعىنا عانا ەمەس، قانداي جاعدايدا ساقتالىپ، قالاي ساتىلىپ جاتقانىنا دا ءمان بەرگەن ءجون.

استانا قالاسى سانيتاريالىق-ەپيدەميولوگيالىق باقىلاۋ دەپارتامەنتى باسشىسىنىڭ ورىنباسارى مۇحامعالي ارىسپايەۆتىڭ ايتۋىنشا، قاۋىپسىز ەت تاڭداۋدىڭ العاشقى شارتى - ساۋدا ورنىنىڭ تازالىعى.

ەڭ الدىمەن، ەت ساتىلاتىن ورىننىڭ سانيتاريالىق جاعدايىنا نازار اۋدارۋ كەرەك. ءونىم قويىلاتىن سورە، تارازى، پىشاق پەن ەت بولشەكتەيتىن تاقتاي تازا بولۋى ءتيىس. ەتتىڭ لاس بەتتەرگە جاناسۋى نەمەسە شاڭ-توزاڭمەن لاستانۋى قاۋىپ توندىرەدى. ساتۋشىنىڭ قول تازالىعىن ساقتاۋى دا ماڭىزدى. قولعاپ كيۋدىڭ ءوزى جەتكىلىكسىز. ەگەر ساتۋشى سول قولعاپپەن اقشا، تەلەفون نەمەسە باسقا دا لاس زاتتاردى ۇستاپ، كەيىن ەتكە قول تيگىزسە، ءونىمنىڭ لاستانۋ قاۋپى ارتادى. دۇنيەجۇزىلىك دەنساۋلىق ساقتاۋ ۇيىمى دا قول مەن ءاسۇي قۇرالدارىنىڭ تازالىعىن تاعام ارقىلى تارالاتىن اۋرۋلاردىڭ الدىن الۋدىڭ نەگىزگى شارتتارىنىڭ ءبىرى رەتىندە قاراستىرادى، - دەيدى مۇحامعالي ارىسپايەۆ.

ونىڭ سوزىنشە، ەتتىڭ قاۋىپسىزدىگىنە تىكەلەي اسەر ەتەتىن تاعى ءبىر ماڭىزدى ماسەلە - ساقتاۋ تەمپەراتۋراسى. سالقىنداتىلعان ەت ساۋدا كەزىندە دە ءتيىستى سالقىندىقتا تۇرۋى قاجەت. سوندىقتان ساتىپ الۋشى ءونىمنىڭ قانداي جاعدايدا تۇرعانىن بايقاپ، قاجەت بولسا، ساتۋشىدان ساقتاۋ شارتتارىن ناقتىلاپ العانى ءجون.

كۇن سالقىن ەكەن دەپ ەتتى ساقتاۋ تەمپەراتۋراسىن باقىلاۋسىز قالدىرۋعا بولمايدى. اۋا رايىنىڭ سالقىندىعى ارنايى تەمپەراتۋرالىق رەجيمنىڭ ورنىن باسا المايدى. قولايسىز تەمپەراتۋرادا اۋرۋ تۋدىراتىن باكتەريالار جىلدام كوبەيىپ كەتۋى مۇمكىن. سوندىقتان ەتتىڭ قالاي ساقتالعانىنا كۇمانىڭىز بولسا، ونى ساتىپ الماعان دۇرىس، - دەيدى ول.

مۇحامعالي ارىسپايەۆ ەتتىڭ بالعىندىعىن باعالاعاندا سىرتقى كورىنىسىنە، يىسىنە جانە كونسيستەنتسياسىنا ءمان بەرۋ كەرەگىن ايتادى. بالعىن سالقىنداتىلعان ەت تىعىز ءارى سەرپىمدى بولادى، وزىنە ءتان ءيىسىن ساقتايدى. ال جاعىمسىز ءيىس، شىرىشتانۋ، لاستانۋ نەمەسە بۇزىلۋدىڭ وزگە دە بەلگىلەرى بايقالسا، مۇنداي ءونىمدى ساتىپ الماعان ءجون.

قاپتالعان ەتتى تاڭداعاندا دا بىرنەشە نارسەنى تەكسەرۋ قاجەت. ەڭ الدىمەن، قاپتاماسىنىڭ بۇتىندىگىنە، وندىرىلگەن كۇنىنە، جارامدىلىق مەرزىمى مەن ساقتاۋ شارتتارىنا قاراۋ كەرەك. ءونىمنىڭ ارزان بولۋى ونىڭ ساپاسىنا كۇماندانباۋعا نەگىز ەمەس.

تەك ەتتىڭ ءتۇسى مەن يىسىنە قاراپ شەشىم قابىلداۋعا بولمايدى. ويتكەنى اۋرۋ تۋدىراتىن كەيبىر ميكروورگانيزمدەر ءونىمنىڭ سىرتقى ءتۇرىن، ءيىسىن نەمەسە ءدامىن وزگەرتپەۋى مۇمكىن. ياعني كوزگە بالعىن كورىنگەن ەتتىڭ ءوزى دۇرىس ساقتالماسا نەمەسە سانيتاريالىق تالاپتار ساقتالماي ساتىلسا، قاۋىپ ءتوندىرۋى ىقتيمال. سوندىقتان تازالىقتى، ساقتاۋ تەمپەراتۋراسىن جانە ءونىمنىڭ بالعىندىعىن ءبىر- بىرىنەن ءبولىپ قاراستىرۋعا بولمايدى، - دەيدى دەپارتامەنت باسشىسىنىڭ ورىنباسارى.

ساۋدا ورنىندا شيكى ەتتىڭ دايىن تاعامداردان بولەك ورنالاسقانىنا دا نازار اۋدارۋ قاجەت. سەبەبى ەتتىڭ ءسولى نانعا، دايىن اسقا نەمەسە جۋىلعان كوكونىسكە تيسە، ونداعى ميكروورگانيزمدەر باسقا ونىمدەرگە ءوتۋى مۇمكىن. ساتىپ العان ەتتى دە ءسولى اقپايتىن قاپتاماعا سالىپ، وزگە ازىق- تۇلىكتەن بولەك الىپ جۇرگەن دۇرىس. بۇل تاعامداردىڭ ءبىر-بىرىمەن جاناسۋىنان تۋىندايتىن لاستانۋ قاۋپىن ازايتادى.

ماماننىڭ ايتۋىنشا، ەتتىڭ قاۋىپسىزدىگى جارمەڭكەدەن شىققاننان كەيىن دە ساقتىقتى قاجەت ەتەدى. ءونىمدى ساتىپ العان سوڭ ۇزاق ايالداماي، بىردەن ۇيگە جەتكىزگەن ءجون. اسىرەسە سالقىنداتقىش ەلەمەنتتەرى بار تەرموسومكە الىپ ءجۇرۋ ىڭعايلى. تەز بۇزىلاتىن ونىمدەردى سالقىنداتۋسىز ەكى ساعاتتان ارتىق قالدىرماۋ ۇسىنىلادى.

ۇيدەگى توڭازىتقىشتىڭ تەمپەراتۋراسى 4+ گرادۋستان، ال مۇزداتقىشتىكى 18- گرادۋستان جوعارى بولماعانى دۇرىس. قىسقا مولىنان ەت الۋدى جوسپارلاعان تۇرعىندار ونى ساقتايتىن ورىننىڭ جەتكىلىكتى ەكەنىنە دە الدىن الا كوز جەتكىزۋى كەرەك، - دەپ ەسكەرتتى مۇحامعالي ارىسپايەۆ.

ۇيگە جەتكىزىلگەن ەتتى ءبىر رەت ازىرلەۋگە جەتەتىن مولشەرگە ءبولىپ، تازا قاپتامالارعا سالىپ قويعان ىڭعايلى. شيكى ەتكە ارنالعان جەكە تاقتاي مەن پىشاق بولعانى ءجون. ەتتى بولشەكتەپ بولعاننان كەيىن قولدى جانە ونىمەن جاناسقان بارلىق بەتتى مۇقيات جۋۋ قاجەت.

مۇزداتىلعان ەتتى ءجىبىتۋ كەزىندە دە ەرەجەنى ەستەن شىعارماعان ابزال. ونى بولمە تەمپەراتۋراسىندا ۇزاق ۋاقىت قالدىرماي، توڭازىتقىشتا جىبىتكەن قاۋىپسىز. مۇزداتۋ زياندى ميكروورگانيزمدەردىڭ بارلىعىن جويمايدى. سوندىقتان ەتتى جەتكىلىكتى دەڭگەيدە ءپىسىرۋ كەرەك. اسىرەسە ءىرى كەسەكتەر مەن تارتىلعان ەتتىڭ تولىق پىسكەنىنە كوز جەتكىزگەن ءجون.

سوعىمنىڭ بەرەكەسى الىنعان ەتتىڭ كولەمىمەن عانا ولشەنبەيدى. ونىڭ تازا جاعدايدا ساتىلۋى، سالقىن كۇيدە جەتكىزىلۋى، ۇيدە دۇرىس ساقتالىپ، تالاپقا ساي ازىرلەنۋى - وتباسى دەنساۋلىعىن قورعاۋعا باعىتتالعان ءوزارا بايلانىستى قادامدار. سوندىقتان جارمەڭكەدە ەت تاڭداۋعا اسىقپاي، ساۋدا ورنىنىڭ سانيتاريالىق جاعدايىنا مۇقيات قاراۋ كەرەك. بۇل - قاۋىپسىز داستارقاننىڭ باستى شارتتارىنىڭ ءبىرى، - دەپ تۇيىندەدى مۇحامعالي ارىسپايەۆ.