پرەزيدەنتتىڭ سيفرلىق ەكونوميكا قۇرۋ ساياساتى شەتەلدىك ب ا ق نازارىندا
استانا. KAZINFORM - الەمدىك تەحنولوگيالىق كومپانيالاردىڭ قازاقستانعا قىزىعۋشىلىعى ارتىپ كەلەدى. ەلىمىز ەۋروپا مەن ازيا اراسىنداعى جاساندى ينتەللەكت سالاسىنىڭ ماڭىزدى ورتالىقتارىنىڭ بىرىنە اينالۋعا ۇمتىلىپ وتىر. بريتانيالىق Global Banking جانە Finance Review حالىقارالىق قارجى- ساراپتامالىق باسىلىمى قازاقستاننىڭ سيفرلىق ەكونوميكاسىن دامىتۋ باعىتىنداعى باستامالارىنا نازار اۋدارىپ، پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقايەۆتىڭ تەحنولوگيالىق جاڭعىرۋ ساياساتى مەن ونىڭ ەكونوميكالىق مۇمكىندىكتەرىنە شولۋ جاسادى.
باسىلىم قازاقستاننىڭ جاساندى ينتەللەكت سالاسىنداعى مۇمكىندىكتەرىن حالىقارالىق تەحنولوگيالىق كومپانيالارمەن ىنتىماقتاستىق، سيفرلىق ينفراقۇرىلىمدى دامىتۋ جانە وتاندىق IT- يندۋستريانىڭ ءوسۋى تۇرعىسىنان قاراستىرعان. اۆتورلار ەلدىڭ ەنەرگەتيكالىق الەۋەتى مەن گەوگرافيالىق ورنالاسۋى ءىرى ەسەپتەۋ ورتالىقتارىن قۇرۋعا مۇمكىندىك بەرەتىنىن اتاپ وتەدى. بۇل باعىتتاعى باستامالار قازاقستاننىڭ شيكىزات ەكسپورتىنا تاۋەلدىلىگىن ازايتىپ، جاڭا تەحنولوگيالارعا نەگىزدەلگەن ەكونوميكانى دامىتۋىنا جول اشۋى مۇمكىن.
ماقالادا NVIDIA كومپانياسىنىڭ نەگىزىن قالاۋشى ءارى باس ديرەكتورى دجەنسەن حۋانگتىڭ استاناعا العاشقى ساپارىنا ەرەكشە نازار اۋدارىلعان. ول قازاقستاندى جاساندى ينتەللەكت تەحنولوگيالارىن دامىتۋعا جانە اۋقىمدى ەسەپتەۋ قۋاتتارىن ورنالاستىرۋعا قولايلى ەلدەردىڭ ءبىرى رەتىندە باعالاعان. الەمدىك تەحنولوگيالىق الپاۋىتتىڭ مۇنداي قىزىعۋشىلىعى قازاقستاننىڭ حالىقارالىق جاساندى ينتەللەكت نارىعىنداعى مۇمكىندىكتەرىن كەڭەيتە تۇسپەك.
سيفرلاندىرۋدان ەكونوميكانى جاڭعىرتۋعا
Global Banking جانە Finance Review قازاقستاننىڭ سوڭعى جىلدارى سيفرلاندىرۋ سالاسىندا قول جەتكىزگەن ناتيجەلەرىن دە كەلتىرەدى. قازىر ەلىمىزدەگى مەملەكەتتىك قىزمەتتەردىڭ 90,3 پايىزى ەلەكتروندى تۇردە قولجەتىمدى. حالىقتىڭ 97,5 پايىزى ينتەرنەتكە قوسىلعان. ال IT- قىزمەتتەر ەكسپورتى بەس جىل ىشىندە ايتارلىقتاي وسكەن. ماسەلەن، 2020 -جىلى بۇل كورسەتكىش 33,5 ميلليون دوللار بولسا، 2025 -جىلى 1,142 ميلليارد دوللارعا جەتكەن.
ەندىگى كەزەكتە ج ي-دى ونەركاسىپكە، ەنەرگەتيكاعا، اۋىل شارۋاشىلىعىنا جانە كولىك-لوگيستيكا سالاسىنا ەنگىزۋ ارقىلى ەكونوميكانىڭ ونىمدىلىگىن ارتتىرۋ ماسەلەسى قويىلىپ وتىر.
بۇل باعىت پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقايەۆتىڭ سيفرلىق ەكونوميكانى قالىپتاستىرۋ جونىندەگى باستامالارىمەن ساباقتاس. مەملەكەت باسشىسى 28-قازانداعى قازاقستان حالقىنا جولداۋىندا جاساندى ينتەللەكت پەن سيفرلىق تەحنولوگيالاردى ەكونوميكانىڭ ناقتى سالالارىندا قولدانۋعا باسىمدىق بەرگەن بولاتىن. جاڭا تەحنولوگيالار ءوندىرىس شىعىندارىن ازايتىپ، كاسىپورىنداردىڭ تيىمدىلىگىن ارتتىرۋعا جانە قوسىلعان قۇنى جوعارى ءونىم شىعارۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.
ميللياردتاعان ينۆەستيتسيا جانە وتاندىق تەحنولوگيالار
بۇدان بولەك، شەتەلدىك باسىلىم نازار اۋدارعان ءىرى جوبالاردىڭ ءبىرى - ەكىباستۇزدا جۇزەگە اسىرىلىپ جاتقان Data Center Valley. بۇل باستاما قازاقستاندا اۋقىمدى ەسەپتەۋ ينفراقۇرىلىمىن قالىپتاستىرۋدى كوزدەيدى. جاساندى ينتەللەكت پەن سيفرلىق ينفراقۇرىلىمدى دامىتۋ سالاسىنداعى حالىقارالىق كەلىسىمدەردىڭ جالپى قۇنى 10 ميلليارد دوللارعا دەيىن جەتۋى مۇمكىن. جوبانىڭ العاشقى كەزەڭىن 2027 -جىلدىڭ ءۇشىنشى توقسانىندا كوممەرتسيالىق پايدالانۋعا بەرۋ جوسپارلانعان.
مۇنداي ورتالىقتار جاساندى ينتەللەكت مودەلدەرىن وقىتۋعا، ۇلكەن كولەمدەگى دەرەكتەردى وڭدەۋگە جانە حالىقارالىق كومپانيالارعا ەسەپتەۋ قىزمەتتەرىن ۇسىنۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. قازاقستان ءۇشىن بۇل تەك شەتەلدىك ينۆەستيتسيا تارتۋدىڭ جولى ەمەس، سيفرلىق قىزمەتتەر ەكسپورتىن كەڭەيتۋدىڭ دە جاڭا باعىتى بولماق.
سونىمەن بىرگە ەلدە سۋپەركومپيۋتەرلىك ينفراقۇرىلىم دامىپ، ۇلتتىق تىلدىك مودەلدەر ازىرلەنىپ جاتىر. باسىلىمنىڭ نازار اۋدارعان ماڭىزدى ماسەلەلەرىنىڭ ءبىرى - وسى مۇمكىندىكتەردى قازاقستاندىق ماماندار مەن تەحنولوگيالىق كومپانيالاردىڭ يگىلىگىنە جاراتۋ. ءول ۇشىن جاڭا تەحنولوگيالاردى مەڭگەرگەن ماماندار، عىلىمي زەرتتەۋلەر جانە حالىقارالىق نارىقتا سۇرانىسقا يە وتاندىق ونىمدەر قاجەت.
قازاقستاننىڭ بۇل باعىتتاعى الەۋەتىن كورسەتەتىن مىسالداردىڭ ءبىرى - جاساندى ينتەللەكت كومەگىمەن ۆيدەو جاساۋعا ماماندانعان Higgsfield ستارتاپى. كومپانيا 2026 -جىلدىڭ تامىزىندا 400 ميلليون دوللار ينۆەستيتسيا تارتىپ، ونىڭ نارىقتىق قۇنى 5,4 ميلليارد دوللارعا باعالانعان. مۇنداي جوبالاردىڭ دامۋى قازاقستاندىق تەحنولوگيالىق ەكوجۇيەنىڭ الەمدىك جاساندى ينتەللەكت نارىعىمەن بايلانىسى نىعايىپ كەلە جاتقانىن كورسەتەدى.
جاساندى ينتەللەكت ەكونوميكاعا قانداي پايدا اكەلەدى
Global Banking جانە Finance Review جاريالانىمىندا جاساندى ينتەللەكتىنىڭ ەكونوميكانىڭ ءداستۇرلى سالالارىنا تيگىزەتىن ىقپالى دا قاراستىرىلعان. ماسەلەن، ەنەرگەتيكادا ينتەللەكتۋالدى جۇيەلەر جابدىقتاردىڭ ىستەن شىعۋ قاۋپىن الدىن الا انىقتاپ، وندىرىستەگى ۇزىلىستەردى ازايتۋعا كومەكتەسەدى. ونەركاسىپتە تەحنولوگيالىق ۇدەرىستەردى وڭتايلاندىرۋعا، لوگيستيكادا جۇك تاسىمالىن جەدەلدەتۋگە، ال اۋىل شارۋاشىلىعىندا سۋ مەن باسقا دا رەسۋرستاردى ءتيىمدى پايدالانۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.
دەگەنمەن حالىقارالىق ينۆەستيتسيالار مەن زاماناۋي ينفراقۇرىلىمنىڭ بولۋى تەحنولوگيالىق دامۋدىڭ جالعىز شارتى ەمەس. بۇل باعىتتا ينجەنەرلىك ماماندار دايارلاۋ، عىلىمي زەرتتەۋلەردى قولداۋ جانە وتاندىق ازىرلەمەلەردى نارىققا شىعارۋ ماڭىزدى. اسىرەسە قازاقستاندا جاسالعان تەحنولوگيالاردىڭ حالىقارالىق باسەكەگە توتەپ بەرۋى مەن ولاردىڭ ەل ەكونوميكاسىنا ناقتى پايدا اكەلۋى شەشۋشى مانگە يە.
قازاقستاننىڭ ۇزاق مەرزىمدى ماقساتى - شيكىزات پەن ەنەرگيا رەسۋرستارىن ەكسپورتتاۋمەن شەكتەلمەي، قوسىلعان قۇنى جوعارى تەحنولوگيالىق ونىمدەر شىعاراتىن ەلگە اينالۋ. بۇل جولدا حالىقارالىق كومپانيالارمەن ىنتىماقتاستىق پەن ءىرى ينۆەستيتسيالىق جوبالار جاڭا مۇمكىندىكتەر اشىپ وتىر. ەندىگى ناتيجە سول مۇمكىندىكتەردىڭ قانشالىقتى وتاندىق ءوندىرىستىڭ دامۋىنا، جاڭا جۇمىس ورىندارىنىڭ اشىلۋىنا جانە سيفرلىق ەكسپورتتىڭ ۇلعايۋىنا ىقپال ەتەتىنىنە بايلانىستى.
اۆتور
نازەركە سۇيىندىك
