قىتايدىڭ ماڭىزدى ساياسي وقيعاسى - «ەكى جينالىس» بەيجىڭدە ءوتىپ جاتىر
بەيجىڭ. KAZINFORM - ادەتتەگىدەي ناۋرىز ايىندا قىتايدىڭ جىل سايىنعى ماڭىزدى ساياسي وقيعاسى - «ەكى جينالىس» دۇيسەنبى كۇنى ەل استاناسىندا باستالدى.
«ەكى جينالىس» دەگەن نە؟
«ەكى جينالىس»- قىتاي تىلىنەن اۋدارعاندا، 1959 -جىلدان بەرى ءار ناۋرىز ايىندا وتكىزىلەتىن قىتاي حالىق رەسپۋبليكاسىنىڭ بۇكىل قىتايلىق حالىق وكىلدەرى جينالىسى مەن قىتاي حالىقتىق ساياسي كونسۋلتاتيۆتىك كەڭەسى ۇلتتىق كوميتەتى جينالىسىنىڭ جيىنتىق اتاۋى.
قىتايدىڭ زاڭ شىعارۋشى ورگانى وتىرىسىنىڭ كۇن ءتارتىبى رەتىندە «ەكى جينالىس» شامامەن 2 اپتاعا سوزىلادى. ءىس-شاراعا قىتايدىڭ ساياسي ەليتاسى، سونداي-اق بيزنەس، تەحنولوگيا، مەديا جانە ونەر الەمىنىڭ كوشباسشىلارى جينالدى.
بۇل كەزەڭدە زاڭ شىعارۋشىلار جاڭا زاڭداردى، ساياسي تاعايىنداۋلاردى جانە ءارتۇرلى ۆەدومستۆوداعى، سونىڭ ىشىندە قارجى مينيسترلىگى مەن ۇلتتىق دامۋ جانە رەفورمالار جونىندەگى كوميسسياداعى جۇمىس بارىسىن ەگجەي-تەگجەيلى سيپاتتايتىن ۇكىمەت جۇمىسىنىڭ ەسەپتەرىن بەكىتەدى.
بيىلعى «ەكى جينالىستا» نە نارسەگە نازار اۋدارعان ءجون؟
وتكەن جىلعى «ەكى جينالىستا» قىتايدىڭ «حالىق وكىلدەرى» (پارلامەنت مۇشەلەرىنە تەڭ) شي جينپيڭنىڭ قىتاي حالىق رەسپۋبليكاسىنىڭ ءتوراعاسى بولىپ ءۇشىنشى رەت قايتا سايلانۋىن رەسمي تۇردە ماقۇلدادى. بۇل - قىتاي تاريحىندا بۇرىن-سوڭدى بولماعان وقيعا.
بيىل قىتاي ەكونوميكاسىنا كەلەڭسىز فاكتورلاردىڭ ىقپالىنان قالاي قۇتىلىپ، تۇراقتى ءوسۋدى جالعاستىرۋ باستى نازاردا بولماق.
ەڭ ماڭىزدى وقيعالاردىڭ ءبىرى - پرەمەر-مينيستر لي چياڭنىڭ جىل سايىنعى جۇمىسى تۋرالى ەسەبى، وندا ۇكىمەتتىڭ جەتىستىكتەرى ساراپتالىپ، 2024 -جىلعا ارنالعان ماقساتتار بەلگىلەنەدى. لي چياڭ 2024 -جىلى شامامەن %5 ەكونوميكالىق ءوسۋ ماقساتىن بەلگىلەپ، قىتايداعى تۋۋ دەڭگەيىنىڭ تومەندەۋىنەن باستاپ تەحنولوگيا مەن جاساندى ينتەللەكتتى رەتتەۋدىڭ بولاشاعىنا دەيىنگى نەگىزگى ماسەلەلەردى تالقىلايدى دەپ كۇتىلەدى.
«ەكى جينالىس» بارىسىندا كەيبىر نەگىزگى پەرسونالدى تاعايىنداۋلار دا جاسالۋى مۇمكىن.
ايتا كەتەيىك، وتكەن جىلى بۇكىل قىتايلىق حالىق وكىلدەرى جينالىسى تۇراقتى كوميتەتىنىڭ 175 مۇشەسىنىڭ 11 ى قىزمەتىنەن بوساتىلعان، ونىڭ ىشىندە سىرتقى ىستەر ءمينيسترى چين گاڭ مەن قورعانىس ءمينيسترى لي شانفۋ بار. جۇمىستان شىعارىلعان مۇشەلەردىڭ كوپشىلىگى قىتاي اسكەرىمەن تىعىز بايلانىستا.
قىتاي مەن تايۆان اراسىنداعى قارىم-قاتىناس وسى «ەكى جينالىسىنداعى» تاعى ءبىر ماڭىزدى باعىتى بولعالى تۋر.
وتكەن ايدا بولعان «تايۆان جۇمىس 2024» كونفەرەنتسياسىندا قىتاي حالىقتىق ساياسي كونسۋلتاتيۆتىك كەڭەسى ۇلتتىق كوميتەتىنىڭ ءتوراعاسى ۋاڭ حۋنيڭ بۇرىن قولدانىلعان «تايۆاننىڭ تاۋەلسىزدىك جاريالاۋىنا قارسى تۇرامىز» دەگەن مالىمدەمەسىن ءبىرىنشى رەت «تايۆاننىڭ تاۋەلسىزدىك جاريالاۋىنا قاتاڭ تۋردە سوققى بەرۋ» دەپ وزگەرتتى. سەمانتيكالىق جاڭارتۋ سىرتقى الەمدى «بۇل قىتايدىڭ 2024 -جىلى تايۆانعا قاتىستى قاتال ساياسات ۇستاناتىنىن بىلدىرە مە؟» دەپ الاڭداتتى.
وتىز جىلعا سوزىلعان «ءداستۇر» جويىلادى
قىتاي اقپارات قۇرالدارىنىڭ حابارلاۋىنشا، پرەمەر لي چياڭ بيىلعى بۇكىل قىتايلىق حالىق وكىلدەرى جينالىسىنان كەيىن ب ا ق وكىلدەرىمەن كەزدەسپەيدى.
قىتاي حالىق وكىلدەرى بۇكىل قىتايلىق جينالىسىنىڭ باسپا ءسوز حاتشىسى لۋ چينجيان 4-ناۋرىزدا بەيجىڭدە:
«بيىلعى بۇكىل قىتايلىق حالىق وكىلدەرى جينالىسىنىڭ ەكىنشى سەسسياسى جابىلعاننان كەيىن پرەمەر-ءمينيستردىڭ باسپا ءسوز ءماسليحاتى بولمايدى. ەرەكشە جاعدايلار بولماسا، وسى بۇكىل قىتايلىق حالىق وكىلدەرى جينالىسىنىڭ الداعى بىرنەشە جىلىندا پرەمەر-ءمينيستردىڭ باسپا ءسوز ءماسليحاتى بولمايدى»، - دەدى.
بۇل 30 جىلدىق داستۇرگە اينالعان قىتاي پرەمەر-ءمينيسترىنىڭ «ەكى جينالىس» باسپا ءسوز كونفەرەنسياسى ەندى بولمايدى دەگەندى بىلدىرەدى.
1991 -جىلى قىتايدىڭ سول كەزدەگى پرەمەر-ءمينيسترى لي پىڭ «ەكى جينالىس» اياقتالعاننان كەيىن وتكەن باسپا ءسوز ءماسليحاتىنا العاش رەت قاتىستى. 1993 -جىلدان باستاپ پرەمەر-ءمينيستردىڭ «ەكى جينالىس» كەزىندەگى باسپا ءسوز ءماسليحاتى قالىپتى جاعدايعا اينالعان.
اۆتور
مۇقتار مۇرات
