قىتايدا بارىس سانى قانشا مىڭعا جەتكەنى بەلگىلى بولدى

2013-جىلدان كەيىن قىتايدا ءىلبىستى قورعاۋ جانە ونىڭ تىرشىلىك ورتاسىن قالپىنا كەلتىرۋ باعىتىندا جۇيەلى جۇمىستار اتقارىلدى. رەسمي مالىمەتتەرگە سايكەس، ەلدەگى بارىس سانى 2013-جىلعى 2500 دەن بۇگىندە شامامەن 5000 عا وسكەن. قىتايدا مىسىق تەكتەس تاعىنىڭ تىرشىلىك اۋماعى 2,08 ميلليون شارشى شاقىرىمعا جەتەدى. بۇل جەر بەتىندەگى بارىستاردىڭ جالپى تارالۋ اۋماعىنىڭ 60 پايىزىنا تەڭ.

ءىلبىس قىتايدا ءبىرىنشى ساناتتا قورعالاتىن جابايى جانۋار قاتارىنا جاتادى. نەگىزىنەن شىڭجاڭ، تيبەت، شيڭحاي، گانسۋ، سىچۋان، يۋننان، ىشكى موڭعوليا جانە نيڭشيا وڭىرلەرىندە تارالعان. كوبىنە تەڭىز دەڭگەيىنەن 3000-5000 مەتر بيىكتىكتەگى جارتاستى تاۋلاردى، الپىلىك شالعىندار مەن شولەيتتى تاۋلى ايماقتاردى مەكەندەيدى.

سوڭعى جىلدارى بارىستىڭ تاريحي مەكەنىن قالپىنا كەلتىرۋ ءۇشىن تابيعي ورمان مەن جايىلىمداردى قورعاۋ سياقتى ءبىرقاتار ەكولوگيالىق جوبالار جۇزەگە اسىرىلدى. بۇل شارالار ءىلبىستىڭ نەگىزگى جەمى سانالاتىن تاۋەشكى، ارقار سياقتى قوڭىر اڭداردىڭ سانىن كوبەيتۋگە دە ايتارلىقتاي اسەر ەتتى.

اگەنتتىكتىڭ جازۋىنشا، قىتايدا بارىس تارالعان اۋماقتاردا ەكى ۇلتتىق پارك پەن 78 تابيعات قورىعى قۇرىلعان. سونىڭ ناتيجەسىندە 800 مىڭ شارشى شاقىرىمنان استام اۋماق قاتاڭ قورعاۋعا الىنىپ، بارىس پوپۋلياتسياسىنىڭ قالپىنا كەلۋىنە قولايلى جاعداي جاسالعان.

حەلانشان جوتاسىندا بارىستىڭ تۇقىمى جويىلىپ كەتكەندىكتەن، قىتاي ۇكىمەتى ونى قايتا جەرسىندىرۋ بويىنشا پيلوتتىق جوبانى ىسكە قوستى. قازىرگى ۋاقىتقا دەيىن بۇل وڭىرگە سەگىز بارىس جىبەرىلگەن. ولار جاڭا ورتاعا بەيىمدەلىپ، ءوز بەتىنشە اڭ اۋلاي باستاعان. 2026-جىلى جوبا اياسىندا قايتا جەرسىندىرىلگەن جىرتقىشتىڭ تابيعي ورتادا بالالاپ، ءتولىنىڭ قارا قۇلاقتانعانى تىركەلدى.

سونىمەن قاتار بارىستى قورعاۋ جۇمىستارى بارىسىندا فوتوتۇزاق ارقىلى باقىلاۋ، سپۋتنيكتىك قارعىباۋلارمەن قاداعالاۋ جانە ءناجىس ۇلگىلەرىنە د ن ق زەرتتەۋىن جۇرگىزۋ شارالارى قولعا الىنعان. جەرگىلىكتى تۇرعىنداردى تابيعاتتى قورعاۋ رەيدتەرىنە تارتۋ، جىرتقىشتار كەلتىرگەن شىعىندى مەملەكەتتىك باعدارلاما ارقىلى وتەۋ جانە ساقتاندىرۋ تەتىكتەرىن ەنگىزۋ دە ماڭىزدى تاجىريبە سانالادى.

اگەنتتىكتىڭ مالىمەتىنشە، الداعى ۋاقىتتا ءىلبىستىڭ تارالۋ ايماقتارى اراسىنداعى تابيعي بايلانىستى جاقسارتۋعا، پوپۋلياتسيانىڭ گەنەتيكالىق ارتۇرلىلىگىن ساقتاۋعا جانە ادام مەن جىرتقىشتاردىڭ قاقتىعىسىن ازايتۋعا باسىمدىق بەرىلەدى.

بۇعان دەيىن قىتايدىڭ وڭتۇستىك-باتىسىنداعى تيبەت اۋماعىندا بولعان 7,0 بالدىق جەر سىلكىنىسىنەن 16 ادام قازا تاۋىپ، 65 ادام جارالانعانىن جازعان ەدىك.