قىتاي قازاقتارىنان شىققان تانىمال قالامگەر زەينوللا سانىك اتىنداعى ورتالىق اشىلدى

سونداي-اق عالىم، جازۋشى سەرىك ەلىكبايدىڭ قالامگەر تۋرالى جازعان «قازاققا قايتقان قازىنا» كىتابىنىڭ تۇساۋكەسەرى ءوتتى.

زەينوللا سانىك اتىنداعى مادەنيەت قورىنىڭ قولداۋىمەن اشىلعان ورتالىقتىڭ سالتاناتتى راسىمىنە قازاقستان جازۋشىلار وداعىنىڭ باسقارما ءتوراعاسى مەرەكە قۇلكەنوۆ، زەينوللا سانىك اتىنداعى مادەنيەت قورىنىڭ قۇرىلتايشىسى جانە مەتسەنات قانات زەينوللا ۇلى، قوردىڭ اتقارۋشى ديرەكتورى، اقىن سەرىك قاليەۆ، فيلولوگيا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى پروفەسسور سەرىك نەگيموۆ، فيلولوگيا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى پروفەسسور راقىمجان تۇرىسبەك، تاريح عىلىمدارىنىڭ دوكتورى، جازۋشى تۇرسىنحان زاكەن، جۋرناليستيكا جانە الەۋمەتتىك عىلىمدار جوعارى مەكتەبىنىڭ ديرەكتورى نۇرجان قۋانتاي ۇلى، فيلولوگيا فاكۋلتەتىنىڭ دەكانى، اقىن سەرىكزات دۇيسەنعازى، سونداي-اق اتالعان جوعارى وقۋ ورىننىڭ پروفەسسور، عالىمدارى، وقىتۋشى-ستۋدەنتتەرى قاتىستى.

ءىس-شارانى جۇرگىزگەن سەرىكزات دۇيسەنعازى جاڭا كابينەت پەن ورتالىق تەك زەينوللا شىعارمالارىن عانا ەمەس، تۇتاس شەتەلدەگى قازاق ادەبيەتىن زەرتتەۋگە، ۇلتتىق ادەبي مۇرانى ناسيحاتتاۋعا جانە جاس زەرتتەۋشىلەردىڭ عىلىمي ىزدەنىستەرىنە قولداۋ كورسەتۋگە باعىتتالعانىن ايىرىقشا اتاپ ءوتتى.

قازاقستان جازۋشىلار وداعىنىڭ باسقارما ءتوراعاسى مەرەكە قۇلكەنوۆ زەينوللا سانىك اتىنداعى كابينەتتىڭ اشىلۋىن قازاق رۋحانياتى مەن عىلىمى ءۇشىن ايرىقشا وقيعا دەپ باعالادى.

«بۇگىن قازاق رۋحانياتى ءۇشىن، ونىڭ ىشىندە قازاقستان جازۋشىلار وداعى مەن وتاندىق عىلىم ءۇشىن ەرەكشە كۇن. ءبىز قازاقتىڭ كورنەكتى جازۋشىسى، عالىمى، ەتنوگرافى زەينوللا سانىكتىڭ ءدارىسحاناسىن اشىپ وتىرمىز. قازاقتا «ورنىندا بار وڭالار» دەگەن ءسوز بار. وسى اۋديتوريانىڭ اشىلۋىنان قازاقتىڭ ءيىسى، ىقىلاسى مەن شىنايى قۇرمەتى سەزىلەدى. ەگەر قازاقتاي حالقى بولماسا، زەينوللا سانىك قىتايدا قالىپ، سول جاقتاعى كوپ عالىمنىڭ ءبىرى بولىپ قانا قالار ما ەدى؟! ءبىراق ونىڭ ۇرپاعى بار، ءبىز بارمىز. سونىڭ ارقاسىندا زەينوللاداي عاجايىپ تۇلعانى قازاقستانعا اكەلىپ، ونىڭ مۇراسىن تۋعان ەلىندە ۇلىقتاۋعا مۇمكىندىك تۋدى. بۇگىندە قازاقستاننىڭ تۇكپىر-تۇكپىرى زەينوللا سانىكتىڭ ەسىمىن بىلەدى. بىلتىر جازۋشىنىڭ 90 جىلدىعىنا وراي ۇيىمداستىرىلعان ەكسپەديتسيا ەلىمىزدىڭ كوپتەگەن ءوڭىرىن ارالاپ شىقتى. زەينوللا سانىكتىڭ جازۋشىلىعى ءوز الدىنا ءبىر توبە بولسا، ونىڭ ەتنوگرافيالىق ەڭبەكتەرى دە ايرىقشا قۇندى. ەۋرازيا ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتى سەكىلدى ەلىمىزدىڭ جەتەكشى جوعارى وقۋ ورىندارىنىڭ بىرىندە ونىڭ اتىنداعى ءدارىسحانانىڭ اشىلىپ، وندا جاس ۇرپاققا ءبىلىم بەرىلۋى - عالىمداردىڭ دا، جازۋشىلاردىڭ دا مەرەيىن وسىرەتىن يگىلىكتى ءىس» دەدى ول.

ءىس-شارا اياسىندا تانىستىرىلعان «قازاققا قايتقان قازىنا» كىتابى زەينوللا سانىكتىڭ ءومىرى مەن شىعارماشىلىعىن، ۇلت مادەنيەتى مەن ادەبيەتىنە قوسقان ۇلەسىن تانىتۋعا ارنالعان. كىتاپتىڭ تۇساۋكەسەرى عالىمنىڭ مۇراسىن كەيىنگى ۇرپاققا جەتكىزۋ جولىنداعى ماڭىزدى قادامنىڭ ءبىرى بولدى. پاۆلودار وبلىسى مادەنيەت باسقارماسىنىڭ باسشىسى مەدەت تاۋاسقان پاۆلودار وبلىسىنىڭ اكىمى اسايىن بايحانوۆتىڭ قۇتتىقتاۋ حاتىن جەتكىزىپ، قالامگەرگە شاپان جاۋىپ، سىي كورسەتتى.

سالتاناتتى جيىندا زەينوللا سانىك اتىنداعى مادەنيەت قورىنىڭ باسشىسى سەرىك قاليەۆ ورتالىقتىڭ اشىلۋىنا قولداۋ كورسەتكەن ۋنيۆەرسيتەت باسشىلىعىنا، عالىمدار مەن وقىتۋشىلارعا، زيالى قاۋىم وكىلدەرىنە جانە قالامگەر ۇرپاقتارىنا العىس ءبىلدىردى. ول شەتەلدەگى قازاق ادەبيەتىن زەرتتەۋ، جيناقتاۋ جانە كەيىنگى ۇرپاققا ناسيحاتتاۋ قور جۇمىسىنىڭ نەگىزگى باعىتتارىنىڭ ءبىرى ەكەنىن اتاپ ءوتتى. سونىمەن قاتار، قور وكىلى الداعى ۋاقىتتا ورتالىقتا شەتەلدەگى قازاق ادەبيەتىنە ارنالعان دارىستەر، عىلىمي كەزدەسۋلەر مەن ءتۇرلى بايقاۋلار ۇيىمداستىرۋ جوسپارلانىپ وتىرعانىن جەتكىزدى.

ءىس-شارا بارىسىندا زەينوللا سانىكتىڭ ادەبي جانە عىلىمي مۇراسىن زەرتتەپ، ناسيحاتتاۋعا قوسقان ۇلەسى ءۇشىن جازۋشى سەرىك ەلىكباي مەن اقىن سەرىكزات دۇيسەنعازىعا زەينوللا سانىك اتىنداعى توسبەلگى تابىستالدى. سونىمەن قاتار ەۋرازيا ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ ءۇش تالانتتى ستۋدەنتىنە زەينوللا سانىك اتىنداعى ستيپەنديا تاعايىندالدى. بۇل باستاما كورنەكتى قالامگەردىڭ رۋحاني مۇراسىن ۇلىقتاپ قانا قويماي، جاس تالانتتاردى قولداۋعا جانە ۇلتتىق قۇندىلىقتاردى دارىپتەۋگە باعىتتالعان.

جازۋشى، باسپاگەر، ەتنوگراف زەينوللا سانىك - قىتاي قازاقتارىنان شىققان تانىمال قالامگەر. ءومىرىنىڭ سوڭعى مەزگىلىن قازاقستاندا وتكىزىپ، اتاجۇرتتىڭ ارداقتى توپىراعىن جامىلعان قالامگەردىڭ 15 تومدىق شىعارمالار جيناعى الماتىداعى «ان-ارىس» باسپاسىنان جارىق كورگەن. بۇعان دەيىن ءال-فارابي اتىنداعى قازاق ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتىندە «زەينوللا سانىك اتىنداعى باسپاگەرلىك-رەداكتورلىق ورتالىق»، شاكارىم اتىنداعى سەمەي ۋنيۆەرسيتەتىندە «زەينوللا سانىك اتىنداعى شەتەلدەگى قازاق ادەبيەتى ءدارىسحاناسى» جانە ح. دوسمۇحامەدوۆ اتىنداعى اتىراۋ ۋنيۆەرسيتەتىندە «زەينوللا سانىك اتىنداعى ەتنوگرافيا اۋديتورياسى»، ماقانشى اۋدانى، قابانباي اۋىلىنداعى مەكتەپتە «زەينوللا سانىك اتىنداعى قازاق ادەبيەتى» كابينەتى اشىلعان بولاتىن.

قالياكبار ۇسەمحان ۇلى

astana-akshamy.kz