قىتاي عالىمدارى ايدىڭ ارعى بەتىنىڭ قۇپياسىن اشتى
استانا. KAZINFORM - قىتايلىق عالىمدار ايدىڭ ارعى بەتىنىڭ مانتياسى تۋرالى تىڭ مالىمەتتەر ۇسىندى. Chang’e-6 ميسسياسى اياسىندا جەردىڭ تابيعي سەرىگىنىڭ وڭتۇستىك پوليۋس ايماعىنان جەتكىزىلگەن ۇلگىلەردى زەرتتەي وتىرىپ، ولار اي مانتياسىنىڭ قايتا بالقۋ ىقتيمالدىعىن انىقتادى، دەپ حابارلايدى El.kz ينتەرنەت پورتالى.
بۇل تۋرالى Chinese Academy of Sciences (CAS) رەسمي مالىمدەدى.
اي رەگوليتىندەگى ەرەكشە زاتتار تابىلدى
زەرتتەۋ بارىسىندا عالىمدار ايدان جەتكىزىلگەن رەگوليت ۇلگىلەرىن تالداپ، ونىڭ قۇرامىندا اي مانتياسىنا ءتان ەمەس زاتتاردىڭ بار ەكەنىن انىقتاعان.
بۇل مانتيانى تۇزگەن ەجەلگى جىنىستاردا باستاپقىدا بۇل ەلەمەنتتەردىڭ از مولشەرى بولعانىن نەمەسە ولار كەيىننەن، ايعا اسا ءىرى استەرويد سوعىلعان كەزدە، مانتيا قايتا بالقىپ پايدا بولعانىن كورسەتەدى، - دەلىنگەن CAS حابارلاماسىندا.
اي مانتياسىنىڭ تاريحىنداعى الىپ سوقتىعىسۋ
بۇعان دەيىنگى زەرتتەۋلەر اي مانتياسىنىڭ شامامەن 4,25 ميلليارد جىل بۇرىن ءىرى عارىشتىق دەنەمەن سوقتىعىسقاننان كەيىن قايتا بالقۋى مۇمكىن ەكەنىن كورسەتكەن. بۇل وقيعا كەزىندە تريلليون يادرولىق بومبانىڭ قۋاتىنا تەڭ ەنەرگيا ءبولىنىپ، ايدىڭ گەولوگيالىق قۇرىلىمى مەن تەرميالىق ەۆوليۋتسياسىنا ۇزاقمەرزىمدى اسەر ەتكەن.
CAS ماماندارى بۇل گيپوتەزانى راستاي وتىرىپ، ەرەكشە زاتتار اي مانتياسىندا باستاپقىدان بەرى بولعان بولۋى دا ىقتيمال ەكەنىن جوققا شىعارمايدى.
ايدىڭ بىزگە كورىنەتىن جاعى مەن ارعى بەتى نەگە ەرەكشەلەنەدى؟
ايدىڭ ارعى بەتىنىڭ ەرەكشەلىكتەرىن زەرتتەۋ قىتايدا عانا ەمەس، جاپونيا، گەرمانيا جانە نيدەرلاندى عالىمدارى تاراپىنان دا جالعاسۋدا. 2024-جىلدىڭ ماۋسىم ايىندا ەحيمە ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ (جاپونيا) عالىمدارى ارىپتەستەرىمەن بىرلەسىپ، لۋنالىق جىنىستارداعى گالوگەندەردىڭ، سونىڭ ىشىندە حلوردىڭ از كونتسەنتراتسياسىن زەرتتەۋ ارقىلى ايدىڭ ەكى بەتى اراسىنداعى ايىرماشىلىقتىڭ سەبەبىن انىقتاۋعا تىرىسقان.
مودەلدەۋ ناتيجەلەرى بويىنشا، ايدىڭ ارعى بەتىندەگى كەيبىر جىنىستار مانتيانىڭ تەرەڭ قاباتتارىنان شىعىپ، ەجەلگى ماگمالىق مۇحيتتىڭ ىزدەرىن ساقتاپ قالعان.
بۇل زەرتتەۋلەر ايدىڭ گەولوگيالىق قۇرىلىمى مەن تاريحىنا قاتىستى جاڭا دەرەكتەر بەرىپ، پلانەتولوگيا سالاسىنداعى ماڭىزدى اشىلىمداردىڭ بىرىنە اينالىپ وتىر.
بۇعان دەيىن عالىمدار جەرگە ۇقساس عالامشار تاپقانى تۋرالى جازعان ەدىك.
