قۇستىڭ سايراۋى مەن ادامنىڭ ءان ايتۋىندا ورتاق زاڭدىلىق بار - عالىمدار
استانا. قازاقپارات - قۇستاردىڭ سايراۋى مەن ادامنىڭ ءان ايتۋى ءبىر-بىرىنە ءبىز ويلاعاننان الدەقايدا ۇقساس بولىپ شىقتى. كانادانىڭ ماكگيلل ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ عالىمدارى جۇزدەگەن قۇس ءتۇرىنىڭ داۋىسىن زەرتتەپ، ولاردىڭ سايراۋىندا ادام ءانى مەن سويلەۋىنە ءتان ورتاق زاڭدىلىقتاردى انىقتادى. زەرتتەۋ ناتيجەلەرى Science عىلىمي جۋرنالىندا جاريالاندى.
عالىمدار 367 قۇس ءتۇرىنىڭ داۋىسىن زەرتتەپ، ولاردى الەمنىڭ 52 تىلىندەگى ادام سوزىمەن جانە انىمەن سالىستىرعان. بارلىعى 74,5 مىڭنان استام قۇس دىبىسى تالدانعان.
ناتيجەسىندە قۇستار مەن ادامداردىڭ دىبىس شىعارۋىندا ءۇش نەگىزگى ۇقساستىق انىقتالدى. بىرىنشىدەن، ەكەۋى دە اۋەننىڭ بيىكتىگىن بىردەن كۇرت وزگەرتپەي، بىرتىندەپ اۋىستىرۋعا بەيىم. ەكىنشىدەن، ولاردىڭ داۋىسىنا بەلگىلى ءبىر ىرعاق پەن قايتالانۋ ءتان. ۇشىنشىدەن، ءان نەمەسە سويلەم اياقتالار تۇستا سوڭعى دىبىس كوبىنە سوزىلىڭقى ايتىلادى.
زەرتتەۋشىلەردىڭ پىكىرىنشە، بۇل ۇقساستىقتار ادامدار مەن قۇستاردىڭ دىبىس شىعارۋ مۇشەلەرىنىڭ جۇمىسىمەن بايلانىستى بولۋى مۇمكىن. ماسەلەن، دىبىس بيىكتىگىن كۇرت وزگەرتۋ فيزيولوگيالىق تۇرعىدان قيىن، ال سوڭعى دىبىستىڭ سوزىلۋى تىنىس الۋ ەرەكشەلىكتەرىنە بايلانىستى بولۋى ىقتيمال.
زەرتتەۋ بارىسىندا عالىمدار قۇستاردىڭ ءتورت توبىن سالىستىرعان. ولاردىڭ قاتارىندا سايراۋىق قۇستار، كوليبريلەر، تيرانتارىزدىلەردىڭ ءبىر توبى جانە تەنتەكقۇستار بار.
ءبىر قىزىعى، كەيبىر قۇستار ءان سالۋدى باسقا قۇستارعا ەلىكتەۋ ارقىلى ۇيرەنسە، وزگەلەرىنىڭ داۋىسى تۋا بىتكەن قابىلەتكە نەگىزدەلەدى. ماسەلەن، سايراۋىق قۇستار مەن كوليبريلەر دىبىستاردى ۇيرەنە الادى. ال زەرتتەۋگە الىنعان باسقا ەكى توپتا داۋىس شىعارۋ ۇلگىلەرى نەگىزىنەن تۋا بىتكەن.
باستاپقىدا عالىمدار ءان سالۋدى ۇيرەنەتىن قۇستاردىڭ داۋىسى ادام انىنە كوبىرەك ۇقسايدى دەپ بولجاعان. الايدا تاجىريبە بۇل بولجامدى راستامادى. ورتاق زاڭدىلىقتار ءان سالۋدى ۇيرەنەتىن قۇستاردا دا، داۋىسى تۋا بىتكەن قۇستاردا دا بايقالعان.
«قۇستار مەن ادامداردىڭ دىبىس شىعارۋىنداعى ۇقساستىقتار ولاردىڭ ورتاق فيزيولوگيالىق مۇمكىندىكتەرى مەن شەكتەۋلەرىنە بايلانىستى بولۋى مۇمكىن»، - دەيدى زەرتتەۋدىڭ جەتەكشى اۆتورى لوگان دجەيمس.
عالىمداردىڭ ايتۋىنشا، بۇل جاڭالىق ادام ءتىلى مەن قۇستاردىڭ سايراۋى بىردەي جولمەن قالىپتاسقانىن بىلدىرمەيدى. دەگەنمەن ءارتۇرلى تىرشىلىك يەلەرىنىڭ دىبىستىق قارىم-قاتىناسىندا ورتاق زاڭدىلىقتاردىڭ بولۋى سويلەۋ مەن ءان ايتۋدىڭ بيولوگيالىق نەگىزدەرىن تەرەڭىرەك تۇسىنۋگە مۇمكىندىك بەرەدى.
زەرتتەۋشىلەر الداعى ۋاقىتتا ءان سالۋدى ۇيرەنبەيتىن قۇستارعا دا كوبىرەك نازار اۋدارۋدى جوسپارلاپ وتىر. ويتكەنى ولاردىڭ داۋىسى ادام سويلەۋىنە ءتان كەيبىر ەرەكشەلىكتەردىڭ قالاي پايدا بولعانىن تۇسىندىرۋگە كومەكتەسۋى مۇمكىن.
