قۇرىلتاي قازاقستاننىڭ كيبەرقىلمىسقا قارسى كۇرەسىن كۇشەيتەتىن قۇجاتتى قابىلدادى
استانا. KAZINFORM - بۇگىن قۇرىلتايدىڭ جالپى وتىرىسىندا «كومپيۋتەرلىك قىلمىستار تۋرالى كونۆەنتسيانى راتيفيكاتسيالاۋ تۋرالى» زاڭ ەكى وقىلىمدا قارالىپ قابىلداندى.
قۇجات 2001 -جىلى بۋداپەشت قالاسىندا قابىلدانعان. 2023-جىلعى ساۋىردە قازاقستان ەۋروپا كەڭەسىنىڭ كونۆەنتسياعا قوسىلۋ تۋرالى رەسمي شاقىرۋىن الدى.
- كونۆەنتسيانىڭ نەگىزگى ماقساتى - كيبەرقىلمىسقا قارسى ءىس-قيمىل جاساۋ جانە حالىقارالىق ىنتىماقتاستىقتى قامتاماسىز ەتۋ. قۇجات كومپيۋتەرلىك دەرەكتەردى جەدەل ساقتاۋعا، ەلەكتروندىق دالەلدەمەلەردى ىزدەۋ مەن الۋعا، بۇعاتتاۋعا، ترافيك تۋرالى مالىمەتتەردى جيناۋعا، سونداي-اق قۇقىقتىق كومەك تۋرالى سۇراۋ سالۋلاردى جولداۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. بۇل قاجەتتى سيفرلىق دەرەكتەر قازاقستاننان تىس جەردە ورنالاسقان باسقا دا قىلمىستاردى تەرگەپ-تەكسەرۋ كەزىندە ەرەكشە ماڭىزدى. وسى رەتتە ىنتىماقتاستىق ۇلتتىق زاڭنامانى جانە مەملەكەتتىك ەگەمەندىكتى ساقتاي وتىرىپ جۇزەگە اسىرىلادى،- ق ر ىشكى ىستەر ءمينيسترىنىڭ ورىنباسارى سانجار ءادىلوۆ.
كونۆەنتسيادا ەگەر سۇراۋ سالۋدى ورىنداۋ مەملەكەتتىڭ مۇددەلەرىن قوزعايتىن بولسا، ونى ورىنداۋدان باس تارتۋ كوزدەلگەن. بۇگىندە وسى كونۆەنتسياعا 80 نەن استام مەملەكەت قوسىلعان. ولاردىڭ قاتارىندا ا ق ش، كانادا، ۇلى بريتانيا، گەرمانيا، فرانسيا، جاپونيا جانە اۆستراليا بار. ت م د ەلدەرىنەن - ارمەنيا، ازەربايجان جانە مولدوۆا.
- كونۆەنتسيانى راتيفيكاتسيالاۋ ترانسۇلتتىق كيبەرقىلمىستاردى تەرگەپ-تەكسەرۋ كەزىندە قاتىسۋشى مەملەكەتتەرمەن جەدەل ءوزارا ءىس-قيمىل جاساۋ اياسىندا ازاماتتاردىڭ قۇقىقتارىن قورعاۋعا قۇقىقتىق نەگىز قالىپتاستىرادى،-دەدى ءمينيستردىڭ ورىنباسارى.
ترانسشەكارالىق قىلمىستاردى اشۋ مۇمكىندىگى ارتادى
قۇرىلتايدىڭ كونستيتۋتسيالىق زاڭناما، سوت جۇيەسى جانە قۇقىق قورعاۋ ورگاندارى كوميتەتىنىڭ مالىمەتىنشە، ەۋروپا كەڭەسىنىڭ 2001-جىلعى كومپيۋتەرلىك قىلمىستار تۋرالى كونۆەنتسياسى - اقپاراتتىق تەحنولوگيالار سالاسىنداعى قىلمىستارمەن كۇرەسۋگە باعىتتالعان العاشقى حالىقارالىق شارت.
قۇجات حالىقارالىق قۇقىقتىق كومەك كورسەتۋ تەتىكتەرىن، ونىڭ ىشىندە ەكستراديتسيالاۋدى، اقپارات الماسۋدى، بىرلەسكەن تەرگەۋ ارەكەتتەرىن جۇرگىزۋدى قامتيدى، بۇل قازاقستاننىڭ ترانسشەكارالىق قىلمىستاردى اشۋداعى مۇمكىندىكتەرىن ارتتىرادى.
كونۆەنتسيانىڭ ماقساتتارى:
- كومپيۋتەرلىك جۇيەلەر مەن جەلىلەردىڭ، كومپيۋتەرلىك دەرەكتەردىڭ قۇپيالىلىعىن، تۇتاستىعىن جانە قولجەتىمدىلىگىن بۇزۋعا باعىتتالعان قىلمىستارعا، سونداي-اق وسىنداي جۇيەلەردى، جەلىلەر مەن دەرەكتەردى تەرىس پايدالانۋعا قارسى ءىس-قيمىل جاساۋ؛
- وسىنداي قىلمىستىق ارەكەتتەردى انىقتاۋعا جانە تەرگەپ-تەكسەرۋگە جاردەمدەسۋ ارقىلى مۇنداي قىلمىستىق ارەكەتتەرمەن ءتيىمدى كۇرەسۋ ءۇشىن جەتكىلىكتى وكىلەتتىكتەر بەرۋ؛
- كومپيۋتەرلىك قىلمىستاردى جاساعانى ءۇشىن سوت قۋدالاۋىن مەملەكەتىشىلىك دەڭگەيدە دە جانە حالىقارالىق دەڭگەي دە جۇزەگە اسىرۋ؛
- جەدەل جانە سەنىمدى حالىقارالىق ىنتىماقتاستىققا قاتىستى ۋاعدالاستىقتاردى ازىرلەۋ.
زاڭ كيبەرقىلمىسقا قارسى ءىس-قيمىل سالاسىنداعى جۇمىستىڭ تيىمدىلىگىن ارتتىرۋ، شەت مەملەكەتتەرمەن ەلەكتروندىق دالەلدەمەلەرمەن جانە اقپاراتتارمەن جەدەل الماسۋ، سونداي-اق حالىقارالىق ستاندارتتارعا سايكەس ۇلتتىق زاڭنامانى جانە قۇقىق قولدانۋ پراكتيكاسىن جەتىلدىرۋ ءۇشىن قۇقىقتىق نەگىز قۇرۋعا باعىتتالعان. كونۆەنتسيانىڭ ەرەجەلەرى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كونستيتۋتسياسى مەن زاڭدارىنىڭ ادام قۇقىقتارى مەن بوستاندىقتارىنىڭ ساقتالۋىنا كەپىلدىك بەرەتىن ەرەجەلەرىنە قايشى كەلمەيدى. كونۆەنتسيا كيبەرقىلمىسقا قارسى كۇرەس جونىندەگى ۇلتتىق زاڭنامانى نىعايتۋعا، ۇلتتىق مۇددەلەر مەن ازاماتتاردىڭ قۇقىقتارىن قورعاۋعا ىقپال ەتەتىن بولادى، ال ونى جاساسۋ حالىقارالىق قىلمىس دەڭگەيىنىڭ ارتا ءتۇسۋى جاعدايىندا كونستيتۋتسيالىق قۇقىقتاردىڭ ىسكە اسىرىلۋىنا وڭ اسەرىن تيگىزەدى. كونۆەنتسيانى ىسكە اسىرۋ قازاقستاننىڭ قىلمىستىق جانە قىلمىستىق-پروتسەستىك زاڭناماسىن كيبەرقىلمىسقا قارسى كۇرەس سالاسىنداعى حالىقارالىق ستاندارتتارعا سايكەستەندىرۋگە سەپتىگىن تيگىزەدى.
- كونۆەنتسياعا قوسىلۋ قولدانىستاعى ەكىجاقتى شارتتار مەن قۇقىقتىق كومەكتىڭ وزگە دە حالىقارالىق تەتىكتەرىن الماستىرمايدى، كەرىسىنشە ولاردى كيبەرقىلمىس سالاسىنداعى مامانداندىرىلعان قۇرالدارمەن تولىقتىرادى. حالىقارالىق ىنتىماقتاستىق ۇلتتىق زاڭنامانى، پروتسەستىك كەپىلدىكتەردى، ادامنىڭ قۇقىقتارى مەن بوستاندىقتارىن ساقتاي وتىرىپ جۇزەگە اسىرىلاتىنىن اتاپ ءوتۋ ماڭىزدى. كونۆەنتسيا شەتەلدىك ورگانداردىڭ قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ اقپاراتتىق جۇيەلەرىنە باقىلاۋسىز قول جەتكىزۋىن كوزدەمەيدى جانە مەملەكەتتىك وكىلەتتىكتەردى شەتەلدىك تاراپقا بەرۋدى بىلدىرمەيدى،- دەدى دەپۋتات ءۇنزيلا شاپاق.
بۇعان دەيىن حابارلانعانداي، جاقىندا استانا قالاسىنىڭ قىلمىستىق ىستەر جونىندەگى اۋدانارالىق سوتى زاماناۋي تەلەكوممۋنيكاتسيالىق تەحنولوگيالاردى پايدالانىپ، الاياقتىق قوڭىراۋلار ۇيىمداستىرعان ترانسۇلتتىق قىلمىستىق توپتىڭ 24 مۇشەسىن كىنالى دەپ تانىدى.