قازاقتىڭ تۇڭعىش اتا زاڭىنىڭ اۆتورى

جاۋگەرشىلىك زامانداردا، تاۋەلسىزدىك ءۇشىن كۇرەس جولىندا دا، ۇلت تاعدىرى تالاي سىنعا تۇسكەندە دە توپتان جۇيرىك اتتاي سىتىلىپ شىققاندار قانشاما. سونداي تۇلعالاردىڭ ءبىرى - الاشقا ادال قىزمەت ەتكەن بارلىبەك سىرتتان ۇلى. بارلىبەك سىرتتان ۇلى 1866-جىلدىڭ 25-شىلدەسىندە بۇرىنعى جەتىسۋ وبلىسى قاپال ۋەزىنە قاراستى اراسان بولىسىنداعى قاراشوقى جايلاۋىندا دۇنيەگە كەلگەن. بارلىبەكتىڭ اكەسى دە بىلىكتى، ءبىلىمدى، كورەگەن ادام بولعان. كەلەشەكتە زاماننىڭ سان قۇبىلاتىنىن، بولاشاقتىڭ نەگىزى بىلىمدە ەكەنىن بىلگەن سىرتتان بالالارىنىڭ ىشىندەگى تۇرلىبەك پەن بارلىبەكتى العاشىندا 1874-جىلى قاپالداعى قازاق بالالارىنا ارنالعان دايارلىق پانسيوناتىندا ەكى جىل، ودان كەيىن جەتىسۋ وبلىسىنداعى اسكەري گەنەرال-گۋبەرناتوردىڭ تاعايىنداعان ستيپەندياسى نەگىزىندە، الماتىداعى (بۇرىنعى ۆەرنىي قالاسىنداعى) كلاسسيكالىق ەر بالالار گيمنازياسىندا وقىتادى. بارلىبەك پەن تۇرلىبەك بۇل گيمنازيانى جاقسى وقىپ، 1886-جىلى ءبىتىرىپ شىعادى.

سول گيمنازيانىڭ باسشىسى د. نوۆاك بارلىبەكتىڭ وقۋعا دەگەن قابىلەتى مەن دارىنىن بايقاپ ءارى قاراي سانك- ەتەربۋرگ ۋنيۆەرسيتەتىندە ءبىلىمىن جالعاستىرۋعا سەپتىگىن تيگىزەدى. ءسويتىپ، بارلىبەك سانك-پەتەربۋرگ ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ شىعىستانۋ فاكۋلتەتىنە وقۋعا تۇسەدى. اكەسى ەل-جۇرتتىڭ، تۋعان-تۋىستاردىڭ باسىن قوسىپ، مال سويىدىرىپ، باتاسىن بەرىپ، پەتەربورعا وقۋعا اتتاندىرادى. ونىڭ ۇستىنە جەتىسۋ جەرىنەن سانك-پەتەربۋرگكە وقۋعا اتتانعان ەڭ العاشقى قازاق بالاسى بولعان. ال اعاسى تۇرلىبەك بولسا - دەنساۋلىعىنا بايلانىستى وقۋدى جالعاستىرا الماي، اسكەري گەنەرال-گۋبەرناتورلىعىندا ءتىلماش بولىپ قىزمەت اتقارادى.

قازاق جاستارى قۇرعان «جەرلەستەر» ۇيىمى

جاستايىنان ءوزىنىڭ تۋعان ەلىنەن جىراقتا، وزگە ەلدە ءجۇرىپ، ءومىردىڭ سۋىعى مەن ىستىعىن، قيىندىعىن قاتار كورگەن بارلىبەكتىڭ وي-ءورىسى، ومىرگە دەگەن كوزقاراسى ەرتە جەتىلەدى. ول سانك-پەتەربۋرگتە وقىپ ءجۇرىپ، «جەرلەستەر» ۇيىمىن قۇرعان، قازاق دالاسىنان بارعان ابدوللا تەمىروۆ، باقىتجان قاراتايەۆ، جانشا سەيدالين، مامبەتالى سەردالين، باقتىگەرەي قۇلمانوۆ سىندى قازاق جاستارىمەن ارالاسادى. بىرگە ءجۇرىپ، ءبىر-بىرلەرىنە قولداۋ كورسەتىپ، ۇيىمشىلدىقتا ارەكەت ەتە بىلەدى. كەيىننەن بۇل ۇيىم قازاق جاستارىنىڭ ساياسي كوزقاراستارىن، دۇنيەتانىمدارىن قالىپتاستىرۋعا سەپتىگىن تيگىزەتىن ساياسي ۇيىمعا اينالادى.

بارلىبەك وقىپ ءجۇرىپ ءوز حالقىنىڭ جاي-كۇيىنەن، مۇڭ-مۇقتاجىنان، ساياسي جاعدايىنان تولىقتاي حاباردار بولعان. ونىڭ زەرەكتىگى مەن بىلىمگە دەگەن قۇشتارلىعى، ۇلت ءۇشىن قىزمەت ەتۋدەگى نيەتى كەلەسى ءومىر بەلەسىنە كوتەرىلۋىنە سەپتىگىن تيگىزدى. 1886-1890 ج ج. سانك-پەتەربۋرگ يمپەراتورلىق ۋنيۆەرسيتەتىن ءبىرىنشى دارەجەلى ديپلوممەن ءتامامداعان سوڭ سول جاقتاعى اسكەري گەنەرال-گۋبەرناتوردىڭ جولداماسىمەن تۇركىستان گەنەرال-گۋبەرناتورلىعىنا قىزمەتكە كەلەدى. سول كەزدەگى تۇركىستان گەنەرال-گۋبەرناتورلىعىنىڭ ورتالىعى - تاشكەنت قالاسى بولعان. تاشكەنتتە قازىنالىق پالاتادا قىزمەت ەتە ءجۇرىپ، «كوللەدجدىك رەگيستراتور» قىزمەتىن اتقارادى. بۇنداي ۇلكەن شەندى ءارى جاۋاپتى، دارەجەلى قىزمەتتىڭ جاۋاپكەرشىلىگى مەن قيىندىعىنا قاراماستان، جۇمىسىن ابىرويمەن اتقاردى. سونىمەن قاتار گەنەرال-گۋبەرناتوردىڭ ءىس باسقارماسىندا قىزمەت ىستەيدى.

الماتى قالاسىندا اشىلعان العاشقى مۇسىلماندار كىتاپحاناسى

1895-1907-جىلدار ارالىعىندا جەتىسۋ وبلىستىق گەنەرال-گۋبەرناتوردىڭ ءىس باسقارماسىنىڭ باستىعى لاۋازىمىندا قىزمەت ەتەدى. سونىمەن قاتار اسا قۇپيا ماسەلەلەر جونىندە كىشى شەندى قىزمەت اتقارادى. 1907-1910-جىلدار ارالىعىندا قازىرگى الماتى وبلىسىنىڭ قىتايمەن شەكارا مەجەسىن انىقتاپ، سىزۋدا ايرىقشا ەڭبەك ەتەدى. بۇل دەگەنىمىز بارلىبەك سىرتتان ۇلىنىڭ جەر ءۇشىن ەڭ ۇلكەن ەلەۋلى ەڭبەكتەرىنىڭ ءبىرى. سونىمەن قاتار وسى جىلدار ارالىعىندا اعارتۋشىلىق جولىندا دا كوپ ىستەر اتقاردى. جەتىسۋ وبلىسىنىڭ باسقارما باسشىسى بولا ءجۇرىپ الماتى قالاسىندا مۇسىلماندار كىتاپحاناسىن اشادى. وعان دەيىن ونداي كىتاپحانا بولماعان. بۇل كىتاپحانانىڭ اشىلۋىنا بارلىبەك پەن تۇرلىبەكتىڭ ەڭبەگى وتە زور بولادى. جانە دە ءتىل ساياساتىنا دا ءوز ۇلەسىن تيگىزەدى. جەتىسۋدا قازاق ءتىلدى گازەت شىعارادى. سونىڭ ناتيجەسىندە قازاق ءتىلىنىڭ قولدانىستا بولۋىن قولعا الادى. سول كەزدىڭ وزىندە ول قازاق قارپى لاتىن نەمەسە ارابشا بولۋى قاجەتتىگىن جانە قازاقتا ءالىپبي بولۋ كەرەكتىگىن ايتقان.

مامان مەكتەبىن اشۋداعى باستى يدەولوگ

اعارتۋشىلىق جولىنداعى ەلەۋلى ەڭبەكتىڭ تاعى ءبىرى اتالاس تۋىسى مامان بايدىڭ ۇرپاقتارىنا كورسەتكەن ۇلكەن كومەگى بولدى. قاراعاشتاعى مامان مەكتەبىن اشۋداعى باستى يدەولوگ ەكەندىگىن بىرەۋ بىلسە، بىرەۋ بىلە بەرمەس. قازاق حالقى مۇسىلمانشىلىقپەن قاتار ەۋروپالىق ءبىلىمدى دە مەڭگەرمەيىنشە، ۇلت بولاشاعىنىڭ بۇلىڭعىر ەكەنىن تۇسىنەدى. اشىلعان جاديتتىك مەكتەپكە ۇستازدار تارتۋىنا، مەكتەپ باعدارلاماسى مەن تالاي قازاقتىڭ وسى مەكتەپتى وقىپ ساۋاتىن اشۋعا ۇلەسىن قوستى. قىرۋار جۇمىس جاسالىپ، ۇلت رۋحانياتىنا ەڭبەك ەتتى. جاس ۇرپاقتىڭ ساناسىن وياتىپ، ولاردىڭ ءبىلىمدى بولۋىن، وزگەلەرمەن تەڭ دارەجەدە ساناسا الاتىن، وزىق ويلى قازاق جاستارىنىڭ تاربيەلەنۋىن ماقسات ەتتى. كەيىن بارلىبەكتىڭ ءوزى دە وسى مەكتەپتە ۇستازدىق قىزمەت اتقاردى.

بارلىبەك سوناۋ سانك-پەتەربۋرگتە ۋنيۆەرسيتەت قابىرعاسىندا وقىپ جۇرگەن شاعىندا وزىنە تاعايىندالعان ستيپەندياعا 2000 عا تارتا كىتاپ ساتىپ الىپ، ونى ءوز ەلىنە الىپ كەلگەن. باسىم بولىگى - ەۋروپا جانە ورىس كلاسسيك جازۋشىلارىنىڭ كوركەم شىعارمالارى مەن عىلىمي كىتاپتارى. ۋنيۆەرسيتەت باعدارلاماسىن مەڭگەرە ءجۇرىپ، قوسىمشا ءارتۇرلى كىتاپتاردان ءبىلىم ءنارىن العان بارلىبەكتىڭ الەمنىڭ عىلىمى مەن مادەنيەتىنەن، ساياسي-قوعامدىق جاعدايلاردان حابارى مول بولادى. بارلىبەك عۇمىرىنا زەر سالىپ كىتاپ وقۋ، كىتاپ جيناۋ مادەنيەتىن انىق اڭعارامىز. كەيىننەن ءىلياس جانسۇگىروۆتىڭ زامانداسى ماريا يلداروۆا ءوزىنىڭ دەرەگىندە ءىلياستىڭ سۇتتىگەندەگى «قاينار» مەشىتىندە كىتاپ وقىپ وتىرعانىن، ول كىتاپتاردىڭ كىمدىكى ەكەنىن سۇراعاندا سىرتتاننىڭ ۇلى بارلىبەكتىڭ كىتاپتارى ەكەنىن ايتقانىن كەلتىرگەن. كەيىننەن 1930-جىلدارى كونفەسكاتسيا كەزىندە ول كىتاپتار تاركىلەنگەن. بارلىبەكتى زەرتتەۋشى جازۋشىلاردىڭ دەرەكتەرىنە سۇيەنسەك، بۇگىندە سول بارلىبەك ەلگە الىپ كەلگەن 149 كىتاپتىڭ ءتىزىمى بەلگىلى بولىپ وتىر.

بارلىبەكتى الاش ازاماتتارى جوعارى باعالاعانى بەلگىلى. ونى الاش قايراتكەرلەرى «الاش شاھبازى» دەسە، ەندى ءبىرى «ناعىز مۇسىلمان» دەدى. بارلىبەكتىڭ ىسكەرلىگى مەن مەملەكەتشىلدىگى ءوز الدىنا، سونىمەن قاتار ول يماندىلىعى دا جوعارى ازامات بولدى. جوعارى شەندى قىزمەت اتقارىپ جۇرگەن كەزىندە ءدىني جورالعىلار مەن شاريعات جولدارىنا اسا ءمان بەردى. قازاق دالاسىندا دىننەن، شاريعات جولىنان اداسۋشىلىق كەزدەسپەۋى ءۇشىن مۇسىلماندار سەزىن وتكىزىپ، ماسەلەلەردى تالقىعا سالىپ، تۋرا باعىتتى ۇستاناتىن ءبىر باعىتتاعى مۋفتياتتىڭ قۇرىلۋىنا سەبەپشى بولادى.

ءاليحان مەن بارلىبەك

ⅩⅩ عاسىردىڭ باس كەزىندە باستى پروبلەمالاردىڭ ءبىرى جەر ماسەلەسى ەدى. جەر اۋدارىلىپ كەلگەن ورىس شارۋالارى مەن بايلارىنا قازاقتىڭ شۇرايلى جەرلەرى بەرىلدى. قازاقتىڭ جايىلىمعا، شابىندىققا ارنالعان سۋلى، نۋلى جەرلەرى تارىلىپ، كۇن-كورىس قيىنداي ءتۇستى. ونىڭ ۇستىنە ول تۇستا قازاق دالاسىنا رەسەيدىڭ اسكەري كۇشتەرى شوعىرلانىپ ۇلگەرگەن. ولار ءوز كەزەگىندە ۇستەمدىكتەرىن وكتەم تۇردە جۇرگىزۋدى قولعا الدى. ءارى رەسەي پاتشالىعىنا الىم-سالىق تولەۋ كۇشەيتىلدى. قازاق حالقىنىڭ تۇرمىس-جاعدايى قيىنداپ، نارازى توپتىڭ دا قاراسى ارتتى. رەسەي پاتشالىعىنىڭ قازاق حالقىنا جاساپ جاتقان مۇنداي باسسىزدىعىنا قارسى ەشقانداي كۇش بولعان جوق. جاۋگەرشىلىك زامانداعىداي نايزانىڭ ۇشىمەن، بىلەكتىڭ كۇشىمەن توتەپ بەرەتىن زامان ءوتتى. ۇلى دالانىڭ قوجايىنى بولعان ءباھادۇر باتىر بابالاردىڭ ۇرپاعى ءوز ەلى، ءوز جەرىندە وگەيدىڭ كۇيىن كەشتى. رەسەيدىڭ اسكەري بەكىنىستەرىنىڭ قازاق دالاسىنا كوپتەپ سالىنۋى، جەر رەفورماسى، ورىستاردىڭ قازاق دالاسىنا وككۋپاتسيالانۋى قازاق حالقىن وتارلاۋ ساياساتىنىڭ كورىنىسى ەدى. رەسەيدىڭ بۇل ارەكەتىنە ءبىلىم-عىلىمدى قارۋ ەتىپ، بىلىكتىلىك ارقىلى توتەپ بەرەتىن زامان ەكەنىن وقىعان جاستار جاقسى تۇسىنەدى. 1910-جىلدارى ۇزىناعاشتا جەر ماسەلەسى، سول كەزدەگى ساياسي جاعداي تۋراسىندا پاتشاعا قارسى سەزد ۇيىمداستىرادى. سەزدە جوعارىدا ايتىلعان ماسەلەلەر ءسوز بولىپ، تالقىلانادى.

ول سەزدە: «جاقسى جەردىڭ ءبارى قارا شەكپەندىلەردىڭ مەنشىگىنە ءوتتى. جۇرتىنان ايىرىلعان بايقۇس قازاق تاقىر جەرگە قۋىلدى. اۋىز اشپاي جاتۋعا ەندى بولماس. ويانۋ قاجەت، كىر جۋىپ، كىندىك كەسكەن، اتالارىمىزدان قالعان جەرىمىزدى ساقتاپ قالۋ باستى مىندەتىمىز. قارا شەكپەندىلەردىڭ كەلۋىن توقتاتۋ ءۇشىن ءبۇتىن قازاق بولىپ باس قوسۋ قاجەت»، - دەپ حالقىنا ۇندەۋ تاستايدى. سول جىلدارى بارلىبەك قازاق حالقىنىڭ مۇڭ-مۇقتاجىن جەتكىزۋگە سانك- پەتەربۋرگكە دەلەگات باسشىسى بولىپ بارادى. پەتەربۋرگتە ءبىر جىلداي بولادى. ول اق پاتشاعا كىرە المايدى. دەسە دە، ونىڭ قولاستىنداعى شەندى قىزمەتكەرلەرىنە كىرىپ، حالىق تالابىن جەتكىزەدى. بۇعان دەيىن دە جولدارى ءتۇيىسىپ، ويلارى توعىسقان ءايحان بوكەيحان مەن بارلىبەك ورىس دالاسىندا تاعى كەزدەسەدى. بۇل كەزدەسۋدە قازاقتىڭ قوس ۇلى قازاق حالقىنىڭ بولاشاعى تۋراسىندا ۇزاق اڭگىمەلەسەدى. ويلارى، ماقساتتارى، ساياسي كوزقاراستارى وسى جەردە ۇيلەسىمىن تابادى.

ول تۋراسىندا ءاليحان بوكەيحان ءوز جازباسىندا: «بارلىبەك جەرىنە قايتىپ، جەتىسۋ وبلاستنوي مەكەمەسىندە قىزمەت قىلدى. كەشەگى بۇلت ايىعىپ، كۇن شىققاندا زاماندا ۇيالشاق قىز مىنەزدى بارلىبەك جۇرتىم دەپ ىسكە كىرىپ ورنىنان شىقتى: «الدىڭ جالىن، ارتىڭ مۇز، بارار ەدىڭ قاي جاققا». 1910-1911 -جىلدارى جەتىسۋ قازاعىنىڭ جەرىنە قام قىلام دەپ بارلىبەك پەتروگرادتا بىرنەشە اي جاتتى. مىنەزى: «اقىرىن ءجۇرىپ انىق باس، ەڭبەگىڭ كەتپەس دالاعا ەدى»، - دەگەن.

الاش يدەياسىن نەگىزگە العان - «قازاق ەلىنىڭ ۋستاۆى»

الاش يدەياسى - ول، تاۋەلسىزدىك يدەياسى بولاتىن. الاش يدەياسىنىڭ تۇپكى ماقساتىندا ەگەمەندى ەل بولۋ كوزدەلىپ، نەگىزىندە جەر ماسەلەسى، ءتىل ماسەلەسى، ۇلت مۇددەسى جاتتى. جاستارى قاتار ءاليحان مەن بارلىبەكتىڭ اڭگىمە بارىسىندا تاۋەلسىزدىك جولىنداعى ۇلكەن ىستەردى دە جوسپارلاماۋى مۇمكىن ەمەس ەدى. ەندى وعان بىلەكتى سىبانا كىرىسەتىن كەز دە كەلگەنىن ەكەۋى جاقسى ۇعىندى. بارلىبەك ءاليحاننىڭ تاۋەلسىزدىك جولىندا جازعان ەڭبەكتەرىمەن دە تانىسادى. ۇلى ءىس جولىندا ءاليحان بارلىبەككە بولاشاق تاۋەلسىز قازاق مەملەكەتىنىڭ اتا-زاڭىن، ياعني كونستيتۋتسياسىن جازۋدى ۇسىنادى. 1911-جىلدىڭ 13-ماۋسىمىندا سانكت- پەتەربۋرگ قالاسىندا، ءاليحان بوكەيحاننىڭ پاتەرىندە «قازاق ەلىنىڭ ۋستاۆى» دەگەن اتاۋمەن قازىرگى تىلمەن ايتقاندا كونستيتۋتسيا زاڭىن جازىپ شىعادى. بۇل ۇلكەن ەڭبەكتى تاريحشىلار مەن زەرتتەۋشىلەر ءبىر تۇندە جازىپ شىققانىن ايتادى.

بۇل زاڭ 4 بولىمنەن تۇرادى: ءبىرىنشى بولىمدە - قازاق ەلىنىڭ دەربەس تاۋەلسىزدىگى تۋراسىندا، ياعني قازاق ەلىنىڭ رەسەيمەن دوستىق، دومينيوندى قارىم- قاتىناستا بولۋى سارالانىپ، ەلدىڭ ساياسي باسقارۋ جۇيەسى، بيلىك پەن ۇكىمەت حاقىندا جازىلعان. ەكىنشى بولىمدە - ادام بالاسىنىڭ قۇقىقتارى نەگىزگە كەلتىرىلسە، ءۇشىنشى بولىمدە - قازاق جەرى تۋراسىندا ءسوز قوزعالىپ، جەردىڭ يەسى قازاق حالقى ەكەنىن، جەردىڭ ساۋداعا تۇسپەيتىنىن، ساتىلمايتىنىن ناقتىلاپ جازادى. ءۇشىنشى بولىمدەگى ءۇش تارماقتان تۇراتىن جەر تۋرالى جازىلعان زاڭ - قازاق مۇددەسىن تولىقتاي قورعاي الاتىن زاڭ ەكەندىگى تۇسىنىكتى. ءدال وسى تارماق بۇگىندە تاۋەلسىز قازاقستاننىڭ زاڭىنا اۋاداي قاجەت. ال ءتورتىنشى بولىمدە - سوت تۋراسىندا جۇيەلى وي قوزعالعان. بارلىبەك جازعان بۇل ەڭبەك كەيىن الاشوردا ۇكىمەتىنىڭ نەگىزگى زاڭىنا ەنگىزىلەدى. بۇگىنگى كەيبىر زاڭگەرلەر قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ قازىرگى كونستيتۋتسياسىنا بارلىبەكتىڭ ەڭبەكتەرى ەنگىزىلگەنىن ايتادى. ياعني بۇل ەڭبەك ءوز ومىرشەڭدىگىن ەشقاشان جويمايدى.

1908 -جىلدىڭ كۇز ايلارىندا، پاتشالىق بيلىكتىڭ جوعارى قىزمەتىندەگى بارلىبەك سىرتتان ۇلى ءوزىنىڭ ساياسي كوزقاراسىنا بايلانىستى «سەنىمسىز كادر» رەتىندە تانىلىپ، وتستاۆكاعا شىعادى. بارلىبەك وسى كەزەڭدە ءوزىنىڭ ۇلت جولىنداعى كۇرەسىنە تولىق كوشەدى. باسپا بەتتەرىندە پۋبليتسيستيكالىق ماقالالارى جارىق كورەدى. ازاتتىقتى اڭساعان الاش ازاماتتارىمەن بايلانىستا بولادى. لاۋازىمدى قىزمەتتەن كەتكەننەن كەيىن تۋعان جەرىنە بارىپ قىزمەت ەتەدى. حالىق مەديتسيناسىمەن اينالىسىپ، ول تۋراسىندا عىلىمي ەڭبەكتەر جازادى.

رەسەي پاتشالىعىنا قارسى شىققان بەلسەندى تۇلعالاردى قاماۋ، قۋدالاۋ ول كەزدە دە جۇرگەن. 1908-1916 -جىلدارى جەتىسۋ گەنەرال- گۋبەرنوتارى م. ا. فولباۋمنىڭ نۇسقاۋىمەن قۇپيا تۇردە بارلىبەكتى قۇرتۋعا تاپسىرما بەرىلەدى. 1914-جىلدىڭ قازان ايىنىڭ 14 ىندە بارلىبەك تىڭشىلار قولىنان قازا تابادى. سول كۇنى بۇكىل جەتىسۋ حالقى دۇرلىگەدى. الايدا حالىقتىڭ دۇرلىگۋىنە جول بەرمەۋ ءۇشىن اسكەريلەر بارلىبەكتىڭ وتباسىنا، جاقىندارىنا قىسىم كورسەتىپ، قورقىتىپ، باسىپ-جانشۋدى قولعا الىپ، بارلىبەك قايتىس بولا سالا بۇكىل جەكە زاتتارى، جازبالارى تاركىلەنەدى.

بارلىبەكتىڭ قازاسى كۇللى قازاقتىڭ قابىرعاسىن قايىستىردى. اسىرەسە بۇل قازا وزىمەن پىكىرلەس، رۋحتاس بولعان الاش ازاماتتارىنا قاتتى باتادى. باقىتجان قاراتايەۆ بارلىبەككە كوزى تىرىسىندە: «مەنىڭشە، جالعىز سەن عانا حالىقتىڭ سەنىمىنە يە بولدىڭ، جالعىز سەنىڭ عانا حالىق ءۇشىن ەڭبەك ەتتىم دەپ ايتۋىڭا حاقىڭ بار»، - دەپ باعاسىن بەرگەن.

ءاليحان بوكەيحان جانە تاعى دا باسقا الاش ازاماتتارى گازەت-جۋرنال بەتتەرىنە بارلىبەككە ارناپ «قازاناما» جازادى. قازاققا كوپ ەڭبەك ەتكەن ارىستاي ازاماتتىڭ عۇمىرى قىسقا بولعانىمەن، ۇلت ءۇشىن ولشەۋسىز ەڭبەك ەتتى. تۋعان ەلىنىڭ تاعدىرى ءۇشىن، جەرىنىڭ ازاتتىعى ءۇشىن ەش ايانبادى. حالقىنىڭ ءۇمىتىن اقتادى. ەگەر ءتىرى بولعاندا، الاشوردا ۇكىمەتىنىڭ قۇرىلعانىن ءوز كوزىمەن كورىپ، باسى- قاسىندا بولار ما ەدى؟ الاش يدەياسىنىڭ نەگىزىن قالاۋشىلاردىڭ ءبىرى رەتىندە ەڭبەك ەتكەن بارلىبەكتىڭ ەسىمى ەشقاشان ۇمىتىلماسى انىق.

قالقامان ابدراحمان ۇلى،

تاريحشى، ولكەتانۋشى، تاۋەلسىز جۋرناليست

qazaqadebieti.kz