قازاقتىڭ ءانى جان-دۇنيەمدى باۋراپ الدى - شولپان ەسىمىن يەلەنگەن جوۋ فان ي
استانا. KAZINFORM - قازاقتىڭ مادەنيەتىن ناسيحاتتاپ، ءانىن شىرقاعان جوۋ فان يدىڭ ۆيدەولارى قىتايدىڭ الەۋمەتتىك جەلىلەرىندە قىزۋ تالقىلانىپ، كوپشىلىكتىڭ نازارىن اۋداردى.
وسى رەتتە ءبىز شولپان ەسىمىن يەلەنگەن قىتاي قىزىمەن اڭگىمەلەسىپ، كەيىپكەرىمىزدەن سالت-ءداستۇرىمىز بەن ونەرىمىزگە قىزىعۋىنا نە تۇرتكى بولعانىن سۇرادىق.
- اڭگىمەمىزدى باستاماس بۇرىن وقىرماندارعا ءوزىڭىزدى قىسقاشا تانىستىرىپ وتسەڭىز...
- ەسىمىم - جوۋ فان ي. بەيجىڭ قالاسىنىڭ تۋماسىمىن. 23 جاستامىن. قازاقتىڭ سالت- ءداستۇرى مەن مادەنيەتىنە، ونەرىنە قىزىعۋشىلىعىم سول حالىقتى تەرەڭ زەرتتەۋگە، جەتە تاني تۇسۋىمە سەبەپكەر بولدى. العاش وسى ەلدىڭ مادەنيەتىمەن تانىسا باستاعان كەزدە قازاقستاندىق جولداستارىمنىڭ اتى-ءجونى ماعان ەرەكشە بولىپ كورىندى. كەيىن كوپ وتپەي وزىمە قازاقشا ات ويلاستىرا باستادىم. دوستارىمنان «شولپان» دەگەن ەسىمنىڭ ماعاناسىن سۇراعانىمدا، ولار بۇل تاڭ اتىپ كەلە جاتقان كەزدە تۋاتىن جۇلدىز ەكەنىن ايتتى. ەركىندىككە جانە تابيعاتقا جانىم جاقىن بولعاندىقتان بولار، ماعان وسى ەسىم قاتتى ۇنادى. سول سەبەپتى مەن ءوزىمدى كوپشىلىككە «شولپان» دەپ تانىستىراتىن بولدىم.
- الەۋمەتتىك جەلىدە قازاقشا ستيلدەگى كيىمدەردى كيىپ، قازاق اندەرىن شىرقاپ جۇرگەنىڭىزدى كوردىك. ءتانتى بولدىق. مۋزىكالىق ءبىلىمىڭىز بار ما؟
- مەن ءانشى ەمەسپىن. الايدا، كىشكەنتايىمنان ءان ايتقاندى ۇناتامىن. اسىرەسە، قازاقتىڭ ءانى مەنىڭ جان-دۇنيەمدى باۋراپ الدى. قازاق مادەنيەتىنە قىزىعۋشىلىق تا وسى اندەردى تىڭداۋدان باستالدى. جالپى، ءبىر ۇلتتىڭ جان دۇنيەسىن ۇعىنۋ ءۇشىن سالت-ءداستۇرى مەن ونەرىنە تەرەڭ بويلاۋىڭ كەرەك.
ماماندىعىمدى ايتسام تاڭعالاتىن شىعارسىز. انگليادا قۇرلىس ماماندىعى بويىنشا وقىدىم، باكلاۆاردى ءبىتىردىم. قازىر بەيجىڭ قالاسىندا ديزاينەر جانە فريلانسەر ماماندىعى بويىنشا جۇمىس ىستەيمىن.
- قازاق مادەنيەتىنە قىزىعۋشىلىعىڭىز قاشان، قالاي باستالدى؟ بۇل مادەنيەتتىڭ ءسىز ءۇشىن باستى ەرەكشەلىگى نەدە دەپ ويلايسىز؟
- اتا-انام شەت ءتىلى مۇعالىمى بولعاندىقتان كىشكەنتايىمنان وزگە ۇلتتارمەن جانە باسقا ەلدىڭ مادەنيەتتەرىمەن تانىسۋعا كوپ مۇمكىندىگىم بولدى. اسىرەسە ءبىز تۇرعان اۋداندا وزگە ۇلتتاردىڭ مادەني ورتالىقتارى جەتىپ ارتىلاتىن. ال، انگليادا وقىپ جۇرگەنىمدە قازاقستاندىق دوستارىم كوپ بولدى. سولار ارقىلى قازاق مادەنيەتىمەن تانىسا باستادىم، اندەرىن تىڭدادىم.
ونەرگە جاقىن بولعانىمنان بولار، قازاقتاردىڭ كيىم ۇلگىسى ماعان قاتتى اسەر ەتتى. سودان ءان ايتۋمەن قاتار، ونلاين دومبىرا كۋرسىنا قاتىستىم. بوس ۋاقىتىمدا قازاق قىزدارىنا ارنالعان اسەم باس كيىم، تاقيا تىككەندى ۇناتامىن. قازاق حالقىنىڭ مادەنيەتى ماعان دارقاندىعىمەن، ەركىندىگىمەن، تابيعاتپەن ۇندەستىگىمەن ەرەكشە اسەر ەتتى، جانىما جاقىن بولدى.
ءار حالىقتىڭ ءداستۇرلى مادەنيەتى وزىندىك ەرەكشەلىگىمەن قۇندى. ادامدار وزگە ۇلتتاردىڭ مادەنيەتىنە قۇرمەتپەن قاراۋى كەرەك دەپ ويلايمىن.
- ءسوز اراسىندا قازاقستاندىق دوستارىم كوپ دەپ قالدىڭىز. ەلىمىزدە قانشا مارتە بولدىڭىز؟
- ەكى رەت قازاقستانداعى دوستارىما قوناققا باردىم. اسىرەسە ۇلكەن قالالارىڭىز استانا، الماتى جانە شىمكەنتتە بولدىم. بۇل ەلدىڭ اسەم تابيعاتى ەرەكشە ەسىمدە قالدى. استانا كوز تارتاتىن زاماناۋي قالا، ال الماتى مەن شىمكەنت ۇلتتىق داستۇرگە، مادەنيەتكە جانە كوركەم تابيعاتقا باي قالالار ەكەن. وزىمە قازاقى ستيلدەگى القا- مونشاقتار مەن كيىمدەر الدىم. مەن ءۇشىن بۇل ساپارلار ەستەن كەتپەس ەستەلىككە اينالدى. كەيىن سول قازاقتىڭ ۇلتتىق كيىمىن كيىپ تۇسكەن فوتولارىم الەۋمەتتىك جەلىدە تانىمال بولدى. تىپتەن كوپتەگەن ادامدار مەنىڭ قىتايلىق قىز ەكەنىمە سەنبەدى.
وسى الەۋمەتتىك جەلىنىڭ ارقاسىندا شىڭجاڭدا تۇسىرىلگەن «مەنىڭ التايىم» تەلەحيكاياسىنىڭ ستيليسى بولدىم. ءتۇسىرىلىم بارىسىندا قازاقستاننان ساتىپ العان شاپانىمدى سەريالدىڭ باستى كەيىپكەرى كيىپ شىقتى.
ايتپاقشى، كۇزدە استانادا الەمدىك كوشپەندىلەر ويىنى وتەتىنىن ەستىدىم. الدا وسى شاراعا قاتىسۋ ءۇشىن ەلورداعا بارۋدى جوسپارلاپ وتىرمىن.
- سۇحبات بەرگەنىڭىز ءۇشىن راحمەت!
اۆتور
مۇحتار قاليموللا ۇلى
