قازاقستان ەگەمەندىككە قالاي قادام باستى - شولۋ
استانا. KAZINFORM - بۇگىن ەلىمىز ۇلتتىق مەرەكە - رەسپۋبليكا كۇنىن اتاپ وتەدى. وسىعان وراي رەسپۋبلاكانىڭ ەكونوميكالىق ءھام ساياسي ەگەمەندىككە قالاي قول جەتكىزگەنى جايىندا Kazinform اگەنتتىگى شولۋشىسىنىڭ ماتەريالىنان تانىس بولىڭىزدار.
تاۋەلسىزدىك ىرگەتاسى
مەملەكەتتىك ەگەمەندىك تۋرالى دەكلاراتسيا - قازاقستان تاۋەلسىزدىگى قالىپتاسقان ىرگەتاس. قۇجات ك س ر و ەكونوميكاسى كۇيرەگەن جانە ەل تاريحىندا بەلەستى ساتكە اينالعان «ەگەمەندىك شەرۋى» باستالعان كۇردەلى جاعدايدا ازىرلەندى. وقيعانىڭ اۋقىمىن باعالاۋ ءۇشىن سول ۋاقىتتىڭ ەرەكشەلىگىن پاش ەتەتىن نەگىزگى بىرنەشە ءساتتىڭ ماڭىزدىلىعىن اتاپ وتكەن ءجون.
بىرىنشىدەن، ادامداردىڭ بىرنەشە بۋىنى كەڭەستىك شىندىق جاعدايىندا ءتالىم-تاربيە الدى جانە بارلىعى بىردەي وزگەرىستەردى قولداي قويعان جوق. بۇل جايت ءتىپتى پارلامەنتتە، سول كەزەڭدەگى جوعارعى كەڭەستە دە بايقالدى.
ەكىنشىدەن، ەكونوميكالىق نەگىزسىز ساياسي دەكلاراتسيانىڭ قاجەتتى كۇشى دە، ءمان-ماڭىزى دا بولماس ەدى جانە دە بۇل ورايدا قۇجات قابىلدانعانعا دەيىن ناقىتى ەكونوميكالىق ەگەمەندىك الۋ ءۇشىن شارالار بەكىتىلىپ قويعانىن اتاپ ءوتۋ ماڭىزدى.
دەگەنمەن، ەڭ باستىسى تاۋەلسىزدىك الۋ - ۇزاققا سوزىلعان پروتسەسس ەكەنىن ءتۇسىندىرۋ قاجەت جانە دە ونى 1986-جىلدىڭ جەلتوقسان وقيعالارىنان باستاۋ كەرەك. قازاقستان ءبىرىنشى بولىپ بۇرىنعى ك س ر و اۋماعىندا قولدانىستاعى ساياسي جۇيەگە قارسى شىقتى. بۇل جايت دەموكراتيالاندىرۋدىڭ كاتاليزاتورىنا، تاۋەلسىزدىكتىڭ حابارشىسىنا اينالدى.
تولىقتاي تۇبىنە دەيىن سىعىمدالعان سەرىپپەدەي تاريح تاڭقالارلىق جىلدامدىقپەن جازىلىپ قويا بەردى. ارادا 3 جىل وتكەننەن كەيىن قازاقستاننىڭ دەربەستىگىنە قاتىستى ماسەلە كرەمل مىنبەرىندە تالقىعا ءتۇستى. 1989-جىلى ەلگە ەكونوميكالىق جانە زاڭدى دەربەستىك بەرۋگە باعىتتالعان شەشىمدەر قارقىندى قابىلدانىپ، «ەگەمەندىك» ءسوزى رەسپۋبليكالىق بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارى بەتىنەن تۇسكەن جوق.

ەكونوميكاداعى قاتەلىكتەر مەن ساۋدا مافياسى
Kazinform اقپارات اگەنتتىگىنىڭ (قازتاگ) 90-جىلداردىڭ سوڭىنداعى ماتەريالدارى ەكونوميكا قالاي ترانسفورماتسيالانىپ، ەل مەن قوعام قانداي پروبلەمالارعا تاپ بولعانىن، ەڭ باستىسى دەربەس دامۋدى قالاعان قازاقستاننىڭ قالاي كۇش جيناعانىن كورسەتەدى. وسىناۋ مۇراعات جازبالارىندا قازاقستان الدىندا تۇرعان قيىندىقتاردىڭ اۋقىمىن تۇسىنۋگە سەپتىگىن تيگىزەتىن سول كەزەڭنىڭ الاڭداتارلىق تىنىسى سەزىلەدى.
ول قيىن كەزەڭ ەدى. ەكونوميكا كۇيرەۋگە شاق تۇردى. باق ءالى دە قايتا قۇرۋدىڭ قۇشتارلىعىنا تولى بولسا دا، الاڭداتارلىق ساۋالداردى دا كوتەرگەنىمەن، ولارعا ەشقانداي جاۋاپ بولمادى. بۇل - جوسپارلى ەكونوميكانىڭ جانە شارۋاشىلىق ەسەپتىڭ وعاش قوسپاسى ەدى. ءبىر جاعىنان باسپا ءسوز «پاراۆوزىمىز العا ۇمتىلىپ كەلەدى» دەپ سەندىرۋگە تىرىسسا، ال ەكىنشى جاعىنان پاراۆوز ىلگەرىلەپ كەلە جاتقانىمەن، الدىنداعى تەمىر جولداردىڭ تالان-تاراجعا سالىنعانى ايقىن بىلىنەتىن تاقىرىپتار دا كوتەرىلىپ جاتتى.
1989-جىلدىڭ 18-قاڭتارىندا اقپارات اگەنتتىگىنىڭ «قازاق سسر مينيسترلەر كەڭەسىندە» دەگەن ماقالاسىندا وتكەن جىلعى جانە بەسجىلدىقتىڭ ءۇش جىلىنىڭ قورىتىندىسى بويىنشا ەلىمىزدىڭ الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق دامۋى تۋرالى ايتىلعان.
ەڭبەك ونىمدىلىگى سوڭعى ءۇش جىلدا 13,4 پايىزعا ارتقاندىعى تۋرالى دەرەكتەر كەلتىرىلگەن. ال بەسجىلدىق جوسپار بويىنشا بۇل كورسەتكىش 9,2 پايىز بولاتىن. بۇل رەتتە كوپتەگەن كاسىپورىننىڭ ءوندىرىسى ارتپاق تۇرماق ءونىم شىعارۋ كولەمىن قارقىندى تۇردە قىسقارتىپ جاتقاندىعى اتاپ كورسەتىلەدى.

- وسىناۋ تەرىس قۇبىلىستىڭ سەبەبى كاسىپورىنداردىڭ كوپ پايدا تابۋدى قالاۋىندا جاتىر. ويتكەنى، تاپسىرما از بولعان سايىن جوسپاردان تىس ءونىمدى ساتۋعا مول مۇمكىندىك تۋادى. دەمەك، ەڭبەكاقى قورىن تولىقتىرۋعا دا بولادى، - دەپ جازىلعان ماقالادا مۇنداي جايت ەكونوميكا تەپە-تەڭدىگىنىڭ بۇزىلۋىنا اكەلەتىنى دە ايتىلعان.
1989 جىلدىڭ 30-ناۋرىزىنداعى «سۇرانىستى تولىعىمەن قاناعاتتاندىرۋ» دەگەن ماقالادا ساۋدا سالاسىنداعى اسىرا پايدالانۋشىلىق جانە الىپساتارلىقپەن كۇرەس جايى ءسوز بولادى.
«اعىمداعى بەسجىلدىقتا جوسپاردان تىس تۇتىنۋشىلىق تاۋارلاردان 1,3 ميلليارد رۋبلدەن استامعا ءونىم وندىرىلگەن، ولاردىڭ ءوندىرىس كولەمى 27,7 پايىزعا ءوستى، بۇل جىلدىق ورتاشا كورسەتكىشتەردەن الدەقايدا جوعارى...»
دەگەنمەن، كۇندەلىكتى تۇتىناتىن تاۋارلاردىڭ تاپشى بولىپ وتىرعانى دا ايتىلادى.

1989-جىلدىڭ 18-ساۋىرىندە «زاڭنىڭ جانە قوعامنىڭ بارلىق كۇشىمەن» دەگەن ماتەريالدا اگەنتتىك قازاقستان كومپارتياسى ورتالىق كوميتەتىندە ساۋدا مافياسىنا ارنالعان جينالىس وتكەنى تۋرالى حابارلانعان.
- سوتسياليستىك مۇلىكتى تالان- تاراجعا سالۋمەن كۇرەس اپپاراتىندا الىپساتارلىقپەن كۇرەسۋ ءۇشىن ارنايى قىزمەتكەرلەر بولىنگەن. ولار جەدەل الدىن الۋ-ىزدەستىرۋ شارالارىن جۇرگىزەدى. ءبىراق بۇل شارالار بارلىق جەردە قاجەتتى ناتيجە بەرمەيدى. سۇرانىس جوعارى تاۋارلاردى ساتىپ الۋ ارنالارىن ايقىنداۋ جانە جابۋ ءالسىز. كوپ جاعدايدا زاڭسىز ارەكەتتەردىڭ سوڭعى بۋىنى عانا انىقتالىپ جاتىر: بازا - دۇكەن - الىپساتار. وسىلايشا، قىلمىستى ۇيىمداستىرۋشىلار كوبىنەسە تاسادا قالىپ وتىر، - دەلىنگەن ماقالادا.

ماقالادا كوڭىل كونشىتپەيتىن قورىتىندىلار ايتىلعان: الىپساتارلىق قارجىلىق ماسەلەلەردە، اقشا اينالىمىندا سايكەسسىزدىك قالىپتاسۋىنا سەپتىگىن تيگىزەدى. تەكسەرۋلەر كورسەتكەندەي، كوپتەگەن تاۋار قاجەتسىز سياقتى قويمالاردا جينالىپ، ۇزاق ۋاقىت بويى ساتىلىمعا جىبەرىلمەيدى، بۇل تاپشىلىقتى ودان ءارى ۋشىقتىرا تۇسەدى.
- اتاپ ايتقاندا، تالدىقورعان وبلىسىنداعى «قازگالانتەرەيتورگ» بازاسىندا 145 مىڭ توننا تۇرمىستىق سابىن، 150 مىڭنان استام ورامداعى كىر جۋعىش ۇنتاق، شامامەن 8 مىڭ سىقپا ءتىس پاستاسى، 13,6 مىڭ دانا ءتۇرلى سۋسابىن تابىلعان، ءبىراق ولار دۇكەندەردە جوق، - دەپ جازىلادى ماقالادا.
كووپەراتيۆتەردىڭ تەز ءوسۋى جاعدايدى ودان سايىن كۇردەلەندىرە ءتۇستى. 1989-جىلدىڭ اقپانىندا ولاردىڭ سانى 4,5 مىڭ بولسا، 1990 -جىلدىڭ اقپانىندا 9,6 مىڭعا جەتتى. اگەنتتىكتىڭ جازۋىنشا، ولار «ساۋدادان رەسۋرستاردى كوپتەپ الىپ، كوپتەگەن تاۋاردىڭ تاپشىلىعىن كۇشەيتتى».
تاۋەلسىزدىك جولىندا
سول كەزەڭنىڭ باسپا ءسوز جاريالانىمدارىن تالداۋ قازاق ك س ر- ءنىڭ حالىق شارۋاشىلىعىنداعى جالاقىنىڭ ءوسىم قارقىنى ەڭبەك ونىمدىلىگىنىڭ وسۋىنەن ايتارلىقتاي اسىپ تۇسكەنىن كورسەتەدى. ءار ءتۇرلى سالانىڭ جۇمىسىندا جوسپاردىڭ ورىندالماۋى بايقالدى. رەسپۋبليكادان تىس جەرلەردەن تاۋار اكەلۋ 20 پايىزعا قىسقاردى، ال ءوز ءوندىرىسىنىڭ ۇلعايۋى توقتادى. تەڭگەرىمسىزدىك جيناقتالىپ، ورتالىقپەن رەسپۋبليكالار اراسىنداعى قايشىلىقتار كۇشەيە ءتۇستى.
ءدال سول كەزەڭدە قازاقستاننىڭ ساياسي، عىلىمي جانە قوعامدىق ديسكۋرسىندە وداقتىق ۆەدومستۆولاردىڭ وكتەمدىگى مەن اكىمشىلىك-كوماندالىق رەجيمنىڭ تەرىس سالدارى تۋرالى ماسەلەلەر بارعان سايىن وتكىر كوتەرىلدى. ەكونوميكالىق ەگەمەندىككە باعىتتالعان ىلگەرىلەۋشىلىك ايقىن كورىنە باستادى.
1989-جىلدىڭ 17-قىركۇيەگىندە رەسپۋبليكا باسپا سوزىندە قازاق ك س ر- ءنىڭ ءوزىن-ءوزى باسقارۋ جانە ءوزىن-ءوزى قارجىلاندىرۋ تۇجىرىمداماسىنىڭ جوباسى جاريالاندى.
قۇجاتتا «رەسپۋبليكانىڭ ءوزىن-ءوزى باسقارۋ جانە ءوزىن-ءوزى قارجىلاندىرۋ پرينتسيپتەرىنە كوشۋىنىڭ نەگىزگى ماقساتى - قازاق ك س ر- ءنىڭ ەكونوميكاسىن جانە ونىڭ ايماقتارىن دامىتۋ، تابيعي جانە ەڭبەك رەسۋرستارىن، وندىرىستىك الەۋەتىن جانە تابىستارىن پايدالانۋدا ولاردىڭ قۇقىقتارىن كەڭەيتۋ، ولاردى حالىقتىڭ ءومىر دەڭگەيىن جاقسارتۋعا باعىتتاۋ»، - دەپ كورسەتىلگەن.
- رەسپۋبليكانىڭ ەكونوميكالىق ەگەمەندىگى دەربەس ەكونوميكالىق ساياسات جۇرگىزۋگە جاعداي جاساۋى ءتيىس، - دەلىنگەن قۇجاتتا.
سونىمەن قاتار وندا ەكونوميكا قۇرىلىمىنىڭ ءتيىمدى ەمەستىگى، ونىڭ ءبىرجاقتى شيكىزاتتىق سيپاتى، باعا قالىپتاستىرۋدىڭ بۇرمالانعاندىعى تۋرالى ايتىلعان.
تۇجىرىمداما جوباسىنىڭ ەكىنشى بولىمىندە تۇبەگەيلى ماڭىزدى ەرەجەلەر انىقتالعان.
- قازاق ك س ر- ءنىڭ بىرەگەي مەنشىگىنە جەر، ونىڭ قويناۋى، سۋى، ورماندارى جانە باسقا تابيعي رەسۋرستار كىرەدى. ولار حالىقارالىق قۇقىقتىڭ جالپى قابىلدانعان پرينتسيپتەرى نەگىزىندە رەسپۋبليكانىڭ قۇزىرەتىنە جاتادى، - دەپ كورسەتىلگەن قۇجاتتا.
1990-جىلدىڭ باسىندا تۇجىرىمداما جوباسىن تالقىلاۋ اياسىندا سىرتقى ەكونوميكالىق بايلانىستار ماسەلەسى باستى تاقىرىپقا اينالدى. سول كەزدەگى باسپا ءسوزدىڭ جازۋىنشا، «ىشكى» ەگەمەندىك سىرتقى ەكونوميكالىق ەگەمەندىكسىز تولىققاندى بولمايتىندىعى انىق بولدى. ءوز قاراجاتىمەن داعدارىستان شىعۋ جەتكىلىكسىز، ولاردىڭ سىرتتان اعىنى قاجەت».
ايتا كەتەرلىگى، ول كەزدە قازاقستان شەتەلمەن نەگىزىنەن دەلدالدار ارقىلى - سىرتقى ەكونوميكالىق بايلانىستار مينيسترلىگى جانە وداقتىق ۆەدومستۆولاردىڭ سىرتقى ساۋدا ۇيىمدارى ارقىلى ساۋدا- ساتتىق جاسادى جانە دە قازاقستانعا ۇسىنعان گەوگرافيا وتە ءتيىمسىز بولاتىن. ەكسپورتتالعان ءونىمنىڭ تەك ۇشتەن ءبىرى الەمدىك نارىق باعاسىنان تومەن باعامەن ءارى رۋبلمەن ساتىلدى. ۆاليۋتالىق تۇسىمدەر نەگىزىنەن ورتالىقتا قالىپ وتىردى. ال قازاقستان ونىڭ ورنىنا ىشكى باعالاردان دا تومەن رۋبل الدى.
قازاقستان ءوز ۇستانىمىن باسقا دا ءپرينتسيپتى ماسەلەلەر بويىنشا نىعايتا باستادى.
1990-جىلدىڭ اقپانىندا قازاق كسر مقك مەن پروكۋراتۋراسى 1930-40-جىلدارى جانە 50-جىلداردىڭ باسىندا نەگىزسىز قۋعىن-سۇرگىنگە ۇشىراعان ازاماتتاردىڭ ىستەرىن قايتا قاراۋ جانە ولاردى اقتاۋ جۇمىستارى تۋرالى ەسەپ بەردى. سول ۋاقىتقا 18955 ءىس قارالىپ، 28294 ادامدى اقتاۋ تۋرالى شەشىم قابىلداندى.
1990-جىلدىڭ 22-مامىرىندا قازاقستان جوعارعى كەڭەسى «سەمەي وبلىسىنداعى يادرولىق پوليگوندا يادرولىق سىناقتاردى توقتاتۋ جانە حالىقتىڭ دەنساۋلىعى مەن ءوڭىردىڭ قورشاعان ورتاسىن قورعاۋ شارالارى تۋرالى» قاۋلى قابىلدادى.
1990-جىلدىڭ شىلدەسىندە 1989-جىلى قابىلدانعان قازاق ك س ر- ءنىڭ «تىلدەر تۋرالى» زاڭى كۇشىنە ەندى. بۇل زاڭ قازاق تىلىنە مەملەكەتتىك ءتىل مارتەبەسىن بەردى.
1990-جىلدىڭ قىركۇيەگىندە جوعارعى كەڭەس قازاق ك س ر جوعارعى كەڭەسىنىڭ ەكىنشى سەسسياسىنىڭ قاراۋىنا ەنگىزىلەتىن زاڭ اكتىلەرىنىڭ ءتىزىمىن بەكىتتى: «قازاق كسر- ىندە شارۋاشىلىق قىزمەت ەركىندىگى مەن كاسىپكەرلىكتى دامىتۋ تۋرالى»، «قازاق ك س ر- ءنىڭ بانكتەرى مەن بانك قىزمەتى تۋرالى»، «شەتەلدىك ينۆەستيتسيالار تۋرالى»، «رەسپۋبليكا ۇكىمەتىنىڭ رەتتەلەتىن نارىقتىق ەكونوميكاعا كوشۋ باعدارلاماسى» جانە باسقالارى بار. سونىمەن قاتار، ازىرلەنەتىن جانە ازىرەنۋى ءتيىس جوبالار تىزبەسى جاساقتالدى: «قازاق ك س ر ازاماتتىعى تۋرالى»، «قازاق ك س ر كاسىپورىندارى تۋرالى»، «قازاق ك س ر- ءنىڭ مينەرالدى-شيكىزات رەسۋرستارىن كەشەندى جانە ءتيىمدى پايدالانۋ تۋرالى» جانە قارجى، ورمان، تاۋ، سۋ جانە كومىر كودەكسىن العاندا وزگە دە ءبىرقاتار زاڭ.
ارينە، سونداي-اق «قازاق ك س ر- ءنىڭ مەملەكەتتىك ەگەمەندىگى تۋرالى» ماسەلەنى قاراستىرۋ مىندەتى دە جۇكتەلدى.
تاريحي دەكلاراتسيا
وسىلايشا، قازاقستان ەۆوليۋتسيالىق پرينتسيپتەردى باسشىلىققا الا وتىرىپ، رەت-رەتىمەن ورتالىقپەن كۇرەس جۇرگىزىپ، دەربەستىك شەكاراسىن كەڭەيتتى، قازاق ءتىلى مەن مادەنيەتىن جاڭعىرتتى، تاۋەلسىز ەكونوميكالىق دامۋ نەگىزدەرىن قالادى.
1990-جىلدىڭ 25-قازانىندا قابىلدانعان مەملەكەتتىك ەگەمەندىك تۋرالى تاريحي دەكلاراتسيا وسى پروتسەستەردىڭ شارىقتاۋ شەگىنە اينالدى.
تاۋەلسىزدىك العاننان كەيىن وسىناۋ ماڭىزدى قۇجاتتىڭ قابىلدانعان كۇنى قازاقستاندا تويلاناتىن مەرەكەگە اينالىپ، قۇرمەت كورسەتىلدى.
اقپارات اگەنتتىگى 1994-جىلى رەسپۋبليكا كۇنىن تويلاۋ كەزىندەگى الماتىداعى الاڭدا وتكەن تەاترلاندىرىلعان قويىلىمدى باياندادى.
- الاڭ كوگىندە كەرنەي داۋىسى ەستىلىپ، بارلىق ۇلىلىعىمەن جانە اسەرلىگىمەن جۇرتشىلىقتى ءتانتى ەتكەن ەسكى ساۋىت-سايمان كيىنگەن اتتى باتىرلار شىقتى، - دەپ جازىلعان ماتەريالدا قازاق مەملەكەتتىلىگىنىڭ ەجەلگى داۋىرلەردەن باستاۋ الاتىن سيمۆولدارى جايىندا.
1995-جىلى مەرەكەگە ۇلتتىق مارتەبە بەرىلدى.
- وسىناۋ تاريحي كۇندە، كەڭەس وداعى ءالى دە ساقتالعان كەزدە قازاقستان ءوز اۋماعىنىڭ بولىنبەيتىنىن جانە قول سۇعىلمايتىندىعىن جاريالاپ، وندا ورنالاسقان بارلىق ۇلتتىق بايلىقتى بىرەگەي مەنشىگى دەپ تانىدى. دەكلاراتسيا ەلدىڭ ورتالىقتان تاۋەلسىز قۇقىق قورعاۋ ورگاندارى مەن ىشكى اسكەرلەرىن قۇرۋ، حالىقارالىق قاتىناستاردىڭ دەربەس سۋبەكتىسى رەتىندە ارەكەت ەتۋ، ءوزىنىڭ قارجى-كرەديتتىك جۇيەسىن قالىپتاستىرۋ قۇقىعىن بەكىتتى، قازاقستان زاڭدارىنىڭ ونىڭ اۋماعىندا ۇستەمدىك ەتەتىنىن جاريالادى، - دەپ جازىلعان اگەنتتىكتىڭ 1995-جىلدىڭ 25-قازانىنداعى «تاۋەلسىز ەل بولاشاققا قادام باسادى» اتتى ماتەريالىندا.
رەسپۋبليكا كۇنى 2008-جىلعا دەيىن قازاقستاندا كەڭىنەن تويلاندى. ءبىراق، 2009-جىلى ونى ۇلتتىق مەرەكەلەر تىزىمىنەن الىپ تاستايتىن زاڭعا قول قويىلدى.
پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقايەۆ 2022-جىلى ۇلىتاۋدا وتكەن ۇلتتىق قۇرىلتايدىڭ 1-وتىرىسىندا رەسپۋبليكا كۇنى ەلدىڭ مەملەكەت قۇرۋ جولىنداعى تاريحي قادامىنىڭ سيمۆولى بولۋى تيىستىگىن، جىل سايىن ەگەمەندىك كۇنىن ەلىمىزدىڭ باستى مەرەكەسى رەتىندە اتاپ ءوتۋىمىز كەرەكتىگىن ايتتى.

- مەن رەسپۋبليكا كۇنىنە ۇلتتىق مەرەكە مارتەبەسىن قايتارۋدى ۇسىنامىن. سوندىقتان، قازاننىڭ جيىرما بەسى كۇنى جىل سايىن ەگەمەندىك كۇنىن ەلىمىزدىڭ باستى مەرەكەسى رەتىندە اتاپ ءوتۋىمىز كەرەك. 1990-جىلى 25-قازاندا قازاقستاننىڭ ەگەمەندىگى تۋرالى دەكلاراتسيا قابىلداندى. بۇل ەلىمىزدىڭ تاۋەلسىزدىك جولىنداعى تۇڭعىش قادامى بولاتىن، - دەگەن ەدى مەملەكەت باسشىسى.
سول جىلى رەسپۋبليكا كۇنى ۇلتتىق مەرەكەلەر تىزىمىنە ەندى.
ايتا كەتەيىك، بۇگىن اقوردادا قاسىم-جومارت توقايەۆ كۇنى كەشە رەسپۋبليكا كۇنىنە ارنالعان سالتاناتتى ءجيىندا سوز سويلەپ، وندا 1990-جىلدىڭ 25-قازان كۇنى سان عاسىرلىق مەملەكەتتىلىك ءداستۇرىمىز قايتا جاڭعىرعانىن ايتتى.
- كوپ ۇزاماي جۇرتىمىز تاۋەلسىزدىك بايراعىن كوتەردى. تاريحي ادىلدىك ورناپ، ۇلتتىڭ رۋحى اسقاقتادى. سوندىقتان بۇل كۇندى حالقىمىزدىڭ دەربەس ەل بولۋىنا جول اشقان قاستەرلى كۇن دەۋگە بولادى. تاۋەلسىزدىك - بارىنەن قىمبات قۇندىلىعىمىز. ونى ساقتاپ، نىعايتا ءتۇسۋ - بارشامىزعا ورتاق قاسيەتتى بورىش. ەگەمەندىك - اتا-بابالارىمىزدىڭ ۇلت مۇددەسى جولىنداعى وشپەس ەرلىگىنىڭ ايقىن كورىنىسى، - دەدى قاسىم-جومارت توقايەۆ.
اۆتور مارلان جيەمباي