قازاقستان ءبىلىم بەرۋ سالاسىندا ايتارلىقتاي العا جىلجىدى - ەستونيا پرەزيدەنتى
استانا. قازاقپارات – 17-قاراشادا ەستونيا رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى، پروفەسسور الار كاريس قازاقستانعا مەملەكەتتىك ساپارى اياسىندا Nazarbayev University-گە (NU) باردى.
وقۋ ورنى Times Higher Education رەيتينگىنىڭ نۇسقاسى بويىنشا ورتالىق ازيا مەن كاۆكازدىڭ جەتەكشى ۋنيۆەرسيتەتى رەتىندە مويىندالعان. پرەزيدەنتتىك دەلەگاتسيا قۇرامىندا ەستونيانىڭ قازاقستانداعى ەلشىسى يااپ ورا، ءبىلىم جانە عىلىم ۆيتسە-ءمينيسترى رەننو ۆەينتال، پرەزيدەنتتىڭ كەڭەسشىلەرى جانە جەتەكشى ەستونيالىق ۋنيۆەرسيتەتتەردىڭ رەكتورلارى بولدى. قوناقتاردى ق ر عىلىم جانە جوعارى ءبىلىم ءمينيسترى ساياسات نۇربەك پەن NU پرەزيدەنتى ۆاكار احماد قارسى الدى.
الار كاريس «Connectivity ،Common Interests ،and Cooperation» («بايلانىس، ورتاق مۇددەلەر جانە ىنتىماقتاستىق») تاقىرىبىندا ءدارىس وقىدى. شاراعا 200 دەن استام ادام قاتىستى، ونىڭ ىشىندە مەملەكەتتىك ساياسات، ءبىلىم، جاساندى ينتەللەكت جانە باسقا دا سالالار بويىنشا باكالاۆريات، ماگيستراتۋرا جانە دوكتورانتۋرا ستۋدەنتتەرى بولدى.
NU پرەزيدەنتى ۆاكار احماد ەستونيا پرەزيدەنتىنە ۋنيۆەرسيتەتتى تانىستىرا وتىرىپ: «University of Tartu-دىڭ ۇزاق جانە داڭقتى تاريحىمەن سالىستىرعاندا، ءبىز ءالى جاس ۋنيۆەرسيتەتپىز. NU جاس بولعانىنا قاراماستان، الەمدىك دەڭگەيدەگى ۋنيۆەرسيتەت بولۋعا، ەلگە جانە وڭىرگە قىزمەت ەتۋگە، سونداي-اق جاھاندىق ماسەلەلەردى شەشۋگە قوسقان ۇلەس قوسۋدا»، - دەدى.
ەستونيا پرەزيدەنتى ءوز سوزىندە ءبىلىم مەن عىلىمنىڭ مەملەكەتتىڭ بولاشاعى ءۇشىن ماڭىزدىلىعىن اتاپ ءوتتى، ەستونيا مەن قازاقستاننىڭ تاريحي جانە مادەني بايلانىستارىنا توقتالدى، سونداي-اق حالىقارالىق قاتىناستاردا سەنىم مەن ناقتى ەرەجەلەردىڭ ءرولىن ەرەكشە اتاپ كورسەتتى.
«مەن قازاقستاندا بولىپ، العاشقى ءسوزىمدى ءدال وسى جەردە، NU ستۋدەنتتەرى الدىندا، جەتكىزىپ وتىرعانىما قۋانىشتىمىن. ەستونيانىڭ ەكى ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ بۇرىنعى رەكتورى رەتىندە مەن ءبىلىم مەن ونىڭ حالىققا پايداسى تۋرالى جاقسى تۇسىنەمىن. گەوگرافيالىق تۇرعىدان ءبىز ءبىر-بىرىمىزدەن الىس بولساق تا، قازاقتار مەن ەستونداردىڭ كوپ ورتاق قاسيەتى بار. ءبىزدىڭ تىكەلەي جانە جاناما بايلانىساتىن باي ورتاق تاريحىمىز بار. ەكى ەل دە ەجەلگى ساۋدا جولدارىندا بولدى، كوپ نارسەنى باستان وتكەردىك جانە كوپ نارسەگە ۇيرەندىك، ەندى قازىر بىلىمىمىزبەن بولىسۋدەمىز»، - دەدى پروفەسسور الار كاريس.
ءدارىستىڭ ءبىر بولىگىن پرەزيدەنت جاساندى ينتەللەكت ماسەلەلەرىنە، اسىرەسە ونىڭ ءبىلىم بەرۋ سالاسىنداعى رولىنە، نازار اۋداردى. ول تەحنولوگيالاردى ساۋاتتى پايدالانۋ جانە جاستاردى سيفرلىق بولاشاققا دايىنداۋدىڭ ماڭىزدىلىعىن اتاپ ءوتتى.
«بۇگىن ءبىز جاڭا زامان دۇنيەسى — جاساندى ينتەللەكتپەن تانىسىپ وتىرمىز. ونى يگەرۋدىڭ ەڭ ءتيىمدى جولى - بىلىمنەن باستاۋ: بالالاردى سانالى پايدالانۋشىلار بولۋعا باۋلۋ، ولارعا ج ي- دىڭ ارتىقشىلىقتارى مەن قاۋىپتەرى تۋرالى ايتۋ. ەستونيادا ءبىز AI League اتتى جالپىۇلتتىق باعدارلامانى ىسكە قوستىق، ول مۇعالىمدەر مەن وقۋشىلارعا ارنايى بەيىمدەلگەن ج ي پلاتفورمالارىن بىرىكتىرەدى. قازاقستان ءبىلىم بەرۋ سالاسىندا ەلەكتروندىق قۇرالدار مەن قوسىمشالاردى قولدانۋدا ايتارلىقتاي العا جىلجىعانىن جاقسى بىلەمىن. وسى ورايدا ەكى ەلدىڭ بولاشاقتا ىنتىماقتاستىق ءۇشىن كوپتەگەن ۇقساستىق پەن مۇمكىندىك بارىنا سەنەمىن»، - دەپ اتاپ ءوتتى پرەزيدەنت.
ودان كەيىن ەستونيا پرەزيدەنتى NU- دىڭ قوناقتار كىتابىنا جازبا قالدىردى جانە كامپۋسقا ەكسكۋرسيا جاساپ، ونىڭ ىشىندە KazLLM اتتى العاشقى قازاقشا تىلدىك مودەلدى جاساعان اقىلدى جۇيەلەر جانە جاساندى ينتەللەكت ينستيتۋتىنىڭ ج ي سالاسىنداعى ازىرلەمەلەرىمەن تانىستى.
ەۋروپالىق پرەزيدەنتتىڭ ۋنيۆەرسيتەتكە ساپارى قازاقستان مەن ەستونيا رەكتورلارى فورۋمىنىڭ اشىلۋىمەن اياقتالدى. بۇل فورۋمدا ەكى ەلدىڭ جوعارى ءبىلىم جانە عىلىم ۆيتسە-مينيسترلەرى مەن وقۋ ورنى رەكتورلارى اتالعان سالاداعى ىنتىماقتاستىق پەرسپەكتيۆالارىن تالقىلاماق.
ايتا كەتەيىك، قازاقستان مەن ەستونيا پرەزيدەنتتەرى كەلىسسوز جۇرگىزدى.
