قازاقستانداعى فارماتسيەۆتيكا عىلىمىنىڭ نەگىزىن قالاۋشى عالىم ومىردەن ءوتتى

الماتى. KAZINFORM - قازاقستاننىڭ كورنەكتى عالىمى، فارماتسيەۆتيكا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى، پروفەسسور كەڭەسباي ۇشبايەۆ 86 جاسقا قاراعان شاعىندا قايتىس بولدى.

Кенесбай Ушбаев
فوتو: قاز ۇ م ۋ

قايعىلى حاباردى س. ج. اسفەندياروۆ اتىنداعى قازاق ۇلتتىق مەديتسينا ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ باسپا ءسوز قىزمەتى جەتكىزدى.

- س. ج. اسفەندياروۆ اتىنداعى قازاق ۇلتتىق مەديتسينا ۋنيۆەرسيتەتى قازاقستاننىڭ فارماتسيەۆتيكا عىلىمى مەن ءبىلىمى جانە ءدارى-دارمەكپەن قامتاماسىز ەتۋ جۇيەسىنىڭ قالىپتاسۋىنا، دامۋىنا ۇلەس قوسقان عالىمنىڭ قايتىس بولۋىنا وراي قايعىرا كوڭىل ايتادى، - دەلىنگەن حابارلامادا.

كەڭەسباي ۇشبايەۆ قازاقستان تاريحىندا فارماتسيەۆتيكا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى دارەجەسىن العان تۇڭعىش قازاق رەتىندە قالدى. 1983 -جىلى ول ورتالىق ازياداعى العاشقى فارماتسيەۆتيكا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى اتانىپ، كەڭەس وداعىندا وسى عىلىمي دارەجەگە يە بولعان ون ەكىنشى عالىم بولدى. بۇل جەتىستىك وتاندىق عىلىم تاريحىنداعى ماڭىزدى كەزەڭگە اينالىپ، فارماتسيەۆتيكالىق زەرتتەۋلەردى دامىتۋعا جانە ۇلتتىق عىلىمي كادرلاردى دايارلاۋعا جول اشتى.

عالىم 60 -جىلدان استام عۇمىرىن فارماتسيەۆتيكا سالاسىنىڭ دامۋىنا ارنادى. 1965 -جىلى الماتى مەملەكەتتىك مەديتسينا ينستيتۋتىن ءتامامداپ، كەيىن لۆوۆ مەملەكەتتىك مەديتسينا ينستيتۋتىنىڭ اسپيرانتۋراسىندا ءبىلىمىن جالعاستىردى. ەڭبەك جولىندا وقىتۋشى، كافەدرا مەڭگەرۋشىسى جانە الماتى مەديتسينا ينستيتۋتىنىڭ وقۋ ءىسى جونىندەگى پرورەكتورى قىزمەتتەرىن اتقاردى.

ول قازاقستانداعى فارماتسيەۆتيكالىق ماماندىقتار بويىنشا العاشقى ديسسەرتاتسيالىق كەڭەستىڭ قۇرىلۋىنا اتسالىستى. عىلىمي جەتەكشىلىگى مەن كەڭەس بەرۋى ارقىلى 24 عىلىم كانديداتى جانە ءۇش فارماتسيەۆتيكا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى دايىندالدى. عالىمنىڭ عىلىمي مۇراسى 150 دەن استام جاريالانىمدى، سونىڭ ىشىندە مونوگرافيالار مەن انىقتامالىق باسىلىمداردى قامتيدى.

- ونىڭ قازاقستاننىڭ دارىلىك وسىمدىكتەرىنە، حيميالىق- توكسيكولوگيالىق زەرتتەۋلەرگە جانە فارماتسيانى ۇيىمداستىرۋ ماسەلەلەرىنە ارنالعان ەڭبەكتەرى وتاندىق عىلىمي ادەبيەتتىڭ دامۋىنا ەلەۋلى ۇلەس قوستى، - دەپ اتاپ ءوتتى ۋنيۆەرسيتەت وكىلدەرى.

كەڭەسباي ۇشبايەۆ قازاق كسر دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگىنىڭ باس ءدارىحانا باسقارماسىن دا باسقارعان. بۇل قىزمەتتە ءدارىحانا جەلىسىن دامىتۋعا جانە حالىقتى ءدارى-دارمەكپەن قامتاماسىز ەتۋ جۇيەسىن جەتىلدىرۋگە كۇش سالدى.

سونىمەن قاتار ول الماتى مەملەكەتتىك مەديتسينا ينستيتۋتىنىڭ شىمكەنت فيليالىن دەربەس فارماتسيەۆتيكالىق ينستيتۋت ەتىپ قايتا قۇرۋعا جەتەكشىلىك ەتتى. كەيىن بۇل وقۋ ورنى وڭتۇستىك قازاقستان مەملەكەتتىك مەديتسينا اكادەمياسىنىڭ نەگىزىنە اينالدى.

ءار جىلدارى عالىم «ك س ر و دەنساۋلىق ساقتاۋ ۇزدىگى» جانە «قازاق ك س ر-نىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن فارماتسيەۆتى» اتاقتارىنا يە بولدى. سونداي-اق قازاق ك س ر جوعارعى كەڭەسىنىڭ دەپۋتاتى بولىپ سايلاندى.