قاي ەلدىڭ حالقى ۇزاق ءومىر سۇرەدى؟

 ۇزاق ءومىر - ءبىر جاعىنان مەديتسينا مەن تۇرمىس ساپاسىنىڭ جەتىستىگى. قازىر عالىمدار قارتايماۋدىڭ امالىن ىزدەپ، ءتۇرلى زەرتتەۋ جۇمىستارىن جۇرگىزىپ جاتىر، دەپ حابارلايدى 24kz.

 ال كەي ەلدەر قارتتارعا جايلى ءومىر سىيلاۋدىڭ تىڭ جولدارىن قاراستىرادى. قاي ەلدىڭ حالقى ۇزاق ءومىر سۇرەدى؟ ەگدە جاستاعىلارعا قانداي جاعداي جاسالعان؟

نۇربيكە جىگەر، ءتىلشى:

- الەمدە قارتتار سانى كۇننەن كۇنگە ارتىپ كەلەدى. بۇل دەموگرافيالىق ءۇردىس، اسىرەسە، دامىعان ەلدەردە انىق بايقالادى. مىسالى، جاپونيادا 65 جاستان اسقان تۇرعىندار ەل حالقىنىڭ %30 تەن استامىن قۇرايدى. گەرمانيادا بۇل كورسەتكىش %21 كە جەتسە، قىتايدا ەگدە جاستاعى ازاماتتار سانى 300 ميلليوننان اسىپ، جالپى حالىقتىڭ %20 ءىن قامتىپ وتىر. ال ءۇندىستاندا 140 ميلليون ادام 65 جاستى ەڭسەرگەن، بۇل - ەل حالقىنىڭ شامامەن %10ءى. قىزىعى، ۇزاق جاسايتىندار قاتارىندا ايەلدەر باسىم. ماسەلەن، گەرمانيادا ايەلدەردىڭ ورتاشا ءومىر ءسۇرۋ ۇزاقتىعى - 83 جاس، بۇل ەر ادامدارعا قاراعاندا شامامەن بەس جىلعا ارتىق. ۇزاق عۇمىر يەلەرىنىڭ اراسىندا تۇركيادا كەزىندە اتاتۇرىكتەن باستاپ قازىرگى پرەزيدەنت ەردوعانعا دەيىنگى كەزەڭگە كۋا بولعان 127 جاستاعى كەيۋانا جاقىندا عانا ومىردەن وزدى.

 ماكس پلانك، قوعامىنىڭ كەلن قالاسىنداعى قارتايۋ بيولوگياسى ينستيتۋتىنىڭ ماماندارى:

- ادام ءومىرىنىڭ تابيعي شەگى - 120 جاس جانە ادام اعزاسى بۇدان ۇزاق ءومىر سۇرۋگە قابىلەتتى ەمەس. ۇزاق جاسايتىن ادامدار سانىنىڭ ارتۋىنا ءومىر ءسۇرۋ جاعدايىنىڭ جاقسارۋى، حالىقتىڭ ءال- اۋقاتىنىڭ ارتۋى مەن مەديتسينانىڭ دامۋى سەبەپ. بۇل باعىتتا كوپتەگەن ەل ۇكىمەتتەرى قارتتارعا ارنالعان مەديتسينالىق جانە الەۋمەتتىك قىزمەتتەردى كەڭەيتۋدى قولعا العان. زەينەت جاسىنداعى ازاماتتاردىڭ ءومىر ساپاسىن ارتتىرۋ ماقساتىندا ەۋروپا ەلدەرى زەينەتاقى جۇيەسىن رەفورمالاپ، ارنايى كلۋبتار مەن الەۋمەتتىك ورتالىقتار اشىپ جاتىر.

گەرمانيا مەن يتاليادا قارتتار ءۇشىن ارنايى ورتالىقتار ەگدە جاستاعىلاردىڭ جاڭا ءومىر تىنىسى دەسەك بولادى. دەگەنمەن، ادام شىركىن قارتايعىسى كەلمەيدى. كەي ەلدەردە كارىلىگىن جاسىرىپ، جاس قالپىن ساقتاۋعا تىرىساتىندار بار. عالىمدار دا وسىعان ەڭبەكتەنىپ جاتىر. ماسەلەن، قىتاي عالىمدارى يممۋندىق جۇيەنى نىعايتىپ، قارتايۋ جاسۋشالارىن جوياتىن ارنايى پرەپارات ويلاپ تاپتى. العاشقى سىناقتار ناتيجەسىندە قاتىسۋشىلاردىڭ تەرىسى مەن شاشىنىڭ جاعدايى جاقسارىپ، ادامدى شامامەن جەتى جىلعا جاسارتۋعا مۇمكىندىك تۋعان. ال وڭتۇستىك كورەيادا جالعىزباستى اتالار مەن اجەلەردىڭ سەرىگى - روبوتتار. ءيا، كادىمگى جاساندى ينتەللەكتكە نەگىزدەلگەن روبوت قۋىرشاقتار. ولار يەلەرىنە ۋاقىتىلى اس- سۋىن ءىشىپ، ءدارىسىن قابىلداۋىن ەسكەرتەدى، ءتىپتى اڭگىمە دۇكەن قۇرىپ، جالعىزدىقتان ارىلۋعا كومەكتەسەدى. ال كۇنشىعىس ەلىندە 60 جاستان اسقان اجەلەردى جالعا الۋ قىزمەتى بار. ساعاتىنا 20 ا ق ش دوللارىن تولەسەڭىز، كەلىپ تاماق دايىنداپ بەرەدى، بالاڭىزعا قارايدى، ءۇي شارۋاسىنا كومەكتەسەدى، ءتىپتى وتباسىنداعى كيكىلجىڭگە دە ارالاسىپ، ارا تۇسەدى، اقىل- كەڭەسىن ايتادى. ادام قارتايسا دا، كوڭىلدى قارتايتپاۋدىڭ جولى كوپ قازىر.

نۇربيكە جىگەر، عالىمجان ابدۋلاحات

 https://24.kz