مانچەستەردەن X-XII عاسىرلاردا العاش تۇركى تىلىنە اۋدارىلعان قۇران تابىلدى
استانا. KAZINFORM - قولجازبالار جانە سيرەك كىتاپتار ۇلتتىق ورتالىعىنىڭ ماماندارى ۇلى بريتانياداعى عىلىمي-زەرتتەۋ ەكسپەديتسياسى اياسىندا لوندون، وكسفورد جانە مانچەستەر قالالارىنداعى كىتاپحانالار مەن ارحيۆتەرگە، عىلىمي ورتالىقتارعا باردى. ماماندار 15 قولجازبا مەن 500 گە جۋىق ارحيۆ قۇجاتىنىڭ كوشىرمەسىن الدى.
مانچەستەر قالاسىنان تابىلعان قۇندى قولجازبانىڭ ءبىرى - شامامەن X-XII عاسىرلاردا العاش تۇركى تىلىنە اۋدارىلعان قاسيەتتى قۇران كىتابى.
تۇركى تىلىندەگى اۋدارماسى ءجۇسىپ بالاساعۇنيدىڭ «قۇتتى بىلىك» تىلىنە وتە جاقىن. كىتاپتىڭ تۇركى-يسلام مادەنيەتى ءۇشىن ماڭىزى زور.
سونداي-اق ماڭىزدى قولجازبالاردىڭ ءبىرى - اراب تىلىندە بيبليوگرافيالىق باعىتتا جازىلعان ورتاعاسىرلىق ەڭبەك.
«كيتاب ماقالاات ءار رافيا فيي ۋسۋل يلم ات-تابيا» (تابيعات عىلىمىنىڭ نەگىزدەرى جايلى جوعارى ماقالالار كىتابى) كىتابىندا ءابۋ ناسىر ءال فارابيدىڭ ءومىربايانى مەن قولجازبالارى تۋرالى مالىمەتتەر بار.
ەۋروپالىق زەرتتەۋشى عالىم كارل بروككەلمان ءوز ەڭبەگىندە قولجازبا ءال-فارابيگە تيەسىلى ەكەنىن اتاپ كورسەتكەن.
قازاقستاندىق مامانداردى وكسفوردتىڭ بودليان كىتاپحاناسىنان Ⅺ عاسىرداعى پارسى تاريحشىسى ءابۋ سايد ابد-ءال-حايي-گارديزيدىڭ «زەين ءال-احبار» ەڭبەگى قىزىقتىردى.
قولجازبا 1049-1053-جىلدار ارالىعىندا جازىلعان.
ەڭبەكتە 1032-جىلعا دەيىنگى پارسى (يسلامعا دەيىنگى) پاتشالاردىڭ، مۇحاممەد پەن حاليفالاردىڭ، سونداي-اق حوراساننىڭ 1041-جىلعا دەيىنگى تاريحى قامتىلعان.
ءۇندىستان، ازيانىڭ تۇركى تايپالارى، ورىستار، گرەكتەر اراسىنداعى عىلىم، ءدىن، مەرەكەلەر تۋرالى تاراۋلار بار.
اتالعان قولجازبانىڭ ۇزىندىلەرىن ۆ. ۆ. بارتولد «موڭعول شاپقىنشىلىعى داۋىرىندەگى تۇركىستان» جانە «1893-1894-جىلدارداعى ورتا ازياعا ساپار تۋرالى ەسەپ» ەڭبەكتەرىندە قولدانعان.
ۇلتتىق ورتالىقتىڭ قىزمەتكەرلەرى مەن شەتەلدىك عالىمدار قولجازبالار مەن باسقا دا ەڭبەكتەرگە بىرلەسكەن زەرتتەۋلەر جۇرگىزۋدى جوسپارلاپ وتىر.
