Made in KZ: قازاقستاندىق عالىم وتاندىق درونداردى جاساپ شىعارماق
استانا. KAZINFORM - ەلىمىزدە درون سالاسىن عىلىمدا قولدانۋعا تىرىسىپ جۇرگەن زەرتتەۋشى، العاشقى عالىمنىڭ ءبىرى تۇرادى. «قازاق درون قىز» اتانىپ كەتكەن زارينا قۇتپانوۆا «بۇگىن LIVe» باعدارلاماسىنا سۇحبات بەرىپ، ءوزى زەرتتەپ جۇرگەن سالانىڭ قىر- سىرىن ايتىپ بەردى.
- مەنىڭ PhD تاقىرىبىم وسى سالاعا بايلانىستى بولعاندىقتان، ونى زەرتتەي باستادىم. بۇل ون شاقتى جىل بۇرىن الدىما كەلگەن تاقىرىپتاردىڭ ءبىرى. ول كەزدە ءبىزدىڭ ەلىمىزدە كومپانيالار وتە سيرەك بولدى جانە دروندى قولداناتىن ادامدار از ەدى. سول ۋاقىتتان باستاپ ءارتۇرلى ەلدەرگە بارىپ، ءتالىم- تاربيە الۋعا ۇمتىلدىم. ءۇندىستان، قىتاي، كورەيا مەملەكەتتەرىندە ءارتۇرلى ساباقتاردى ءوتىپ، دايىندالدىم، - دەيدى عالىم.
درونداردى قالاي دۇرىس پايدالانۋ كەرەكتىگىن ۇيرەتىپ جۇرگەن ارۋ نە سەبەپتى ءدال وسى سالانى تاڭداعانىن ايتىپ بەردى.
- ءبارى «نەگە مۋزىكا ەمەس؟ نەگە باسقا سالا ەمەس؟ ءدال وسى دروندى تاڭدادىڭ؟ » دەپ سۇرايدى. ءبىز ۇيدە 2 قىزبىز. سول سەبەپتى مەن اكەمنىڭ ۇلكەن ۇلى سياقتى بولدىم. كولىكتىڭ قوسالقى بولشەكتەرىن جيناپ، شاشۋ سياقتى جۇمىستاردى جاقسى ىستەيتىنمىن. سول ۋاقىتتان باستاپ وسىنداي تەحنيكالىق ماماندىققا قىزىعا باستادىم. ءسويتىپ، اۆتوماتتاندىرۋ جانە باسقارۋ سالاسىن وقىپ ءبىتىردىم. بۇل سالا ماعان كىشكەنتاي كەزىمنەن بەرى وتە قىزىقتى. ءول ۇشىن اكەمە راحمەت ايتامىن، - دەيدى ول.
عالىم ءوز شاكىرتتەرىمەن بىرگە وتاندىق ۇشقىشسىز ۇشۋ اپپاراتتارىن جاساپ جاتىر. ونىمەن قويماي، جاڭا تەحنيكانى ءتۇرلى سالالاردا ءتيىمدى پايدالانۋ جولدارىن دا الدىنا باستى ماقسات ەتكەن.
- قازىرگى ۋاقىتتا ءبىز وقۋشىلارىممەن بىرگە وتاندىق درونداردى جاساپ جاتىرمىز. ونى جەكە بيزنەس يدەيا رەتىندە جەتىلدىرۋ ۇستىندەمىز. ءبىز درونداردى جاساپ شىعارامىز، شەتەلدەردەن دە تۇرلى تەحنيكالار الىپ كەلەمىز. ءبىراق ونى كىم قولدانادى؟ بىزدە درونداردى قولداناتىن مامان جەتىسپەيدى. بۇل - ءبىزدىڭ ادامدار بىلمەگەننەن ەمەس، جالپى بۇل سالا ەندى دامىپ كەلە جاتقاندىقتان. مەنىڭ نەگىزگى ماقساتىم - درونداردى قالاي باسقارۋ كەرەكتىگىن، ءپۋلتتى باسقارا وتىرىپ ا پۋنكتىنەن ۆ پۋنكتىنە قالاي بارۋعا بولاتىنىن ادامدارعا ۇيرەتۋ، - دەيدى درون قىز.
ول مۇنداي قۇرىلعىلاردى قالاي ءتيىمدى قولدانۋعا بولاتىنىن ءدا تۇسىندىردى.
- ءبىز درونداردى سۋ تاسقىنى، ءورت سەكىلدى توتەنشە جاعدايلاردا پايدالانا الامىز. ماسەلەن، سۋ تاسقىنى كەزىندە سۋدىڭ تەرەڭدىگى، ودان قانشا ادام زارداپ شەكتى، جاقىن ماڭداعى احۋال قانداي — ءبارىن قاشىقتان انىقتاي الامىز. ودان بولەك، كۇن پانەلدەرىنىڭ دە جۇمىسىن باقىلاي الامىز. قاي كۇن پانەلى قانشا ۋاقىتتا ىستەن شىعۋى مۇمكىن، قانداي اقاۋلارى بار، ونىڭ قاي ۇياشىعىن اۋىستىرۋ كەرەك دەگەن سەكىلدى ماسەلەلەردى بىلە الامىز. ەگەر ادام ءوز اياعىمەن ءجۇرىپ، 1 گەكتار جەردەگى كۇن پانەلدەرىن تەكسەرەر بولسا، بۇل وتە ۇزاق ۋاقىتتى الادى. ال دروندارمەن وتە ىڭعايلى. ودان بولەك، جوعارى ۆولتتى ەلەكتر جەلىلەرىنىڭ سىمدارىندا قانداي اقاۋلىقتار بارىن جەردە وتىرىپ- اق تەكسەرۋگە بولادى. سونداي- اق مۇناي سالاسىندا دروندار قارقىندى قولدانىلىپ جاتىر. 200 كيلومەتر مۇناي قۇبىرىن زەرتتەپ شىعۋ ءۇشىن ۇلكەن بريگادا قاجەت. ال ونى 1 عانا دروننىڭ كومەگىمەن انىقتاۋعا بولادى، — دەيدى مامان.
الايدا جۇمىسىڭىزدى جەڭىلدەتۋگە كەز كەلگەن درون جارامايدى. ولاردى ءدا وز كەرەگىڭىزگە ساي ەتىپ تاڭداۋىڭىز قاجەت.
- كەيبىر ادامدار 10 مىڭ تەڭگەگە درون ساتىپ الىپ، ءبارىن باقىلاي الامىن دەپ ويلايدى. ءبىراق دروندار ءتۇر- تۇرگە بولىنەدى. ءتۇرلى سەنسورلارمەن جابدىقتالعان، تەرموداتچيگى بار ۇشۋ قۇرىلعىلارى بار. ەڭ الدىمەن درون سىزگە قانداي ماقساتتا كەرەكتىگىن انىقتاپ الۋ قاجەت. ۆيدەو تۇسىرۋگە ارنالعان قاراپايىم دروندار استانانىڭ جەلىنە شىداس بەرمەي جاتادى، - دەيدى ول.
دروندى ساتىپ الىپ، ونى باسقارۋدى ۇيرەنگەنمەن، ماسەلە بىتپەيدى.
- ول دروندى العاننان كەيىن دە كەز كەلگەن جەردە ۇشا المايسىزدار. ەلىمىزدىڭ مەگاپوليستەرىندە درونداردى رۇقساتسىز ۇشىرۋعا بولمايدى. جانە ۇشقىشسىز ۇشۋ اپپاراتتارىن باسقارۋ ءۇشىن سىزگە كادىمگى جۇرگىزۋشى كۋالىگى سەكىلدى ارنايى ۇشقىشتىڭ كۋالىگى قاجەت. ودان كەيىن سىزدەر ساتىپ العان دروندارىڭىزدى تىركەۋلەرىڭىز كەرەك. جانە دروندى ۇشىرعىلارىڭىز كەلەتىن ايماقتاردىڭ كوورديناتالارىن بەلگىلەپ، جىبەرىپ وتىراسىزدار.
