ەلىمىزدە 50 جاستان اسقان ادامدار جۇمىسقا قالاي ورنالاسا الادى
اقتوبە. KAZINFORM - بيىل اقتوبە وبلىسىندا جاسى 50 دەن اسقان 800 دەن استام ادام «كۇمىس جاس» جوباسى ارقىلى جۇمىسقا ورنالاستى. ولاردىڭ جالاقىسىنىڭ 60-70 پايىزى مەملەكەت ەسەبىنەن تولەنەدى.
جوبا كىمدەرگە ءتيىمدى جانە سۇرانىس بار ما؟ Kazinform ءتىلشىسى جۇمىسسىزدار مەن جۇمىس بەرۋشىلەر سۇرانىسى مەن ۇسىنىسىن سارالادى.
جۇمىسسىزدار سانى 22 مىڭنان استى
اقتوبە وبلىستىق ستاتيستيكا دەپارتامەنتىنىڭ مالىمەتىنە سۇيەنسەك، بيىل ەكىنشى توقساندا جۇمىسسىزدار سانى 22400 ادام بولدى، ياعني ەڭبەك ەتۋگە قابىلەتتى ادامنىڭ 4,6 پايىزى جۇمىسسىز ءجۇر.
- بيىل قازان ايىندا جۇمىسپەن قامتۋ ورتالىقتارىندا جۇمىسسىز رەتىندە تىركەلگەندەر سانى 20171 ادامدى قۇرادى نەمەسە جۇمىس كۇشىنىڭ - 4,1 پايىزىنا تەڭ، - دەپ حابارلادى اقتوبە وبلىستىق ستاتيستيكا دەپارتامەنتى.
سونىمەن بىرگە 2-توقساندا ورتاشا جالاقى 440520 تەڭگە بولدى. وتكەن جىلدىڭ ەكىنشى توقسانىمەن سالىستىرعاندا 8,7 پايىز ءوسىم تىركەلدى.
enbek.kz پورتالىندا اقتوبە وبلىسى بويىنشا 2 مىڭنان استام ۆاكانتسيا ۇسىنىلعان. باسىم بولىگى اقتوبە قالاسىنان. جۇمىس ورنىن ۇسىنعاندار اراسىندا ءبىلىم، دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىنىڭ مەكەمەلەرىمەن قاتار جەكە كاسىپكەرلىك سۋبەكتىلەرى دە بار. جالاقى 85000 تەڭگەدەن باستاپ، ماماندىعى مەن قىزمەتىنە قاراي كوتەرىلەدى بەرەدى. بىلىكتى ينجەنەرلەر مەن قارجى سالاسىنىڭ ماماندارىنا 500000 تەڭگەدەن جوعارى جالاقى ۇسىنىلادى. كوبى ەڭبەك وتىلىنە باسىمدىق بەرەدى.
ال وسى enbek.kz پورتالىندا 10 مىڭنان استام تۇيىندەمە جۇكتەلگەن. دەمەك تۇيىندەمە سانى بوس جۇمىس ورىندارىنان بەس ەسە كوپ. كوبى تۇراقتى جۇمىس ىزدەيدى جانە جوعارى ءبىلىمدىسى دە، جالپى ورتا مەكتەپ ءبىتىرىپ، ارنايى ماماندىق الماعانى دا جەتىپ ارتىلادى.
«كۇمىس جاس» جوباسى كىمدەرگە تيەسىلى؟
ەڭ قيىنى - زەينەت جاسىنا جاقىنداعان شاقتا جۇمىس تابۋ. مەملەكەت بۇل ءۇشىن «كۇمىس جاس» جوباسىن ۇسىنادى. ەڭبەك موبيلدىلىگى ورتالىعى مەن جۇمىس بەرۋشى كەلىسىمى نەگىزىندە ىسكە اساتىن جوبا اياسىندا جالاقىنىڭ باسىم بولىگىن مەملەكەت تولەيدى. وعان تەك جاسى 50 دەن اسقان قازاقستاندىقتار قاتىسا الادى. تاعى ءبىر ەسكەرە كەتەرلىك جايت، جاسى كەلگەن جۇمىس ىزدەۋشىنىڭ مىندەتتى تۇردە ماماندىعى بولۋى شارت. ەگەر ءبىلىمى مەن بىلىكتىلىگىن راستايتىن قانداي دا ءبىر قۇجاتى بولماسا الدىمەن وقىپ، كەيىن عانا سۇرانىس بەرە الادى.
- اقتوبە وبلىسى بويىنشا «كۇمىس جاس» جوباسى اياسىندا 850 ادامدى جۇمىسپەن قامتۋ جوسپارلاندى. قازىرگى كەزدە 816 ادام جۇمىسقا الىندى. بىلتىر 1200 دەن استام ادام وسى جوبا اياسىندا جۇمىسقا ورنالاستى. «كۇمىس جاس» جوباسىنا قاتىسۋ ءۇشىن ەڭبەك موبيلدىلىگى ورتالىعى مەن جۇمىس بەرۋشى اراسىندا كەلىسىمشارت بولادى. 50 جاستان اسقان ادامدار عانا بوس ورىنعا جىبەرىلەدى. ولار ءۇش جىل تۇراقتى جۇمىس ىستەيدى، ءارى قاراي زەينەتكە شىققانعا دەيىن سول مەكەمەدە قالا الادى، - دەدى ەڭبەك موبيلدىلىگى ورتالىعى ءوتىنىم بەرۋشىلەردى قولداۋ ءبولىمىنىڭ مامانى گينيات مەندەلين.
ەڭبەك موبيلدىلىگى ورتالىعىنىڭ حابارلاۋىنشا، بيىل 120 ادام جوبانى اياقتاعان، 69 ى تۇراقتى جۇمىسقا ورنالاسقان. بۇل ادامدار اراسىندا زەينەتكەرلىككە شىققاندارى دا، دەنساۋلىعىنا بايلانىستى ءوز ەركىمەن جوبادان باس تارتقانى دا بار. ورتالىق جىلدارعا ءبولىپ ساراپتامايدى، تەك جوبانىڭ العاشقى ساتتەرىنەن باستاپ جالپى تىركەۋ جۇمىسىن جۇرگىزەدى. ال «كۇمىس جاس» جوباسى ەلىمىزدە 2022-جىلى باستالدى.
بۇگىندە «كۇمىس جاس» جوباسىنا قاتىسقان جۇمىسشىلاردىڭ جالاقىسى 185357 تەڭگەدەن اسپاۋى ءتيىس. العاشقى جىلى ونىڭ 70 پايىز، ەكىنشى جىلى 65 پايىز، ءۇشىنشى جىلى 60 پايىز مەملەكەت ءبولىپ وتىرادى. ەگەر جالاقى 185357 تەڭگە بولسا جۇمىس بەرۋشى، ياعني، كاسىپكەر 55607 - 74143 تەڭگەنى عانا اۋدارادى، قالعانىن مەملەكەت ءوز مىندەتىنە الادى. ەڭ تومەن جالاقى - 85000 تەڭگە. كەيدە جۇمىس بەرۋشى ەڭ تومەندى دە، ەڭ جوعارىنى دا بىلگىلەمەيدى. ءوز كەزەگىندە 150000 تەڭگە جالاقى قويىپ، تەك 30-40 پايىز بولە الادى. ەگەر قالاسا، سىياقى تاعايىنداۋعا قۇقىلى.
- «كۇمىس جاس» جوباسىنا قاتىسۋشىلار اراسىندا بۇرىن جۇمىس ىستەپ، قىسقارىپ قالعانى دا، مۇلدە جۇمىس ىستەمەگەنى دە بار. بارىنە قويىلاتىن ورتاق تالاپ - جاسى 50 دەن اسقان جۇمىسسىز بولۋى كەرەك. اراسىنان ەسەپشى دە، كونديتەر دە، كىتاپحاناشى، مۇعالىمدەر دە تابىلادى. مۇلدە جۇمىس ىستەمەگەن ادامداردىڭ باسىم بولىگى - كوپبالالى ايەلدەر. ولار زەينەت جاسىنا جاقىنداعان كەزدە تولەمنىڭ دۇرىس شىققانىن قالايدى. 50 جاسىندا جۇمىسقا ورنالاسسا، بالا سانىنا بايلانىستى 53 جاسىندا زەينەتكە شىعا الادى، - دەدى ول.
جوباعا كاسىپكەرلەر دەقىزىعادى
«كۇمىس جاس» جوباسى تەك جۇمىس ىزدەۋشىلەرگە ەمەس، جۇمىس بەرۋشىلەرگە دە تيىمدى بولىپ تۇر. ولار جۇمىسشىلاردى وسى جوبا اياسىندا قابىلداعاندى ءجون كورەدى. نەگىزگى سەبەپ - جالاقى شىعىنى از.
- «كۇمىس جاس» جوباسىنا جاۋاپكەرشىلىگى شەكتەۋلى سەرىكتەستىكتەر مەن جەكە كاسىپكەرلەر قاتىسادى. ول وندىرىستە دە، قىزمەت كورسەتۋ سالاسىندا دا بار. ءبىلىم، دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىنداعى جەكە كاسىپكەرلىك سۋبەكتىلەرى دە ۇسىنىس بەرەدى. ونىڭ ىشىندە بالاباقشادا تاربيەشىسى، تاربيەشىنىڭ كومەكشىسى قىزمەتتەرىن ۇسىنىپ وتىرعاندار بار. enbek.kz پورتالىنا تىركەلگەن جۇمىس ىزدەۋشىگە ءۇش كۇندە 1414 نومىرىنەن حابارلاما كەلەدى. ماماندىعىنا ساي جۇمىس ورىندارى ۇسىنىلادى. ەگەر ۇناماسا پورتالداعى بارلىق بوس جۇمىس ورىندارىمەن تانىسا الادى. قازىر «كۇمىس جاس» جوباسىنىڭ تيىمدىلىگى كورىنەدى. ەرەسەك ادامداردىڭ بىردەن جۇمىس تاۋىپ كەتۋى قيىنداۋ. ال جوبا كەزىندە ماماندىق بويىنشا قىزمەتكە قايتا ورنالاسىپ، ۇيرەنۋگە بولادى. ءبىر ايتا كەتەرلىگى، ماماندىعى بولماسا قىسقا مەرزىمدى كۋرستاردى وقىپ، كۋالىك الۋى كەرەك، - دەدى ەڭبەك موبيلدىلىگى ورتالىعى ءوتىنىم بەرۋشىلەردى قولداۋ ءبولىمىنىڭ مامانى گينيات مەندەلين.
ال مەملەكەتتىك مەكەمەلەردىڭ «كۇمىس جاس» جوباسىنا قاتىسۋىنا شەكتەۋ قويىلعان.
ەگدە جاستاعى ادامدار «كۇمىس جاس» جوباسىنا قاتىسۋ جولىن بىلمەسە «مانساپ» ورتالىعىنا بارۋى ءتيىس. ماماندار enbek.kz پورتالىنا تىركەلۋگە كومەكتەسەدى، قۇجاتتارىن تەكسەرىپ بەرەدى. ەگەر جەكە كاسىپكەر رەتىندە تىركەلسە، جوعارى وقۋ ورنىنىڭ ستۋدەنتى بولسا، جۇمىسسىز دەپ سانالمايدى، جوباعا قاتىسا المايدى.
- ماسەلەن بيىل «كۇمىس جاس» جوباسىمەن جۇمىسقا ورنالاستى. كەلىسىمشارت 2029-جىلعا دەيىن، ياعني ءۇش جىلعا جاسالادى. ەگەر جۇمىستان شىعىپ كەتسە، تۇراقتى جۇمىسقا ورنالاسا الادى. دەنساۋلىعى سىر بەرسە، انىقتاماسىن ۇسىنادى. دەرەكتەردىڭ ءبارىن جۇمىس بەرۋشى كاسىپكەر جيناپ، «مانساپ» ورتالىعى، ەڭبەك موبيلدىلىگى ورتالىعىنا ەسەپ بەرىپ وتىرادى، - دەدى ول.
ايتا كەتەيىك، بيىل جۇمىسپەن قامتۋدىڭ ەرەجەسى وزگەردى. جۇمىس بەرۋشى جۇمىسشى سانىنىڭ 10 پايىزىن عانا «كۇمىس جاس»، «جاستار تاجىريبەسى» جوبالارى مەن الەۋمەتتىك جۇمىس ورىندارىنا بولەدى. ماسەلەن، ۇجىمدا 30 جۇمىس ورنى بولسا، ەڭبەك موبيلدىلىگى ورتالىعى ءار باعىتتان تەك ءۇش ادامعا جولداما بەرە الادى. ەگەر مۇگەدەكتىگى بار ادامدى جۇمىسقا قابىلداسا، ءوتىنىم بەرۋ مۇمكىندىگى ەكى ەسە ارتادى. ياعني 3 ادام ەمەس، 6 ادامدى مەملەكەتتىك جەڭىلدىكپەن قابىلداۋعا بولادى. بۇعان دەيىن مۇنداي شەكتەۋ بولمادى. تاعى ءبىر ەسكەرەتىن جايت، «كۇمىس جاس» جوباسىنا قاتىسقان ادام كۇنى بۇرىن جۇمىستان شىعىپ كەتسە، مەرزىمى ءبىتىپ، تۇراقتى قىزمەتكە قابىلدانباسا، ەكىنشى رەت ءدال وسى باعدارلاماعا ءوتىنىش بەرە المايدى. تەك وزگە تۇراقتى جۇمىستى ىزدەيدى.
زەينەت جاسىنا جاقىنداعاندا جۇمىس تابىلدى
ونداعان جىل بالاباقشادا تاربيەشى بولىپ، كەيىن دەنساۋلىق جاعدايىنا بايلانىستى ەم العان التىناي ماحامبەتوۆا قايدا ەڭبەككە ارالاستى. ول جۇمىسپەن قامتۋ ورتالىعىنا بارىپ، تۇيىندەمەسىن enbek.kz پورتالىنا تىركەلدى.
- زەينەت جاسىنا جاقىنداعان ادامعا جۇمىس تابۋ قيىن بولاتىنى راس. ماماندىعىم تاربيەشى بولعان سوڭ ماعان بىرنەشە بالاباقشانى ۇسىندى. ۇيىمە جاقىنىن تاڭداپ وتىرمىن. جۇمىس ىستەپ جۇرگەنىمە 6 ايدان استى. جالاقىمنىڭ 70 پايىزىن مەملەكەت تولەيدى، قالعانىن جۇمىس بەرۋشى بەرەدى. ەكى جىلدا زەينەتكە شىعامىن. ماعان ءتيىمدى بولىپ تۇر، - دەدى بالاباقشا تاربيەشىسىنىڭ كومەكشىسى التىناي ماحامبەتوۆا.
جۇمىس بەرۋشى كاسىپكەر دە جوبانىڭ قارجى ۇنەمدەۋگە سەپتىگى مول دەپ ەسەپتەيدى. سونىمەن بىرگە ەگدە جاستاعى ادامدار تاجىريبەلى بولادى.
- «كۇمىس جاس» جوباسىنا قاتىسۋشىلاردىڭ مەرزىمى اياقتالسا، «تۇراقتى جۇمىسقا الامىز» دەپ حات جولدايمىز. سونىمەن بىرگە وزگە باعدارلامالار اياسىندا دا قابىلداپ، تۇراقتى قىزمەتكە ورنالاسقاندارى بار. ءبىز جالاقى تولەۋ كەزىندە اقشا ۇنەمدەيمىز، ال جۇمىسسىزدار ەڭبەككە ارالاسادى، - دەدى بالاباقشا مەڭگەرۋشىسى گۇلبارشىن قىدىرالينا.
بۇعان دەيىن حابارلاعانىمىزداي، «كۇمىس جاس» جوباسىنا قاتىسۋشىلاردىڭ باسىم بولىگى اۋىل تۇرعىندارى. 2026-جىلدىڭ العاشقى توعىز ايىندا جوبا اياسىندا 10,3 مىڭ ادام جۇمىسقا ورنالاسقان.
