ۇلتتىق قور - بالالارعا: بيىل 18 گە تولاتىندار شوتىنداعى 100 دوللاردى قايدا جۇمساي الادى

استانا. قازاقپارات – 19-ناۋرىز - ناۋرىزنامانىڭ جاڭارۋ كۇنى. «ادىلەتتى قازاقستان» تۇجىرىمداماسىن جاڭارۋ سيمۆولدارىنىڭ ءبىرى دەسەك، «ۇلتتىق قور - بالالارعا» جوباسى ەلدەگى بايلىقتى ادىلەتتى ۇلەستىرۋدىڭ ءبىر تەتىگى رەتىندە قولعا الىنعان. بۇگىنگى ماتەريال وسى جوبانىڭ قاي ساتىدا ىسكە اسىپ جاتقانىنا ارنالادى.

2019 -جىلدىڭ 19-ناۋرىزى تاۋەلسىز قازاقستان تاريحىندا پرەزيدەنت اۋىسقان داتا رەتىندە قالدى. قازىر رەسمي مىنبەرلەر مەن ب ا ق-تا ءجيى اتالاتىن «جاڭا قازاقستان»، «ادىلەتتى قازاقستان، «ەستيتىن مەملەكەت» سياقتى باستامالارعا سول 2019 -جىلدىڭ 19-ناۋرىزىندا جول اشىلعان ەدى.

تۇرمىستىڭ بارلىق دەڭگەيىندە ادىلەت ورناتۋدىڭ ماڭىزدى ەكەنىن پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقايەۆ سول كەزدەن بەرى ۇنەمى ايتىپ كەلەدى. ادىلەتپەن بايلانىستى ۋادەلەردى ورىنداۋدىڭ تەتىگى رەتىندە ءتۇرلى باعدارلامالار، جوبالار قولعا الىندى. سونىڭ ءبىرى 2022 -جىلعى جولداۋدا ايتىلعان «ۇلتتىق قور - بالالارعا» جوباسى.

بۇل باستامانىڭ اياسىندا زاڭناماعا ۇلتتىق قوردان بالالارعا ارنالعان قاراجاتتى ەسەپتەۋ، تولەۋ جانە پايدالانۋ ماسەلەلەرىن رەتتەيتىن وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزىلدى.

مۇنايلى اراب ەلدەرىنىڭ «قارا التىن» ەكسپورتىنان تۇسكەن تابىستىڭ ءبىر بولىگىن ۇرپاق قامىنا باعىتتايتىنىنا قىزىعا قاراپ كەلگەن قازاقستاندىقتار «ۇلتتى قور - بالالارعا» جوباسىنا ۇلكەن ۇمىتپەن قاراعانى بەلگىلى.

و باستا بالا شوتىنا اقشا اۋدارۋ ۇلتتىق قورداعى اقشانى ورتايتىپ كەتپەۋ ءۇشىن ينۆەستيتسيالىق تابىستان عانا اۋدارىم جاساۋ قاجەتتىگى اشىپ ايتىلدى. سونداي-اق، الەۋمەتتىك سيپاتى باسىم جوبا حالىقتى ماسىلدىققا يتەرمەلەيتىندەي سيپاتقا يە بولماۋىنا باسا كوڭىل ءبولىندى. وسى ماقساتپەن ۇلتتىق قور اقشاسىن باسپانا جانە ءبىلىم الۋ شىعىندارىنا عانا جۇمساۋعا بولاتىنى ايقىندالدى.

وسىنىڭ ءبارى زاڭ جۇزىندە ناقتىلانعاننان كەيىن، 2024 -جىلدىڭ باسىندا جوبا ىسكە قوسىلىپ، اقپان ايىندا بالا شوتتارىنا العاشقى ۇلەستەرى تۇسە باستادى.

قارجى مينيسترلىگىنىڭ سوڭعى دەرەگى بويىنشا، «ۇلتتىق قور - بالالارعا» جوباسىنا قاتىساتىن قازاقستاندىقتاردىڭ قازىرگى سانى 6 ميلليون 919 مىڭ 131 ادامعا جەتكەن. بۇل 18 گە تولماعان جانە بيىلعى 1-قاڭتاردان باستاپ 18 گە تولعانداردىڭ سانى دەگەن ءسوز. 2024 -جىلدىڭ اياعىنا دەيىن 18 گە تولىپ ۇلگەرەتىن 304815 ادام بار. بۇلار جوباعا ءبىر جىل عانا قاتىسقاندىقتان، شوتىنا تەك ءبىر جىلدىڭ ۇلەسى عانا تۇسەدى. ونىڭ بيىلعى مولشەرى - 100,52 دوللار.

بۇل 100,52 دوللار دەگەن سوما قايدان شىقتى؟

«ۇلتتىق قور - بالالارعا» جوباسىنا قاتىساتىن 6,9 ميلليون قازاقستاندىقتىڭ شوتىنا جىل سايىن قانشا اقشا اۋدارىلاتىنىن انىقتاۋ ءۇشىن ۇلتتىق قوردىڭ كەيىنگى 18 جىلداعى ورتاشا ينۆەستيتسيالىق كىرىسى ەسەپتەلەدى. ول ءۇشىن 18 جىلدىڭ ىشىندە تۇسكەن ينۆەستيتسيالىق تابىستىڭ جيىنتىق سوماسى 18 گە بولىنەدى. جوبا اياسىندا جاسالعان زاڭ بويىنشا، بالالار شوتىنا جىل سايىن جىلدىق ورتاشا ينۆەستيتسيالىق تابىستىڭ 50 پايىزى تەڭدەي ءبولىنۋ كەرەك.

ۇلتتىق بانكتىڭ مالىمەتى بويىنشا، كەيىنگى 18 -جىلداعى ينۆەستيتسيالىق كىرىستىلىكتىڭ ورتاشا مولشەرى 1,39 ميلليارد دوللار بولعان. جوعارىدا ايتقانىمىزداي، زاڭ بويىنشا وسى سومانىڭ تەڭ جارتىسى بالالار شوتىنا تەڭدەي ءبولىنۋ كەرەك. ياعني، 695 ميلليون 519 مىڭ 269 دوللاردى 6 ميلليون 919 مىڭ 131 ادامعا ءبولۋ كەرەك: 695519269 ÷ 6919131 = 100,52.

2024 -جىلدىڭ 1-قاڭتارى مەن 31-جەلتوقسانى اراسىندا 18 گە تولاتىن 304815 قازاقستاندىق جوباعا قاتىسۋىن بيىل اياقتايتىنىن، ياعني، 1 جىلدىڭ عانا ينۆەستيتسيالىق تابىسىنان ۇلەس رەتىندە 100,52 دوللار عانا الاتىنىن ايتتىق.

قارجى مينيسترلىگى ولاردىڭ ءارقايسىسىنا قازىردىڭ وزىندە 100,52 دوللاردان اۋدارىلعانىن مالىمدەپ وتىر. ياعني، 304815 شوتتا جالپى جيىنى 30 ميلليون 640 مىڭ 3 دوللار، 80 سەنت جاتىر.

12-ناۋرىزداعى مالىمەت بويىنشا، 304 مىڭ 815 ادامنىڭ 775 ى ءوز شوتىنداعى اقشانى جۇمساۋعا ءوتىنىش جازىپ ۇلگەرگەن. ونىڭ ىشىندە 487 ادام شوتىنداعى 100,52 دوللاردى ءبىلىم الۋ شىعىندارىنا، 288 ادام باسپانا شىعىنىنا جۇمسايتىنىن ايتقان.

بۇل جەردەگى باسپانا شىعىندارىنا مىنالار جاتادى:

- ازاماتتىق-قۇقىقتىق مامىلەلەر بويىنشا تۇرعىن ءۇيدى مەنشىگىنە ساتىپ الۋ (تۇپكىلىكتى ەسەپ ايىرىسۋ)؛

- يپوتەكالىق تۇرعىن ءۇي قارىزىن الۋ ءۇشىن باستاپقى جارنانى ەنگىزۋ (ونىڭ ىشىندە يسلام بانكىنىڭ قارجىلاندىرۋى شەڭبەرىندە)؛

- يپوتەكالىق تۇرعىن ءۇي قارىزى بويىنشا بەرەشەگىن ءىشىنارا وتەۋ (ونىڭ ىشىندە يسلام بانكىنىڭ قارجىلاندىرۋى شەڭبەرىندە)؛

- تۇرعىن ءۇي قۇرىلىس جيناعى ارقىلى يپوتەكا الۋ (قۇرىلىستى قوسپاعاندا)؛

- تولەمدى ءبولىپ تولەۋ ارقىلى ساتىپ الۋ، جەكەشەلەندىرۋ، ساتىپ الۋ-ساتۋ قۇقىعىمەن تۇرعىن ءۇيدى ۇزاق مەرزىمدى جالعا الۋ شارتتارى بويىنشا ءىشىنارا تولەۋ؛

- جەكە تۇرعىن ءۇي سالۋعا نەمەسە جەكە قوسالقى شارۋاشىلىققا ارنالعان جەر ۋچاسكەسىن ازاماتتىق- قۇقىقتىق مامىلەلەر بويىنشا مەنشىككە ساتىپ الۋ (تۇپكىلىكتى ەسەپ ايىرىسۋ)؛

- تۇرعىن ءۇي قۇرىلىسىنا ۇلەستىك قاتىسۋ تۋرالى شارت بويىنشا تۇرعىن ءۇيدى (پاتەردى) ساتىپ الۋ نەمەسە كوپ پاتەرلى تۇرعىن ءۇيدىڭ ۇلەسىن بەرۋ تۋرالى اكتى جاساعان كەزدە (تۇپكىلىكتى ەسەپ ايىرىسۋ)؛

- ودان ءارى جيناقتاۋ ءۇشىن تۇرعىن ءۇي قۇرىلىس جيناعىنا سالىم سالۋ.

ال ءبىلىم الۋ شىعىندارىنا مىنالار جاتادى:

- قازاقستان اۋماعىندا ورنالاسقان ءبىلىم بەرۋ ۇيىمدارىنىڭ ءبىلىم بەرۋ قىزمەتتەرىنە ۇلەستەرمەن (ءاربىر اكادەميالىق كەزەڭ نەمەسە وقۋ جىلى ءۇشىن) نەمەسە ءبىر رەت تولىق كولەمدە (بۇكىل وقۋ مەرزىمى ءۇشىن) اقى تولەۋ؛

- شەتەلدىك ءبىلىم بەرۋ ۇيىمدارىنىڭ ءبىلىم بەرۋ قىزمەتتەرىنە ۇلەستەرمەن (ءاربىر اكادەميالىق كەزەڭ نەمەسە وقۋ جىلى ءۇشىن) نەمەسە ءبىر رەت تولىق كولەمدە (بۇكىل وقۋ مەرزىمى ءۇشىن) اقى تولەۋ:

- ءبىلىم بەرۋ جيناقتاۋ سالىمىن تولىقتىرۋ؛

- ءبىلىم بەرۋگە قارجى جيناقتاۋ شارتىنىڭ ساقتاندىرۋ جارناسى تۇرىندە ەنگىزۋ؛

- ءبىلىم بەرۋ كرەديتىن ءىشىنارا نەمەسە تولىق وتەۋ.

اۆتور

ەسىمجان ناقتىباي