كۇزدە بالالار جيى اۋىرماۋى ءۇشىن نە ىستەيمىز؟
استانا. قازاقپارات - كۇزدە بالالار جيى اۋىرادى. كوبىنەسە، مۇرنىنان سۋ اعىپ، جوتەلەدى. مۇنى اتا-انالاردىڭ كوبى مەزگىل اۋىسىپ، كۇن سالقىنداعانىمەن بايلانىستىرادى.
دەسە دە دارىگەر ءبارى يممۋنيتەتكە كەلىپ تىرەلەتىنىن اتاپ ءوتتى. سوندىقتان پەدياتر گاۋھار مۇحتاروۆادان كۇزدە اۋىرماۋدىڭ جولدارىن سۇراپ كوردىك.
دارىگەردىڭ ايتۋىنشا، كۇزدە بالالاردىڭ جيى اۋرۋ سەبەبىنىڭ ءبىرى - اۋا رايى تۇراقسىزدىعى. ەكىنشى سەبەپ - كەيبىر ۆيرۋستاردىڭ ماۋسىمدىق باس كوتەرۋى. جەرگىلىكتى يممۋنيتەت تومەندەۋى، بۇل جاعدايدا شىرىشتى قاباتتىڭ قۇرعاۋى سەبەپ بولادى. كەيبىر بالالاردا سوزىلمالى اۋرۋلاردىڭ قوزۋى يممۋنيتەت تومەندەۋىنە اسەر ەتەدى، ول كەزەگىندە جيى اۋرۋعا سەبەپ بولادى.
قۇنارلى تاماقتانباۋ، ساپاسىز ۇيقى، ۇيقى جەتىسپەۋ، بالانىڭ جەتكىلىكتى مولشەردە سۋ ىشپەۋى يممۋنيتەتتىڭ تومەندەۋىنە اكەلىپ سوعادى. سونىمەن قاتار انتيبيوتيكتى ءوز بەتىنشە كوپ قولدانۋ سالدارىنان دا بالا اۋرۋعا جيى ۇشىرايتىن بولادى. بالانىڭ ۇنەمى سترەسستە بولۋى، بالاعا سەبەپسىز ۇرسۋ، جازالاۋ، ءۇي ىشىندەگى ۇرىس-كەرىس تە بالانىڭ دەنساۋلىق جاعدايىنا كەرى اسەر ەتەدى، - دەيدى دارىگەر.
بالانىڭ يممۋنيتەتىن قالاي كوتەرەمىز؟
دارىگەردىڭ ايتۋىنشا، بالانىڭ يممۋنيتەتىن كوتەرۋ ءۇشىن ۇيقى، پسيحيكا، دۇرىس تاماقتانۋ، قيمىل-قوزعالىس ماڭىزدى.
نارەستە دۇنيەگە كەلگەننەن باستاپ بارلىق جەردى، ەدەندى، قولدى ستەريلدەپ جاتامىز. بۇل - دۇرىس ەمەس. تازا بولسا جەتىپ جاتىر. انتيسەپتيكپەن، حلورمەن ۇنەمى وڭدەۋدىڭ قاجەتى جوق، - دەيدى پەدياتر گاۋھار جۇمات قىزى.
گاۋھار جۇمات قىزىنىڭ ايتۋىنشا، ۇيقى كەزىندە ساعات 2-8 ارالىعىندا ينتەرلەيكين-6 سينتەزى بولادى. ينتەرلەيكين قابىنۋ پرتسەسى كەزىندە ۇلكەن ءرول وينايدى، ديريجەر سياقتى قىزمەت اتقارادى. قابىنۋ كەزىندە تۋا پايدا بولعان يممۋنيتەتتەن جۇرە پايدا بولاتىن يممۋنيتەتكە ەستافەتانى جالعاستىرادى.
ەگەر ادام ۇيقىسى ۇنەمى دۇرىس بولماسا كورتيزول گورمونى ورگانيزمدە كوبەيەدى. كورتيزولدىڭ قالىپتى مولشەرى نەمەسە از عانا جوعارىلاۋى ورگانيزمگە پايدالى، ال ۇنەمى ءبولىنۋى يممۋنيتەت رەاكسيالارىن بۇزادى.
ادامنىڭ پسيحوەموتسيالىق جاعدايى مەن يممۋنيتەت قىزمەتى تىعىز بايلانىستى. دەپرەسسيا، مازاسىزدىق، سترەسس، يممۋنيتەت جۇمىسىنا كەدەرگى كەلتىرەدى، اۋرۋ اعىمىن ۇزارتادى. ۇيدەگى كيكىلجىڭ، بالاباقشا، مەكتەپتەگى پسيحولوگيالىق تەرىس اتموسفەرا بالانىڭ جيى اۋرۋىنا الىپ كەلەدى، - دەيدى پەدياتر.
سونداي-اق دارىگەر ميكروفلورا ءبىزدىڭ ورگانيزمدە كوپ جۇمىس اتقاراتىنىن، اس قورىتىپ، ۆيتاميندەردى سىڭىرەتىنىن اتاپ ءوتتى. ك ۆيتامينى سينتەزىنە قاتىسادى. ىشەك قابىرعاسىن قورعايدى جانە تاعى باسقا. ال سول ميكروفلورا ۇنەمى وزگەرىپ وتىرادى جانە ءبىز جەگەن تاماقپەن ولار دا قورەكتەنەدى. قيمىل قوزعالىس، شىنىقتىرۋ يممۋنيتەت جۇيەسىنە وڭ اسەر ەتەدى.
ۇيقىعا كوڭىل ءبولۋ كەرەك. ۇيقى جەتپەسە - يممۋنيتەت جۇمىس ىستەمەيدى. بالالارعا كەمىندە 9-10 ساعات ۇيقى كەرەك. ۇيقى - ەڭ كۇشتى يممۋنومودۋلياتور. راتسيوندا مىندەتتى تۇردە ەت، بالىق، جۇمىرتقا، كوكونىس. تەك ءتاتتى مەن ۇن تاعامدارىنا وتىرعىزۋ - يممۋنيتەتتى تۇسىرەدى، - دەيدى پەدياتر گاۋھار مۇحتاروۆا.
ۇيقىدان بولەك، بالالاردى قوڭىر سالقىن ۇيدە ءجۇرىپ-تۇرۋعا ۇيرەتۋ كەرەك.
سالقىنعا شىنىقتىرۋدى ۇسىنامىن. بالانى جىلى جەردە ۇستاماۋ كەرەك. بولمەنى جەلدەتۋ، تازا اۋا، بىرتىندەپ سالقىنعا ۇيرەتۋ - شىرىشتى قاباتتى، جەرگىلىكتى يممۋنيتەتتى كۇشەيتەدى. قيمىل-قوزعالىس. كۇندەلىكتى دالادا سەرۋەندەۋ. قاناينالىم جاقسارادى، يممۋندىق جاۋاپ تەزىرەك جۇرەدى، - دەيدى ول.
باستى ەرەجە - قول جۋۋ
گاۋھار جۇمات قىزىنىڭ ايتۋىنشا، انەميا سياقتى سوزىلمالى اۋرۋلاردى ەمدەۋ كەرەك. تەمىر جەتىسپەسە دە بالا جيى اۋىرادى. سەبەبىن تۇزەمەي، ۆيتامين بەرۋ پايداسىز. كۇندەلىكتى د ۆيتامينىن ارنايى دوزادا، قوسىمشا س ءۆيتامينىن بەرۋگە بولادى. نەمەسە قۇرامىندا ۆيتامين س بار تاعامداردى تۇتىنعان ءجون.
پسيحولوگيالىق جاعداي دا تىكەلەي دەنساۋلىققا اسەر ەتەدى. كۇندە 15-30 مينۋت بالاڭىزبەن ساپالى ۋاقىت وتكىزىڭىز: بىرگە كىتاپ وقىڭىز، اڭگىمەلەسىڭىز. سترەسستىڭ الدىن الدىڭىز. بالاڭىزعا كوپ تاپسىرما بەرمەڭىز، ونىڭ ويناۋعا دا ۋاقىتى بولسىن. مەكتەپتە نەمەسە بالاباقشادا جاعدايدى ۇنەمى سۇراپ ءبىلىڭىز، - دەدى پەدياتر گاۋھار مۇحتاروۆا.
ودان بولەك دارىگەر سۋ ءىشۋدى ەستەن شىعارماۋدى ۇسىندى. گازدالعان سۋسىندار، دۇكەننەن ءتاتتى سۋسىن ساتىپ اپەرۋ مەن شاي باس تارتۋدى دا اتاپ ءوتتى. ونىڭ ايتۋىنشا، بالا سۋدى قالاۋىنشا ءىشۋ كەرەك. دەگەنمەن ۇمىتىپ كەتۋى مۇمكىن. سوندىقتان جيى-جيى ەسىنە سالۋ كەرەك. كىشى دارەتى قويۋلاۋ، سارى، قوڭىر بولسا، اعزادا سۋ جەتكىلىكسىز ەكەنىن بىلدىرەدى.
قول جۋۋ - ماڭىزدى ەرەجە. مەكتەپتەن، باقشادان، سەرۋەننەن كەلگەن سوڭ قولدى 20 سەكۋند سابىنداپ جۋۋ كەرەك. ىلعالدى تازالىقتى اپتاسىنا 2-3 رەت جاساڭىز. كۇنىنە راتسيونعا كەم دەگەندە 3-5 ءتۇرلى كوكونىس پەن جەمىس قوسىڭىز. مىسالى، تاڭعى اسقا - سالات، تۇسكى اسقا - ءسابىز، كەشكە ماندارين بەرىڭىز. پايدالى مايلار راتسيوندا بولسىن: بالىق، زىعىر، ءزايتۇن مايى، گرەك جاڭعاعى، - دەپ اتاپ ءوتتى دارىگەر.