كىتاپ وقۋدىڭ پايداسى نەدە

استانا. KAZINFORM - جۋرناليست ەرجان جاۋباي «كىتاپ وقيتىن ۇلت» باعدارلاماسىنا قاتىستى جانە كىتاپ وقۋدىڭ پايداسى تۋرالى Facebook الەۋمەتتىك جەلىسىندە وي-پىكىرىمەن ءبولىستى.

Ержан Жаубай
Фото: Ержан Жаубайдың Facebook парақшасынан

- مەملەكەت باسشىسى «كىتاپ وقيتىن ۇلت» باعدارلاماسىن جاريالاعالى بەرى بۇل تاقىرىپ كۇن تارتىبىنەن تۇسپەي كەلەدى. وسى ورايدا ءبىراز كىتاپتى «كەمىرگەن» ادام رەتىندە كىتاپ وقۋدىڭ پايداسى تۋرالى بىرەر ءسوز ايتقىم كەلەدى،-دەي كەلە ول مىناداي وي ايتقان.

1. سوزدىك قورىڭىزدى مولايتادى. كوپ وقۋ ادامنىڭ جاڭا سوزدەر مەن تىلدىك قۇرىلىمداردى تابيعي تۇردە مەڭگەرۋىنە كومەكتەسەدى. بۇل ويدى ناقتى ءارى ساۋاتتى جەتكىزۋگە اسەر ەتۋى مۇمكىن.

2. ويلاۋ قابىلەتىڭىزدى دامىتادى. اسىرەسە عىلىمي، تاريحي، فيلوسوفيالىق جانە كوركەم ادەبيەت سەبەپ-سالداردى تۇسىنۋگە، سالىستىرۋعا، تالداۋعا ۇيرەتەدى.

3. زەيىن مەن شىدامدىلىقتى جاتتىقتىرادى. ۇزاق ءماتىندى وقۋ قىسقا ءارى جىلدام كونتەنتكە قاراعاندا نازاردى ءبىر نارسەگە ۇزاق ۋاقىت شوعىرلاندىرۋدى تالاپ ەتەدى.

4. قيال مەن شىعارماشىلىقتىڭ دامۋىنا ىقپال ەتەدى. كوركەم شىعارماداعى كەيىپكەرلەردى، وقيعالاردى جانە الەمدى ادامنىڭ ءوزى ەلەستەتەدى.

5. باسقا ادامداردى تۇسىنۋگە كومەكتەسەدى. ادەبي شىعارمالار ءارتۇرلى ادامنىڭ سەزىمىن، ءومىر جاعدايىن جانە كوزقاراسىن تۇسىنۋگە مۇمكىندىك بەرەدى.

6. ءبىلىمدى تەرەڭدەتەدى. كىتاپ بەلگىلى ءبىر تاقىرىپتى الەۋمەتتىك جەلىدەگى قىسقا اقپاراتقا قاراعاندا جۇيەلى تۇردە تۇسىندىرە الادى.

7. اقپاراتتى سىني قابىلداۋعا كومەكتەسۋى مۇمكىن. بىرنەشە اۆتوردىڭ پىكىرىن وقىعان ادام ءبىر ماسەلەنىڭ ءارتۇرلى تۇسىندىرمەلەرىن سالىستىرۋعا داعدىلانادى.

ال كەرىسىنشە مۇلدە كىتاپ وقىماۋ مىندەتتى تۇردە زيان دەۋ دۇرىس ەمەس، ارينە. ادام كىتاپ وقىماي دا كوپ نارسە ۇيرەنە الادى.

دەگەنمەن، ەگەر ادام جالپى ۇزاق ماتىندەردى، تەرەڭ اقپاراتتى جانە جۇيەلى ءبىلىمدى تۇتىنۋدان قاشسا، بەلگىلى ءبىر تاۋەكەلدەر پايدا بولۋى مۇمكىن. مىسالى:

1. سوزدىك قورى مەن جازباشا ءتىلىنىڭ دامۋى باياۋىراق بولۋى؛

2. كۇردەلى ءماتىندى ۇزاق ۋاقىت وقۋعا جانە نازار اۋدارۋعا قينالۋى؛

3. بەلگىلى ءبىر تاقىرىپ بويىنشا شەكتەۋلى ءبىلىم؛

4. ءبىر عانا دەرەككوزدىڭ پىكىرىنە تاۋەلدى بولۋى؛

5. كۇردەلى يدەيالاردى ۇزاق ءارى جۇيەلى تالداۋعا قابىلەتسىزدىك.

ءبىراق بۇل قاسيەتتەردىڭ بارلىعى كىتاپ وقيتىنداردا مىندەتتى تۇردە بولادى، وقىمايتىنداردا بولمايدى دەگەن ءسوز ەمەس.

ال كىتاپ وقيتىندار مەن وقىمايتىنداردىڭ ەڭ ماڭىزدى ايىرماشىلىعى مىنادا.

- كىتاپتىڭ ءوزى ەمەس، ادامنىڭ قانداي اقپاراتتى جانە قالاي تۇتىناتىنى ماڭىزدى. مىسالى، كۇنىنە بىرنەشە ساعات ساپاسىز كونتەنت كورىپ، ەشتەڭەنى تەرەڭ زەرتتەمەيتىن ادام كىتاپتى قولىنا العانىمەن كوپ پايدا تاپپاۋى مۇمكىن. ال كىتاپتى از وقىسا دا، عىلىمي ماقالالار، دارىستەر، ساپالى كۋرستار ارقىلى ۇنەمى ءبىلىمىن تولىقتىراتىن ادام ينتەللەكتۋالدىق تۇرعىدان جاقسى دامۋى مۇمكىن،-دەيدى.

سوندىقتان كىتاپ وقۋدىڭ ەڭ ۇلكەن ارتىقشىلىعى - ادامعا دايىن اقپارات بەرۋدە عانا ەمەس، ۇزاق ۋاقىت بويى ويلانۋعا، ەلەستەتۋگە، سالىستىرۋعا جانە ءبىر ماسەلەنى تەرەڭ تۇسىنۋگە مۇمكىندىك بەرۋىندە. ال كىتاپ وقىماۋدىڭ ىقتيمال زيانى - كىتاپتىڭ ءوزىن وقىماۋ ەمەس، تەرەڭ ءارى ساپالى اقپاراتپەن جۇمىس ىستەۋ ادەتىنىڭ قالىپتاسپاۋىندا.

- سوڭىندا ايتارىم، قانداي كىتاپ وقىعىڭىز كەلسە دە، تالعاممەن وقۋدى ۇيرەنىڭىز. سەبەبى تالعاممەن وقىعان كىتاپ سىزگە اۋەلى پايدا اكەلسە، ەكىنشى سترەستەن قۇتقارادى،-دەيدى ەرجان جاۋباي.

ايتا كەتەيىك، ەلىمىزدە «كىتاپ وقيتىن ۇلت» مارافونىنا تىركەلۋ جالعاسىپ جاتىر.

وسىعان دەيىن نوبەل سىيلىعىنىڭ لاۋرەاتى «كىتاپ وقيتىن ۇلت» مارافونى قاتىسۋشىلارىنا ۇندەۋ جولدادى.