ۇكىمەت وتكەن جىلىتۋ ماۋسىمىن قورىتىندىلايدى

كۇن تارتىبىنە شىعارىلعان ماسەلەلە تالقىلانىپ بولعاننان كەيىن ب ا ق وكىلدەرىنە باسپا ءسوز ءماسليحاتى ۇيىمداستىرىلادى. وندا ەنەرگەتيكا ۆيتسە-ءمينيسترى سۇڭعات ەسىمحانوۆ، «سامۇرىق-ەنەرگو» ا ق باسقارما ءتوراعاسى قايرات ماقسۇتوۆ، «KEGOC» ا ق باسقارما ءتوراعاسى ءنابي ايتجانوۆ تىلشىلەر تاراپىنان تۋىندايتىن ساۋالدارعا جاۋاپ بەرەدى.

ەنەرگەتيكا مينيسترلىگىنىڭ مالىمەتىنشە، 2025-2026 -جىلدارداعى جىلىتۋ ماۋسىمى شتاتتىق رەجيمدە ءوتىپ، تۇتىنۋشىلار تۇراقتى جىلۋمەن قامتاماسىز ەتىلدى. ەلەكتر ستانتسيالارىنداعى تەحنولوگيالىق اقاۋلار سانى 15 پايىزعا تومەندەپ، تەمپەراتۋرالىق كەستەنىڭ ساقتالماۋ جاعدايلارى ءۇش ەسەگە قىسقاردى.

الداعى جىلىتۋ ماۋسىمىنا دايىندىق اياسىندا اۋقىمدى جوندەۋ ناۋقانى باستالدى. ەلەكتر ستانتسيالارىندا 9 ەنەرگيا بلوگىن، 55 قازاندىقتى جانە 51 تۋربينانى كۇردەلى جوندەۋ جوسپارلانعان. بۇگىندە 4 ەنەرگيا بلوگىندا، 18 قازاندىقتا جانە 7 تۋربينادا جۇمىستار جۇرگىزىلۋدە، 1 قازاندىق پەن 1 تۋربينانى جوندەۋ بەلگىلەنگەن مەرزىمدە اياقتالدى.

سونداي-اق بيىل جالپى ۇزىندىعى 17098 شاقىرىم ەلەكتر بەرۋ جەلىلەرىنە، 444 قوسالقى ستانتسياعا، سونداي-اق 3408 تاراتۋ پۋنكتتەرى مەن ترانسفورماتورلىق قوسالقى ستانتسيالارعا كۇردەلى جوندەۋ جۇرگىزىلۋدە. اتالعان شارالاردى ىسكە اسىرۋ ەلەكتر جەلىلەرىنىڭ ورتاشا توزۋ دەڭگەيىن 65,67 پايىزعا دەيىن تومەندەتۋگە مۇمكىندىك بەرەدى.

ەل بويىنشا جىلۋ جەلىلەرىندە 377 شاقىرىم كۇردەلى جوندەۋ جانە قايتا جاڭعىرتۋ جوسپارلانعان. ونىڭ ىشىندە ەنەرگەتيكا سەكتورىن جاڭعىرتۋ جونىندەگى ۇلتتىق جوبا اياسىندا 2026 -جىلعا 130 شاقىرىم جىلۋ جەلىلەرىن قايتا جاڭعىرتۋ كوزدەلگەن. جالپى كەشەندى جۇمىس جىلۋ جەلىلەرىنىڭ ورتاشا توزۋ دەڭگەيىن 48 پايىزعا دەيىن تومەندەتۋگە مۇمكىندىك بەرەدى.

ەستەرىڭىزگە سالا كەتسەك، وتكەن اپتاداعى ۇكىمەت وتىرىسىندا ەكونوميكا سالالارىنا جاساندى ينتەللەكتىنى ەنگىزۋ باعىتىندا اتقارىلىپ جاتقان جۇمىستار تالقىعا سالىندى. كۇن تارتىبىنە شىعارىلعان ماسەلە بويىنشا بايانداما جاساعان پرەمەر- ءمينيستردىڭ ورىنباسارى - جاساندى ينتەللەكت جانە سيفرلىق دامۋ ءمينيسترى جاسلان ماديەۆ ەلدەگى ءبىرقاتار سالاعا جاساندى ينتەلەكتى قالاي ەنگىزىلىپ جاتقانىنا توقتالدى.

ال ونەركاسىپ جانە قۇرىلىس ءمينيسترى ەرسايىن ناعاسپايەۆ گەولوگيا سالاسىندا ارحيۆ دەرەكتەرىن ەلەكتروندىق فورماتقا كوشىرۋ بويىنشا اۋقىمدى جۇمىس ىستەلىنىپ جاتقانىنا نازار اۋدارتتى.

بۇگىندە گەولوگيالىق اقپاراتتىڭ 97 پايىزدان استامى، ياعني شامامەن 250 تەرابايت دەرەك سيفرلاندىرىلدى. جۇمىستى جەدەلدەتۋ ءۇشىن ارحيۆ ماتەريالدارىن اۆتوماتتى وڭدەپ، گەولوگيالىق مودەلدەر قالىپتاستىراتىن جاساندى ينتەللەكت جۇيەسى ازىرلەندى. سيفرلانعان دەرەكتەر ءبىرىڭعاي Big Data جۇيەسىندە جيناقتالادى.

قازىر جۇيەگە 1 تەرابايت دەرەك جيناقتالىپ، ولار جاساندى ينتەللەكت ارقىلى وڭدەلىپ، ىرىكتەلىپ جاتىر.

- جاساندى ينتەللەكت كوورديناتتاردى انىقتاپ، ماڭىزدى دەرەكتەردى ىرىكتەيدى جانە جۇيەلەۋ ۋاقىتىن قىسقارتىپ، شەشىم قابىلداۋ ساپاسىن ارتتىرادى. وڭدەلگەن دەرەكتەر نەگىزىندە جەر قويناۋى كارتاسى ازىرلەندى. جۇيە اقپاراتتى ىڭعايلى فورماتتا فيلترلەۋگە، تالداۋعا جانە پەرسپەكتيۆتى ۋچاسكەلەردى تەز انىقتاۋعا مۇمكىندىك بەرەدى، - دەدى ول.

ەنەرگەتيكا ءمينيسترى ەرلان اقكەنجەنوۆ جاڭارتىلاتىن ەنەرگيا كوزدەرى وبەكتىلەرىنىڭ گەنەراتسياسىن بولجاۋ ءۇشىن جاساندى ينتەللەكتى قولدانىلا باستاعانىن ايتتى.

- جۇيە اۋا رايى، وتكەن گەنەراتسيا جانە اعىمداعى جاعدايلارعا سۇيەنىپ، ەلەكتر ءوندىرۋدى ءبىر تاۋلىككە الدىن الا بولجايدى. پيلوت KEGOC جانە سامۇرىق-ەنەرگو وبەكتىلەرىندە وتۋدە ءارى قاراي بارلىق ج ە ك نىساندارىنا ماسشتابتاۋعا مۇمكىندىك بار. ناتيجەسىندە جاڭارتىلعان ەنەرگيا كوزدەرىنىڭ وندىرىسىندەگى اۋىتقۋلار 25 پايىزعا ازايادى، سونىڭ ارقاسىندا جىلىنا شامامەن 1,2 ميلليارد تەڭگە ۇنەمدەلەدى، - دەدى مينيستر.

كولىك ءمينيسترى نۇرلان ساۋرانبايەۆ اۆتوموبيل كولىگى سالاسىندا جۇك تاسىمالىن ينتەللەكتۋالدى باقىلاۋ جۇيەسى ەنگىزىلىپ جاتقانىنا توقتالدى. جاساندى ينتەللەكت كولىك مارشرۋتتارىن انىقتايدى، سالماق ولشەۋ ستانسيالارىمەن دەرەكتەردى سالىستىرادى، ەرەجە بۇزۋ دەرەكتەرىن انىقتايدى جانە اۆتوماتتى تۇردە سيگنال بەرەدى. بۇل سالماق باقىلاۋىن اينالىپ ءوتۋ جاعدايلارىن جويادى جانە جولداردىڭ توزۋىن ازايتادى.

- مينيسترلىكتىڭ ىشكى پروتسەستەرىنە ترانسفورماتسيا جۇرگىزۋگە ەرەكشە نازار اۋدارىلعان. بۇل جۇمىس جاساندى ينتەللەكت مينيسترلىگىمەن بىرلەسىپ جۇرگىزىلىپ جاتىر. قازىر كوپ ۋاقىت قۇجاتتاردى قولمەن وڭدەۋگە كەتەدى جانە 30 كۇنگە دەيىن ۋاقىت الادى. جاساندى ينتەللەكت ەنگىزىلگەننەن كەيىن بۇل مەرزىم 3 كۇنگە دەيىن قىسقارادى، - دەدى مينيستر.

«قازاقتەلەكوم» ا ق باسقارما ءتوراعاسى باعدات مۋسين بيىل قاراشادا AI- Farabium

II سۋپەركومپيۋتەرى ىسكە قوسىلاتىنىن اتاپ ءوتتى.

ونىڭ ايتۋىنشا، الماتى قالاسىندا الەمدەگى ەڭ ءونىمدى 500 سۋپەركومپيۋتەر قاتارىنا كىرەتىن AI- Farabium I سۋپەركومپيۋتەرى ىسكە قوسىلدى. بۇگىندە ول الەمدەگى سۋپەركومپيۋتەرلەر اراسىندا 103-ورىندا تۇر. سونىمەن قاتار قازىرگى ۋاقىتتا ونىڭ ەسەپتەۋ قۋاتى 100 پايىز قولدانىلادى.

- مۇنان بولەك جاڭا دەرەكتەردى وڭدەۋ ورتالىقتار قۇرىلىپ جاتىر. بيىل قاراشا ايىندا قوسشى قالاسىنداعى سۋپەركومپيۋتەردى ىسكە قوسۋ جوسپارلانعان. ونى AI- Farabium II دەپ اتادىق. ونىڭ ونىمدىلىگى الماتىداعى سۋپەركومپيۋتەردەن 3 ەسە ارتتىق، 4,3 مىڭ پەتافلوپس بولادى، - دەدى ول.

وتىرىستى قورىتىندىلاعان پرەمەر-مينيستر ولجاس بەكتەنوۆ جاساندى ينتەللەكتىنى جاپپاي ەنگىزۋ ءۇشىن شاشىراڭقى دەرەكتەردى رەتكە كەلتىرۋ قاجەتتىگىنە نازار اۋدارتتى.

سونىمەن قاتار ونىڭ اتاپ وتۋىنشە، كاسىپورىنداردىڭ كوپشىلىگىنە، اسىرەسە شاعىن جانە ورتا بيزنەس ءۇشىن جاساندى ينتەللەكت كۇردەلى ءارى قول جەتكىزە المايتىن قۇرال بولىپ وتىر. مۇنىڭ نەگىزگى سەبەپتەرى - قۇزىرەتتەردىڭ، رەسۋرستار مەن ناقتى ىسكە اسىرۋ تەتىكتەرىنىڭ جەتىسپەۋشىلىگى.

- سوندىقتان جاساندى ينتەللەكت مينيسترلىگى مۇددەلى مەملەكەتتىك ورگاندارمەن بىرلەسىپ، شاعىن جانە ورتا بيزنەس سالاسىندا جاساندى ينتەللەكتىنى ەنگىزۋدى ىنتالاندىرۋ تاسىلدەرىن ازىرلەۋى قاجەت. عىلىم جانە جوعارى ءبىلىم مينيسترلىگى وسى باعىتتا جاڭا مامانداردى دايارلاۋمەن قاتار، ءارتۇرلى سالادا ەڭبەك ەتىپ جۇرگەن كادرلاردى قايتا دايارلاپ، اتالعان ماسەلەگە باسا ءمان بەرۋگە ءتيىس، - دەدى پرەمەر-مينيستر.