ۇكىمەت ەكونوميكانى ءارتاراپتاندىرا ءتۇسۋ تاسىلدەرىن پىسىقتايدى

جالپى وتىرىستان كەيىن ب ا ق وكىلدەرىنە باسپا ءسوز ءماسليحاتى ۇيىمداستىرىلادى. وندا ونەركاسىپ جانە قۇرىلىس ءمينيسترى ەرسايىن ناعاسپايەۆ، ەنەرگەتيكا ۆيتسە-ءمينيسترى قايىرحان تۇتقىشبايەۆ، اۋىل شارۋاشىلىعى ۆيتسە-ءمينيسترى ازامات سۇلتانوۆ جانە «بايتەرەك» ۇ ي ح» باسقارما ءتوراعاسى رۇستەم قاراعويشين جۋرناليستەر تاراپىنان تۋىندايتىن ساۋالدارعا جاۋاپ بەرەدى.

ايتا كەتەيىك، مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقايەۆتىڭ وڭدەۋ ونەركاسىبىن دامىتۋ، ەكونوميكانى ءارتاراپتاندىرۋ جانە ينۆەستيتسيا تارتۋ جونىندەگى تاپسىرمالارىن جۇزەگە اسىرۋ اياسىندا 2025 -جىلى نەگىزگى سالالاردا تۇراقتى ءوسىم قامتاماسىز ەتىلدى. قاڭتار- جەلتوقسان ايلارىنىڭ قورىتىندىسى بويىنشا وڭدەۋ ونەركاسىبىنىڭ جيىنتىق ءوسىم كورسەتكىشى 6,4 پايىز بولدى، بۇعان رەسپۋبليكا بويىنشا قولدانىستاعى قۋاتتاردى كەڭەيتۋ جانە ءىرى ينۆەستيتسيالىق جوبالاردى جۇزەگە اسىرۋ ىقپال ەتتى.

وڭدەۋ ونەركاسىبىنىڭ كوپتەگەن سەكتورىندا وڭ ديناميكا تىركەلدى. ەڭ جوعارى ءوسۋ قارقىنىن كەلەسى سالالار كورسەتتى:

ماشينا جاساۋ (+12,9 پايىز)

حيميا ونەركاسىبى (+9,8 پايىز)

قۇرىلىس ماتەريالدارى ءوندىرىسى (+9,7 پايىز)

دايىن مەتالل بۇيىمدارىن ءوندىرۋ (+13,6 پايىز)

جەڭىل ونەركاسىپ (+13,2 پايىز).

ءوسىم مەتاللۋرگيادا (+1,2 پايىز) جانە رەزەڭكە مەن پلاستماسسا بۇيىمدارى (+7,6 پايىز)، قاعاز ءوندىرىسى (+5,3 پايىز) سالالارىندا بايقالدى.

ەستەرىڭىزگە سالا كەتەيىك، وتكەن اپتادا مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقايەۆتىڭ توراعالىعىمەن ۇكىمەتتىڭ كەڭەيتىلگەن وتىرىسى ءوتتى. جيىندا ەلىمىزدىڭ 2025 -جىلعى الەۋمەتتىك- ەكونوميكالىق دامۋى قورىتىندىلانىپ، ۇكىمەتتىڭ الداعى كەزەڭگە ارنالعان نەگىزگى مىندەتتەرى ايقىندالدى. وتىرىستا الدىمەن پرەمەر- مينيستر ولجاس بەكتەنوۆ بايانداما جاساپ، سالىق، تاريف جانە بيۋدجەت ساياساتىندا، سيفرلىق جانە قۇرىلىس سەكتورلارىندا، سونداي-اق الەۋمەتتىك سالادا قابىلدانعان شەشىمدەر ەكونوميكانى دامىتۋعا توسقاۋىل بولىپ وتىرعان قۇرىلىمدىق ديسپروپورتسيالاردى جويۋعا باعىتتالعانىن اتاپ ءوتتى. سونىمەن قاتار ول ەكونوميكانىڭ وسۋىنە قاراماستان، جۋىق ارادا شەشىمىن تابۋعا ءتيىس ءبىرقاتار وزەكتى ماسەلە دە بار ەكەنىن جاسىرعان جوق.

- ۇكىمەت ەلىمىزدىڭ ينفراقۇرىلىمىن جاڭعىرتۋ جانە ءىرى ونەركاسىپتىك جوبالاردى جۇزەگە اسىرۋعا باسىمدىق بەرە وتىرىپ، ءتيىستى ءبىر دارەجەدە شاعىن جانە ورتا بيزنەستى قولداۋعا كوڭىل ءبولۋ جاعىن باسەڭدەتىپ الدى. ال، بۇل سەكتوردا شامامەن 4,5 ميلليون ادام، ياعني ەكونوميكالىق بەلسەندى حالىقتىڭ تەڭ جارتىسى ەڭبەك ەتەدى. ءسىزدىڭ ەكونوميكالىق تۇراقتىلىقتى قامتاماسىز ەتۋ تۋرالى تاپسىرماڭىزعا سايكەس ميكرو جانە شاعىن بيزنەس سۋبەكتىلەرىنە ارنالعان قارجىلىق، قارجىلىق ەمەس جانە ينفراقۇرىلىمدىق قولداۋ شارالارىن ءبىر جۇيەگە كەلتىرەتىن «ىسكەر ايماق» باعدارلاماسى بەكىتىلدى. الايدا بۇل باعدارلاما ش و ب-تىڭ بارلىق الەۋەتىن اشۋ ءۇشىن جەتكىلىكسىز. وسىعان بايلانىستى ۇكىمەت بيزنەس- قوعامداستىقپەن بىرلەسىپ قوسىمشا قارجىلىق جانە رەتتەۋشىلىك شارالارىن ازىرلەپ جاتىر. وسىنداي شارالاردىڭ ءبىرى رەتىندە شاعىن جانە ورتا وندىرۋشىلەردى زاماناۋي جابدىقتارمەن قامتاماسىز ەتۋ باعدارلاماسىن اتاپ وتۋگە بولادى، - دەدى ۇكىمەت باسشىسى.

پرەمەردىڭ اتاپ وتۋىنشە، مەملەكەتتىڭ بارلىق الەۋمەتتىك مىندەتتەمەلەرى تولىق كولەمدە ورىندالىپ جاتىر. الايدا ءارتۇرلى تولەمنىڭ كوپتىگى مەن ءبىرىزدى جۇيەنىڭ بولماۋى جانە ءتيىمدى باقىلاۋدىڭ جوقتىعى شىعىنداردىڭ نەگىزسىز وسۋىنە ىقپال ەتىپ وتىر.

- بۇل بيۋدجەت قارجىسىنىڭ ءتيىمسىز جۇمسالۋىنا جانە كەي جاعدايلاردا جىمقىرىلۋىنا الىپ كەلدى. اتقارىلعان جۇمىستىڭ ارقاسىندا، سوڭعى ەكى جىلدا شامامەن 288 ميلليارد تەڭگەنىڭ ءتيىمسىز يگەرىلۋىنە توسقاۋىل قويىلدى. ءسىزدىڭ «Turkistan» گازەتىنە بەرگەن سۇحباتىڭىزدا جانە ۇلتتىق قۇرىلتايدىڭ بەسىنشى وتىرىسىندا ايتىلعانداي، بۇكىل سالا رەفورمالاۋدى قاجەت ەتەدى، - دەدى ولجاس بەكتەنوۆ.

پرەمەر-مينيستر وسى ورايدا كەلەسى شارالار قابىلدانىپ جاتقانىن ايتتى:

الەۋمەتتىك كومەك تۇرلەرىن بىرىكتىرۋ جانە ءبىرىزدى جۇيەگە كەلتىرۋ پروتسەسى جۇرگىزىلىپ جاتىر؛

ءبىلىم بەرۋ قىزمەتتەرى سيفرلاندىرىلىپ جاتىر. بۇل نىسانداردى سالۋدان باستاپ جان باسىنا سايكەس قارجىلاندىرۋعا دەيىن بارلىق كەزەڭدى قامتيدى؛

الەۋمەتتىك مەديتسينالىق ساقتاندىرۋ قورىنىڭ قىزمەتى قارجى مينيسترلىگىنىڭ اقپاراتتىق جۇيەلەرىمەن ينتەگراتسيالاۋ ارقىلى قايتا قارالادى.

ال ۇلتتىق بانك ءتوراعاسى تيمۋر سۇلەيمەنوۆ 2025 -جىلى ينفلياتسيا ەكونوميكامىزدىڭ نەگىزگى سىن- قاتەرىنە اينالعانىن ايتتى.

- وتكەن جىلدىڭ قىركۇيەك ايىنداعى باعالاردىڭ 12,9 پروتسەنتتىك ماكسيمۋمنان ءوتىپ، ينفلياتسيانى جىل سوڭىنا 12,3 پروتسەنتكە دەيىن باياۋلاتتىق، - دەدى ول.

مۇنان بولەك، ۇ ب باسشىسى بيىل بيۋدجەتىنە سيفرلىق تەڭگە ەنگىزىلەتىن سالالاردى اتادى.

- بيىل سيفرلىق تەڭگەنى بيۋدجەت پروتسەستەرىندە قولدانۋدى كەڭەيتەمىز. ءول ۇشىن ءساۋىر ايىندا ۇكىمەتپەن بىرگە بيۋدجەتتىك باعدارلامالار مەن جوبالاردى سيفرلىق تەڭگەگە اۋدارۋدىڭ ارنايى جوسپارىن قابىلدايمىز. بۇل جول سالۋ، تۇرعىن ءۇي- كوممۋنالدىق شارۋاشىلىق، اگروونەركاسىپ كەشەنىن نەسيەلەندىرۋ، شاعىن جانە ورتا بيزنەستى قولداۋ، الەۋمەتتىك سالا، دەنساۋلىق ساقتاۋ سياقتى سالالاردى قامتيدى، - دەدى تيمۋر سۇلەيمەنوۆ.

پرەمەر- ءمينيستردىڭ ورىنباسارى - جاساندى ينتەللەكت جانە سيفرلىق دامۋ ءمينيسترى جاسلان مادييەۆ قازاقستان اۋماعىندا Starlink سالعان gateway-ستانتسيالار ارقىلى سپۋتنيكتىك ينتەرنەت كورشىلەس ەلدەرگە دە قولجەتىمدى بولاتىنىن اتاپ ءوتتى. ونىڭ مالىمەتىنشە، بىتىر 1900 اۋىل تالشىقتى- وپتيكالىق بايلانىسقا قول جەتكىزەدى. كەلەسى جىلى مۇنداي اۋىلداردىڭ ۇلەسى 90 پايىزدان اسادى. بارلىق رەسپۋبليكالىق ماڭىزى بار اۆتوموبيل جولدارى بايلانىس ينفراقۇرىلىمىمەن قامتاماسىز ەتىلەدى.

- بيىل «قازاقستان تەمىر جولى» جولاۋشىلار تاسىمالىنىڭ بارلىق نەگىزگى باعىتىندا ينتەرنەت قولجەتىمدى بولادى. العاش رەت ازاماتتار وتاندىق اۋە تاسىمالداۋشىسى بورتىندا ينتەرنەتتى پايدالانا باستايدى، - دەدى مينيستر.

كەڭەيتىلگەن وتىرىس سوڭىندا مەملەكەت باسشىسى قورىتىندى جاساپ، ۇكىمەتكە ءبىرقاتار ناقتى تاپسىرما بەردى.

- دۇنيە جۇزىندەگى ەكونوميكالىق احۋالعا قاراماستان، بىلتىر ەكونوميكامىز 6,5 پايىزعا ءوستى. ءبىزدىڭ ميسسيامىز - ايقىن: ەكونوميكالىق ءوسىم جوعارى ساپاعا يە بولۋى كەرەك، ياعني، ەڭ الدىمەن، حالىقتىڭ ءال-اۋقاتىن ارتتىرىپ، تۇرمىسىن جاقسارتۋعا ءتيىس. باسقاشا ايتساق، ىشكى جالپى ءونىم ارتقان سايىن ازاماتتاردىڭ ناقتى تابىسى دا كوبەيۋى كەرەك. بۇل - ۇكىمەتتىڭ الدىندا تۇرعان نەگىزگى مىندەت، - دەدى پرەزيدەنت.

سونداي- اق، مەملەكەت باسشىسى بيىل 1-قىركۇيەككە دەيىن تەمىرجول سالاسىنداعى جاڭا تاريف ساياساتىنا قاتىستى تۇپكىلىكتى شەشىم قابىلداۋدى، اۋىل شارۋاشىلىعى كووپەراتسياسى تۋرالى جاڭا زاڭ دايىنداۋدى، سالىق جانە كەدەن جۇيەسىن باسقارۋدىڭ سيفرلىق ءتاسىلىن ەنگىزۋدى تاپسىردى.

اۆتور

مارلان جيەمباي