كيبەرقاۋىپسىزدىگى ەڭ مىقتى ەلدەر انىقتالدى
استانا. KAZINFORM – البانيا كيبەرقاۋىپسىزدىك دەڭگەيى بويىنشا الەمدىك رەيتينگتە ءبىرىنشى ورىنعا شىقتى. قازاقستان 155 ەل مەن اۋماقتىڭ اراسىندا 37-ورىندا تۇر، دەپ حابارلايدى Euronews.com.
ەستونيانىڭ e-Governance Academy قورى ازىرلەيتىن ۇلتتىق كيبەرقاۋىپسىزدىك يندەكسىنىڭ مالىمەتىنشە، البانيا مۇمكىن بولعان 100 ۇپايدىڭ 98,33 ىن جيناعان. ودان كەيىن كانادا مەن ەستونيا تۇر. ەكى ەل دە 96,67 ۇپاي يەلەندى. فينليانديا 95,83 ۇپايمەن ءتورتىنشى، ليتۆا 95 ۇپايمەن بەسىنشى ورىنعا شىقتى. رەيتينگتىڭ قازىرگى نۇسقاسىندا مولدوۆا التىنشى، بەلگيا جەتىنشى ورىندا تۇر.
تەحنولوگيالىق جانە ەكونوميكالىق مۇمكىندىگى جوعارى كەيبىر مەملەكەتتەر العاشقى وندىققا ەنبەگەن. ماسەلەن، گەرمانيا 26-ورىندا، ا ق ش 31-ورىندا، ال ۇلى بريتانيا 42-ورىندا.
البانيانىڭ كوش باستاۋىنا 2022 -جىلعى اۋقىمدى كيبەرشابۋىلدان كەيىن قولعا الىنعان رەفورمالار ىقپال ەتتى. سول كەزدە مەملەكەتتىك سيفرلىق ينفراقۇرىلىم مەن حالىققا كورسەتىلەتىن ەلەكتروندىق قىزمەتتەرگە زاقىم كەلگەن. البانيا بيلىگى شابۋىلعا يراندى جاۋاپتى دەپ تانىپ، تەگەرانمەن ديپلوماتيالىق قاتىناسىن ۇزگەن بولاتىن. ەۋروپالىق وداق شابۋىلدىڭ ەلدىڭ ماڭىزدى ينفراقۇرىلىمى مەن مەملەكەتتىك قىزمەتتەرىنە اسەر ەتكەنىن مالىمدەدى.
وسى وقيعادان كەيىن البانيا كيبەرقاۋىپسىزدىك سالاسىنداعى زاڭناماسىن جاڭارتىپ، مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ جۇمىسىن ورتالىقتاندىردى. كيبەرقاۋىپسىزدىككە جاۋاپتى ۇلتتىق ورگاننىڭ وكىلەتتىگى كەڭەيتىلىپ، حالىقارالىق سەرىكتەستەرمەن بايلانىس كۇشەيتىلدى. ناتيجەسىندە ەل ستراتەگيالىق ساياسات، حالىقارالىق ىنتىماقتاستىق، ءبىلىم بەرۋ، دەرەكتەردى قورعاۋ جانە كيبەروقيعالارعا جاۋاپ بەرۋ باعىتتارى بويىنشا ەڭ جوعارى ۇپاي جيناعان. البانياعا تولىق 100 ۇپاي الۋعا جاريالانعان اسكەري كيبەردوكترينانىڭ بولماۋى كەدەرگى كەلتىردى.
قازاقستان 81,67 ۇپايمەن 37-ورىندا تۇر. ەلىمىز بۇل كورسەتكىش بويىنشا ۇلى بريتانيادان جوعارى، ءبىراق ا ق ش پەن گەرمانيادان تومەن تۇر. قازاقستان حالىقارالىق كيبەرقاۋىپسىزدىككە ۇلەس قوسۋ، ماماندار دايارلاۋ، عىلىمي زەرتتەۋلەر، ماڭىزدى اقپاراتتىق ينفراقۇرىلىمدى قورعاۋ، كيبەرقاۋىپتەر تۋرالى حالىقتى حاباردار ەتۋ جانە دەربەس دەرەكتەردى قورعاۋ باعىتتارىنان تولىق ۇپاي العان.
سونىمەن بىرگە جەتىلدىرۋدى قاجەت ەتەتىن سالالار دا بار. قازاقستاننىڭ كيبەرداعدارىستاردى باسقارۋ كورسەتكىشى 44 پايىزدى قۇرادى. يندەكس اۆتورلارى ەلدە ۇلتتىق دەڭگەيدەگى كيبەرداعدارىس جاتتىعۋلارى مەن توتەنشە جاعدايدا تارتىلاتىن جەدەل ماماندار رەزەرۆىنىڭ بار ەكەنى جونىندە اشىق دەرەك جەتكىلىكسىز ەكەنىن كورسەتكەن. سونداي-اق حالىقارالىق ىنتىماقتاستىققا ارنالعان ءبىرىڭعاي بايلانىس ورتالىعى، اسكەري كيبەردوكترينا جانە كيبەرقىلمىسقا قارسى حالىقارالىق تەتىكتەر بويىنشا ۇپاي جوعالتقان.
ۇلتتىق كيبەرقاۋىپسىزدىك يندەكسى ەلدەردەگى ناقتى شابۋىلدار سانىن ەمەس، مەملەكەتتىڭ مۇنداي قاتەرلەردىڭ الدىن الۋعا جانە ولاردىڭ سالدارىن جويۋعا قانشالىقتى دايىن ەكەنىن باعالايدى. ادىستەمە 49 كورسەتكىشتەن تۇرادى. ولاردىڭ قاتارىندا زاڭناما، ارنايى مەملەكەتتىك ورگاندار، قاۋىپسىزدىك ستاندارتتارى، ماماندار دايارلاۋ، داعدارىس جوسپارلارى، حالىقارالىق ىنتىماقتاستىق جانە كيبەرقىلمىستاردى تەرگەۋ مۇمكىندىكتەرى بار.
يندەكس اشىق رەسمي قۇجاتتارعا نەگىزدەلەدى جانە جاڭا دەرەك جاريالانعان سايىن جاڭارتىلىپ وتىرادى. سوندىقتان ەلدەردىڭ رەيتينگى ۋاقىت وتە وزگەرۋى مۇمكىن.