ەكى الپاۋىت اراسىنداعى ساۋدا داۋى: قىتاي ا ق ش-تى ديالوگقا شاقىردى

استانا. KAZINFORM - قىتاي سيرەك جەر مەتالدارىنىڭ ەكسپورتىن باقىلاۋدى زاڭدى دەپ تانىپ، ا ق ش-تى ماسەلەلەردى سويلەسۋ ارقىلى شەشۋگە شاقىردى، دەپ حابارلايدى شينحۋا.

قىتاي ساۋدا مينيسترلىگى جەكسەنبى كۇنى ەلدەگى سيرەك كەزدەسەتىن مەتالدار مەن سولارعا قاتىستى تاۋارلارعا قويىلعان ەكسپورتتىق باقىلاۋ زاڭدى ەكەنىن ايتتى. ولار ا ق ش-تى ءوزارا قۇرمەت پەن تەڭقۇقىق نەگىزىندە كەلىسسوز جۇرگىزىپ، ماسەلەلەردى شەشۋگە شاقىردى.

مينيسترلىك وكىلىنىڭ ايتۋىنشا، قىتاي - جاۋاپتى ۇلكەن مەملەكەت رەتىندە الەمدەگى بەيبىتشىلىكتى ساقتاۋ، ايماقتىق تۇراقتىلىقتى قامتاماسىز ەتۋ جانە يادرولىق قارۋدى تاراتپاۋ سياقتى حالىقارالىق مىندەتتەرىن ورىنداۋ ءۇشىن ەكسپورتتىق باقىلاۋدى زاڭ بويىنشا جۇرگىزەدى.

- قىتايدىڭ ەكسپورتتىق باقىلاۋى - بۇل ەكسپورتقا تىيىم سالۋ ەمەس، - دەدى رەسمي وكىل.

ونىڭ ايتۋىنشا، ءتيىستى تالاپتارعا ساي وتىنىشتەر بويىنشا ەكسپورتتىق ليتسەنزيالار بەرىلەتىن بولادى.

رەسمي وكىلدىڭ سوزىنشە، قىتاي بۇل شارالاردى جاريالاماس بۇرىن قوس تاراپتى ەكسپورتتىق باقىلاۋ ديالوگى تەتىكتەرى ارقىلى ءتيىستى ەلدەر مەن ايماقتارعا الدىن الا حابارلاعان.

ول قىتايدىڭ باسقا ەلدەرمەن ەكسپورتتىق باقىلاۋ سالاسىندا ديالوگ پەن پىكىر الماسۋدى ارتتىرۋعا دايىن ەكەنىن ايتىپ، بۇل جاھاندىق ءوندىرىس پەن جەتكىزۋ تىزبەكتەرىنىڭ قاۋىپسىزدىگى مەن تۇراقتىلىعىن جاقسىراق قامتاماسىز ەتۋگە باعىتتالعانىن جەتكىزدى.

ا ق ش تاراپىنان ەنگىزىلگەن جاڭا شارالار تۋرالى

قىتاي ساۋدا مينيسترلىگىنىڭ وكىلى ا ق ش-تىڭ قىتاي ونىمدەرىنە 100 پايىزدىق كەدەندىك تاريفتەر ەنگىزۋى جانە بارلىق ستراتەگيالىق باعدارلامالىق قامتاماسىز ەتۋگە ەكسپورتتىق باقىلاۋ ەنگىزۋ تۋرالى مالىمدەمەسىنە قاتىستى پىكىر ءبىلدىردى.

ايتۋىنشا، ا ق ش ۇزاق ۋاقىت بويى ۇلتتىق قاۋىپسىزدىك تۇسىنىگىن اسىرا باعالاپ، ەكسپورتتىق باقىلاۋ شارالارىن تەرىس پايدالانىپ، قىتايعا قارسى ديسكريميناتسيالىق ءىس- ارەكەتتەر جاساعان جانە ءبىرجاقتى تۇردە «ۇزىن قول» قۇقىعىن قولدانا وتىرىپ، جارتىلاي وتكىزگىش جابدىقتار مەن چيپتەر سياقتى ءتۇرلى ونىمدەرگە شەكتەۋلەر قويعان.

ماسەلەن، قىركۇيەك ايىندا مادريدتە وتكەن قىتاي- ا ق ش ساۋدا- ەكونوميكالىق كەلىسسوزدەرىنەن كەيىن ا ق ش نەبارى 20 كۇن ىشىندە قىتايعا قارسى جاڭا شەكتەۋ شارالارىن ەنگىزدى. رەسمي وكىل ايتىپ وتكەندەي، امەريكاندىق تاراپتىڭ ارەكەتتەرى قىتايدىڭ مۇددەلەرىنە ەلەۋلى زيان كەلتىرىپ، ەكىجاقتى ساۋدا- ەكونوميكالىق كەلىسسوزدەردىڭ احۋالىن كۇرت ناشارلاتقانىن جانە قىتاي بۇعان قاتتى قارسىلىق بىلدىرەتىنىن ەرەكشە اتاپ كورسەتتى.

- جوعارى كەدەندىك باج سالىقتارىمەن قورقىتۋ - قىتايمەن قارىم-قاتىناس ورناتۋدىڭ دۇرىس جولى ەمەس. قىتايدىڭ تاريفتىك سوعىستارعا قاتىستى ۇستانىمى وزگەرمەيدى: قىتاي مۇنداي سوعىستاردى قالامايدى، ءبىراق ولاردان قورىقپايدى، - دەدى ول.

قىتايدىڭ ا ق ش-قا ۇندەۋى

قىتاي ا ق ش-تى وزدەرىنىڭ قاتە تاجىريبەسىن دەرەۋ تۇزەتۋگە، ەكى ەل باسشىلارى اراسىنداعى تەلەفون ارقىلى بولعان ماڭىزدى كەلىسىمدەردى ۇستانۋعا، كەلىسسوزدەر ارقىلى قول جەتكىزىلگەن ناتيجەلەردى قورعاۋعا، قىتاي مەن ا ق ش اراسىنداعى ساۋدا- ەكونوميكالىق كونسۋلتاتسيالار مەحانيزمىن قولدانۋدى جالعاستىرۋعا، ءبىر-ءبىرىنىڭ الاڭداۋشىلىقتارىن شەشۋگە جانە ءوزارا قۇرمەت پەن تەڭ قۇقىقتى كەڭەس نەگىزىندە ديالوگ ارقىلى كەلىسپەۋشىلىكتەردى ءتيىستى تۇردە رەتتەۋگە شاقىرادى. قىتاي ساۋدا مينيسترلىگىنىڭ رەسمي وكىلى بۇل قادامدار قىتاي- امەريكان ساۋدا- ەكونوميكالىق قاتىناستاردىڭ تۇراقتى، اقىلعا قونىمدى ءارى ۇزاق مەرزىمدى دامۋىن قامتاماسىز ەتۋگە باعىتتالعانىن العا تارتتى.

- ەگەر ا ق ش قاتە جولمەن ءجۇرۋدى جالعاستىرا بەرسە، قىتاي زاڭدى قۇقىقتارى مەن مۇددەلەرىن قورعاۋ ءۇشىن باتىل شارالار قابىلدايدى، - دەپ تۇيىندەدى مينيسترلىك وكىلى.

ەسكە سالساق، تامىز ايىندا ا ق ش اپەللياتسيالىق سوتى ترامپ تاريفتەرىنىڭ كوپشىلىگىن زاڭسىز دەپ تاپتى.

دەگەنمەن جاقىندا ا ق ش پرەزيدەنتى دونالد ترامپ 1-قاراشادان باستاپ قىتايدان كەلەتىن تاۋارلارعا كەدەندىك باج سالىعىن ەكى ەسە ارتتىرۋدى جانە ەكسپورتتىق شەكتەۋلەر ەنگىزۋدى جوسپارلاپ وتىرعانىن مالىمدەدى.

كەيىننەن ترامپتىڭ قىتايمەن ساۋدا قاقتىعىسى تۋرالى مالىمدەمەسى كريپتوۆاليۋتا نارىعىن قۇلاتقانى انىقتالدى.