كولىكتى ساتىپ جىبەرسەڭىز دە، ايىپپۇل كەلە بەرەتىن بولسا نە ىستەۋ كەرەك

وسى ورايدا «قالاي ىزدەنىپ، قانداي ورگانعا جۇگىنۋ قاجەت؟» دەگەن سۇراق تۋىندايدى.

- قازاقستاندا بەينەكامەرا تىركەگەن جول ەرەجەسىن بۇزۋ دەرەگى بويىنشا ايىپپۇل ادەتتە سول ساتتە كولىكتىڭ مەملەكەتتىك تىركەۋدە كىمنىڭ اتىندا تۇرعانىنا بايلانىستى. ساتىپ الۋ-ساتۋ شارتىنا قول قويۋ مەن كىلتتى بەرۋ - ازاماتتىق-قۇقىقتىق مامىلە. ال مەملەكەتتىك تىركەۋ دەرەكقورىنداعى يەسى - بولەك فاكت. ساتىپ الۋشى كولىكتى ءوز اتىنا قايتادان تىركەمەسە، جۇيە ءۇشىن بۇرىنعى يەسى ءالى دە تىركەلگەن كۇيى قالا بەرەدى. سوندىقتان «سەرگەك» جانە باسقا اۆتوماتتى قۇرالدار بۇزۋشىلىقتى تىركەگەندە نۇسقاما سول ادامعا كەتەدى. ساتىپ الۋشىعا زاڭ بويىنشا مەحانيكالىق كولىك قۇرالىن ساتىپ العاننان كەيىن بەلگىلەنگەن مەرزىمدە (ادەتتە 10 جۇمىس كۇنى) قايتا تىركەۋ مىندەتى جۇكتەلەدى. ءبىراق بۇل مىندەتتىڭ ورىندالماۋى ساتۋشىنى اۆتوماتتى تۇردە ايىپپۇلدان بوساتپايدى. جاۋاپكەرشىلىك الدىمەن تىركەلگەن يەسىنە تيەسىلى. ايىپپۇل كەلگەن بويدا تولەمەي تۇرىپ ءتورت نارسەنى رەتىمەن تەكسەرۋدى ۇسىنامىن. كوپ جاعدايدا جاۋاپ وسى ءتورت قادامنىڭ بىرىنەن شىعادى، - دەدى نۇرسۇلتان بايمەنوۆ.

فوتو: نۇرسۇلتان بايمەنوۆتىڭ جەكە مۇراعاتىنان

زاڭگەر الدىمەن كولىك ءالى ءسىزدىڭ اتىڭىزدا ما الدە جوق پا، سونى كورۋگە كەڭەس بەردى. ەكىنشى سەبەپ وتە ءجيى كەزدەسەدى، ياعني قايتا تىركەۋ جاسالماعانىنا كوز جەتكىزۋ. ول ءۇشىن •ەGov.kz پورتالى نەمەسە eGov Mobile قوسىمشاسى ارقىلى وزىڭىزگە تىركەلگەن كولىك قۇرالدارى تۋرالى مالىمەتتى بىلۋگە بولادى. مامانداندىرىلعان حالىققا قىزمەت كورسەتۋ ورتالىقتارىنان تىركەۋ دەرەكتەرىن راستاۋدى ۇمىتپاڭىز. بانك قوسىمشالارىنداعى كولىك سەرۆيستەرىنەن (Kaspi جانە باسقالارى) كەيدە تىركەۋ مارتەبەسى كورىنەدى. ەگەر كولىك ءالى ءسىزدىڭ جسن- ىڭىزگە بايلانسا، ايىپپۇلدىڭ كەلۋى جۇيە تۇرعىسىنان قيسىندى. مۇندا نەگىزگى مىندەت - تىركەۋدى جاڭارتۋ جانە بۇزۋشىلىق كۇنىن ساتۋ كۇنىمەن سالىستىرۋ. ودان سوڭ بۇزۋشىلىق ساتۋ كۇنىنەن كەيىن بولعانىن ءبىلۋ كەرەك.

- ءاربىر نۇسقامانى جەكە قاراڭىز. كۇنى، ۋاقىتى، ورنى، مەملەكەتتىك ءنومىر، فوتو/ۆيدەو بار-جوعى ماڭىزدى. بۇزۋشىلىق ساتۋعا دەيىن جاسالعان بولسا - بۇل ءسىزدىڭ كەزەڭدەگى ءىس. ونى «ساتىپ جىبەردىم» دەپ جويۋ قيىن. بۇزۋشىلىق شارتقا قول قويىلعاننان جانە كولىك بەرىلگەننەن كەيىن جاسالعان بولسا، دالەل جيناپ، يەلىكتەن شىققانىڭىزدى كورسەتىڭىز. ءبىر نۇسقامانى داۋلاپ، ەكىنشىسىن تولەۋگە بولادى. ءار ءىس جەكە قارالادى. ءۇشىنشى تەكسەرىس قۇجاتتاردىڭ تولىق بولۋىنا قاتىستى. تەك اۋىزشا كەلىسىم نەمەسە قولحات جەتكىلىكسىز. ساتىپ الۋ-ساتۋ شارتى، نوتاريۋس كۋالاندىرعانى نەمەسە eGov ارقىلى ەلەكتروندى راسىمدەلگەنى، كىلتتەر مەن تەحنيكالىق قۇجاتتاردىڭ بەرىلگەنىن راستايتىن اكت نەمەسە شارتتاعى تابىستاۋ كۇنى، اقشا اۋدارىمىنىڭ تۇبىرتەگى، بانك كوشىرمەسى، ساتىپ الۋشىنىڭ ج س ن-ى، بايلانىسى، قايتا تىركەۋگە بەرگەن ءوتىنىمى تۋرالى مالىمەت سەنىمدى دالەل بولا الادى.

«ايىپپۇل شىقسا، ءوزىم تولەيمىن» دەگەن قولحات - ينسپەكتور مەن سوت ءۇشىن ءالسىز قۇرال. ول ساتىپ الۋشىمەن اراداعى داۋعا پايدالى بولۋى مۇمكىن، ءبىراق مەملەكەتتىك تىركەۋدى الماستىرمايدى. باسقا نۇسقا قالماعان جاعدايدا ايىپپۇلدىڭ ءوزى قاتە ەمەس پە، سونى زەرتتەپ كورىڭىز. كەيدە ماسەلە ساتۋدا ەمەس، نۇسقامادا. ءنومىر قاتە وقىلعان، ءسىزدىڭ كولىكتىڭ «ەگىزى» بولۋى مۇمكىن، تەحنيكالىق اقاۋ، كۇنى نەمەسە ۋاقىتى سايكەس كەلمەيدى. بۇل جاعدايدا داۋلاۋ نەگىزى باسقا - ساتۋ ەمەس، دالەلدىڭ ساپاسى. Qamqor.gov.kz ارقىلى ءىس ماتەريالدارىن، فوتونى قاراڭىز. شاعىمدى ايىپپۇل قاي وڭىردە تىركەلسە، سول ءوڭىردىڭ پوليتسيا دەپارتامەنتىنە جىبەرگەن ءجون.

eOtinish ارقىلى بەرگەندە ادرەساتتى دۇرىس تاڭداڭىز، ىشكى ىستەر ورگاندارى، ءتيىستى وبلىس نەمەسە قالانىڭ پوليتسيا دەپارتامەنتى جازىلۋى كەرەك. ايىپپۇل كەلگەن كۇنى نۇسقامانىڭ ءنومىرىن، كۇنىن، ورنىن، كولىك دەرەكتەرىن ساقتاڭىز. سكرينشوت جاساڭىز. Qamqor نەمەسە eGov ارقىلى فوتونى، ءىس دەرەگىن قاراڭىز. ساتىپ الۋ-ساتۋ شارتى مەن تابىستاۋ كۇنىن قاتار قويىڭىز. كولىكتىڭ ءقازىر كىمنىڭ اتىندا ەكەنىن eGov-تان تەكسەرىڭىز. 50 پايىز جەڭىلدىكپەن تولەۋگە اسىقپاڭىز، بۇل كوبىنەسە ىسپەن كەلىسكەنىڭىز بولىپ ەسەپتەلەدى جانە داۋلاۋدى قيىنداتادى، - دەدى زاڭگەر.

ءبىر ءوتىنىش بارلىق بولاشاق ءىستى اۆتوماتتى تۇردە جاپپايدى. ساقتىق ءۇشىن ەسكەرەتىن نارسە، مامىلەنى تىركەۋسىز بۇل ماسەلە شەشىلمەيدى. كىلت بەرىلگەن كۇن ەمەس، قايتا تىركەلگەن كۇنى ءسىزدى جۇيەدەن شىعارادى.

- «ايىپپۇلدى تولەسەم، كەيىن قايتارا الامىن با؟ » دەيتىندەر بار. تولەم كوبىنەسە ىسپەن كەلىسۋ بولىپ سانالادى. قاتە تولەنگەن سومانى قايتارۋعا بولاتىن جاعدايلار بار، مىسالى، كامەرانىڭ قاتەسى رەسمي مويىندالسا. ءبىراق ساتىلعان كولىك بويىنشا داۋدى تولەمنەن بۇرىن باستاعان دۇرىس. ساتىپ الۋشى «كەيىن تىركەيمىن» دەپ كەتسە، جازباشا ەسكەرتۋ بولۋى كەرەك. پوليتسياعا يەلىكتەن شىققانىڭىز تۋرالى ءوتىنىش بەرىڭىز. ايىپپۇل ۋاقىت وتكەن سايىن كوبەيەدى، ال ءار نۇسقامانى بولەك داۋلاۋعا تۋرا كەلەدى. سەنىمحاتپەن بەرگەن كولىك ماسەلەسى ودان دا ءقاۋىپتى. ول كولىك ءسىزدىڭ تىركەۋىڭىزدەن شىقتى دەگەن ءسوز ەمەس. كامەرالىق ايىپپۇل تىركەلگەن يەسىنە كەلە بەرەدى. كولىك سالىعى مەنشىك قۇقىعى تىركەلگەن كەزەڭگە ەسەپتەلەدى. قايتا تىركەۋ كەشىكسە، سالىق تا بۇرىنعى يەسىندە قالۋى مۇمكىن. سالىق پەن ايىپپۇل - ەكى بولەك مىندەتتەمە، - دەدى نۇرسۇلتان بايمەنوۆ.

بۇعان دەيىن الماتىدا ادىلەت ورگاندارى قىزمەتكەرلەرى كۇنىنە وراي وتكەن جيىندا سوتتا وكىلدىك ەتۋ، زاڭگەردىڭ كەڭەسى مەن ادۆوكاتتىڭ كومەگىن كىمدەر تەگىن الا الاتىنى ايتىلدى.