كونە تۇركى حانزاداسى
استانا.قازاقپارات - وبلىستىق تاريحي- ولكەتانۋ مۋزەيىنىڭ «ۇلى دالا التىنى» زالى ەكسپوزيتسياسى VII- VIII عاسىرلارعا جاتاتىن ەجەلگى تۇركى حانزاداسى رەكونسترۋكتسياسىمەن تولىقتى.
بۇل بەينە ەجەلگى تۇركى قوعامىنداعى جوعارى الەۋمەتتىك توپ وكىلىنىڭ سىرتقى كەلبەتىن، كيىم ۇلگىسىن، قارۋ-جاراعىن، مارتەبەسىن كورسەتەدى.
عىلىمي-تاريحي رەكونسترۋكتسيانى ەتنوگراف-قارۋتانۋشى قاليوللا احمەتجان جاساسا، جەتەكشىلىكتى بەلگىلى ارحەولوگ زەينوللا ساماشيەۆ قولىنا العان. مۋزەي قىزمەتكەرى، تاريحشى-ارحەولوگ داۋلەت قادىلبەك ۇلىنىڭ ايتۋىنشا، رەكونسترۋكتسيا ەلەكە سازى قورعاندارىنان تابىلعان ارحەولوگيالىق ماتەريالدار نەگىزىندە جاسالدى. سونداي-اق موڭعولياداعى كۇلتەگىننىڭ مەموريالدىق كەشەنىنە قاتىستى دەرەكتەر، ەجەلگى تۇركى ءداۋىرىنىڭ تاس مۇسىندەرى، قابىرعا سۋرەتتەرى، ۇساق پلاستيكا ۇلگىلەرى پايدالانىلعان. حانزادا بەينەسىندەگى بولشەكتەردىڭ ءبىرى - التىن باس اشەكەيى. ونى جاساۋ ءۇشىن كۇلتەگىن بەينەسى مەن ەجەلگى تۇركى بيلەۋشىلەرىنىڭ باس كيىمدەرى بەينەلەنگەن تاس مۇسىندەر نەگىزگە الىنعان. مىستان قۇيىلىپ، التىنمەن اپتالعان اشەكەي قىزىل، كوك ءتۇستى تاستارمەن بەزەندىرىلگەن. ماڭداي تۇسىنا كولەمدى ميفتىك فەنيكس بەينەسى ورنالاستىرىلعان. بۇل بەينە ماڭگىلىك ءومىر مەن قايتا جاڭعىرۋدىڭ بەلگىسى رەتىندە تۇسىندىرىلەدى.
حانزادانىڭ كيىمىنە نازار اۋدارساق، ونىڭ الەۋمەتتىك مارتەبەسىن تانىتاتىن بىرنەشە ماڭىزدى دەتالدى كورۋگە بولادى. باس كيىمنىڭ ءوزى بيىك توبەلى بورىك ۇلگىسىندە. حانزادانىڭ ۇستىندەگى سالتاناتتى شاپان قىتاي جىبەگىنەن تىگىلگەن. ونىڭ ورنەگى ەجەلگى تۇركى بيلەۋشىلەرىنىڭ شاپاندارىنداعى بەينەلەرگە سۇيەنىپ قالپىنا كەلتىرىلگەن. مۇنداي كيىم ۇلگىسىنىڭ ءداستۇرى ساق-سكيف داۋىرىنەن باستالىپ، ⅩⅩ عاسىرعا دەيىن جەتكەنى كورسەتىلەدى. قالپىنا كەلتىرىلگەن نۇسقاسىنا قابىلان تەرىسىن دە پايدالانعان. اياق كيىمى جۇمساق بىلعارىدان تىگىلگەن.
ەلەكە سازى مەن ەجەلگى تۇركى داۋىرىنە قاتىستى ارحەولوگيالىق دەرەكتەر نەگىزىندە جاسالعان جاڭا رەكونسترۋكتسيانى شىعىس قازاقستاننىڭ تاريحي-ولكەتانۋ مۋزەيىنەن تاماشالاۋعا مۇمكىندىك بار. بارساڭىز، حانزادانى كوزبەن كورگەندەي كۇيدە قايتاسىز.
مەرەي قاينار ۇلى
وسكەمەن
egemen.kz
