كارتاڭىزعا بوتەن ادامنان اقشا تۇسسە، نە ىستەۋ كەرەك - زاڭگەر كەڭەسى

زاڭگەر دايانا دۇيسەنبەكوۆا اقشانى بىردەن كەرى اۋدارۋعا اسىقپاۋعا كەڭەس بەرەدى. اسىرەسە اقشا جىبەرگەن ادام قاراجاتتى باسقا رەكۆيزيتتەرگە اۋدارۋدى سۇراسا، ساق بولعان ءجون.

- ءسىز بۇل اقشانىڭ قايدان كەلگەنىن جانە شىنىمەن قاتەلەسىپ جىبەردى مە، ءوز بەتىڭىزشە انىقتاي المايسىز. كەيدە بۇل الاياقتىق سحەمانىڭ ءبىر بولىگى بولۋى مۇمكىن. الاياقتار ۇرلانعان اقشانى «جىلىستاتۋ» ءۇشىن قاراپايىم ازاماتتاردىڭ شوتتارىن پايدالانىپ، اتقارۋشى ورگانداردى شاتاستىرۋعا تىرىسادى، - دەدى مامان.

ەڭ كەڭ تاراعان الاياقتىق تاسىلدەرىنىڭ ءبىرى - «ءۇشبۇرىش» سحەماسى ەكەن. الاياق جەلىدە وتىرىك ونلاين- دۇكەن اككاۋنتىن اشىپ، جوق تاۋاردى ساتۋى مۇمكىن. زاڭگەردىڭ ايتۋىنشا، الاياقتار ۇستالىپ قالماس ءۇشىن «كليەنتتەرىنە» باسقا شوتتى ايتادى، ول سىزدىكى بولۋى مۇمكىن. «كليەنت» اقشانى سىزگە اۋدارادى. وسى ساتتە الاياق سىزگە قوڭىراۋ شالىپ، قاتەلەسىپ كەتكەنىن ايتىپ، اقشانى باسقا كارتاعا اۋدارۋدى وتىنەدى. ەگەر ەش ويلانباي اۋدارىپ جىبەرسەڭىز، كەيىن الدانعان كليەنت تاۋاردى الماعانى ءۇشىن ءسىزدى سوتقا بەرەدى. سەبەبى اقشانى ول سىزگە اۋداردى. وسىلايشا قىلمىستىق ىسكە قاتىسۋشى بولىپ كەتۋىڭىز مۇمكىن، ياعني «دروپپەرلىك» بويىنشا كۇدىككە ىلىنەسىز.

- باس پروكۋراتۋرا الاياقتاردىڭ جابىرلەنۋشىدەن 20 ميلليون تەڭگەدەن استام قاراجاتتى ۇرلاپ، ءتورت ادامنىڭ شوتىنا اۋدارعانى تۋرالى ءىستى جاقىندا مالىمدەگەن ەدى. بۇل ادامدار اقشانىڭ قايدان كەلگەنىن تۇسىنبەي، اقشانى ايتىلعان شوتقا اۋدارعان. كەيىن ولار «نەگىزسىز بايۋ» بويىنشا ءىستى بولدى، - دەدى دۇيسەنبەكوۆا.

قاي كەزدە قىلمىستىق ءىس قوزعالادى؟

دروپپەر دەگەنىمىز - زاڭسىز اقشا اۋدارىمىن جاساۋعا كومەكتەسكەن ادام. كەيدە ادام بىلە تۇرا، مۇنداي وپەراتسيالاردى اقشالاي سىيلىق ءۇشىن ورىندايدى. ماماننىڭ ايتۋىنشا، قازاقستاننىڭ قىلمىستىق كودەكسىندە دروپپەرلىك ءۇشىن 232-1-باپ ەنگىزىلدى. بۇل باپ بويىنشا قىلمىستىڭ اۋىرلىعىنا قاراي ايىپپۇلدان باستاپ مۇلكى تاركىلەنىپ، جەتى جىلعا باس بوستاندىعىنان ايىرۋعا دەيىنگى جازا كوزدەلگەن.

بوتەن ادامنان كەلگەن اقشانى قايتارماسا نە بولادى؟

الايدا اقشانىڭ قاتەلەسىپ كارتاعا ءتۇسۋى ونى يەمدەنىپ، جۇمساۋعا بولادى دەگەندى بىلدىرمەيدى.

ازاماتتىق كودەكستىڭ 953-بابىنا سايكەس، باسقا ادامنىڭ ەسەبىنەن نەگىزسىز الىنعان اقشا نە مۇلىك يەسىنە قايتارىلۋى كەرەك. زاڭگەر مۇنداي كەزدە اقشا جىبەرۋشى ازاماتتىق سوتقا جۇگىنە الاتىنىن ايتادى. سالدارىنان ءسىز اقشانى قايتارىپ بەرىپ قانا قويماي، ۇستىنەن سوت شىعىندارى مەن ادۆوكات اقىسىن تولەۋىڭىز كەرەك بولادى.

بەلگىسىز ادامنان اقشا تۇسسە، نە ىستەۋ كەرەك؟

مامان بانككە حابارلاسىپ، بىرەۋدەن اقشا تۇسكەنىن مالىمدەۋ كەرەگىن ايتادى.

- بىرەۋ اۋدارعان قاراجاتتى جۇمساماڭىز، قولما-قول اقشاعا اۋىستىرماڭىز نەمەسە باسقا شوتتارعا اۋدارماڭىز. كەي بانكتەردىڭ قوسىمشاسىندا قاتە اۋدارىم دەگەن فۋنكتسيا بار. قوڭىراۋ شالىپ اقشانى تالاپ ەتكەن ادامعا سول فۋنكتسيانى قولدانۋىن تالاپ ەتىڭىز. ەگەر مۇنداي فۋنكتسيا بولماسا، بانكتىڭ قولداۋ قىزمەتىنە قوڭىراۋ شالىپ، بەلگىسىز تولەم تۇسكەنىن حابارلاۋعا بولادى، - دەپ ءتۇسىندىردى زاڭگەر.