جەڭىلدىككە الدانىپ قالماڭىز: دۇكەندە ارتىق اقشا جۇمساماۋ ءۇشىن نەنى ەسكەرۋ كەرەك
استانا. KAZINFORM - ماركەتپلەيسكە سۋسابىن الۋعا كىرىپ، كەنەتتەن سەبەتىڭىزدە شۇلىق، بەتكە ارنالعان كرەم، ءتىپتى ىدىس-اياق پايدا بولعانىن بايقايسىز. سەبەبى مۇنىڭ ءبارى «سۋپەرجەڭىلدىكپەن» تۇر! تانىس جاعداي ما؟
بۇعان تاڭعالۋدىڭ قاجەتى جوق. ارينە، بەلگىلى ءبىر زاتتى جەڭىلدىكپەن الىپ، ءتاپ-ءتاۋىر اقشا ۇنەمدەۋىڭىز مۇمكىن. ءبىراق كەيدە ءبىز تاۋاردى قاجەت بولعاندىقتان ەمەس، باعاسى تىم ءتيىمدى كورىنگەندىكتەن ساتىپ الامىز. مۇنىڭ پسيحولوگيادا وزىندىك انىقتاماسى بار.
سىزىلعان باعا ءبىزدى قالاي الدايدى؟
مىسالى، كۇرتەشەنىڭ بۇرىنعى باعاسى 44 مىڭ تەڭگە بولىپ، قازىر 22 مىڭ تەڭگەگە ساتىلىپ جاتىر دەلىك. مۇنداي ۇسىنىستان باس تارتۋ قيىن سياقتى كورىنەدى. الايدا بۇعان دەيىن كۇرتەشەنى ساتىپ الۋ تۋرالى ويلاماعان دا بولۋىڭىز مۇمكىن.
مۇندا «باعا ياكورى» دەپ اتالاتىن پسيحولوگيالىق اسەر ىسكە قوسىلادى. ءبىز الدىمەن كورگەن باعانى ولشەم رەتىندە قابىلدايمىز دا، كەيىنگىسىن سونىمەن سالىستىرامىز. ءسويتىپ، «بۇل كۇرتەشە 22 مىڭ تەڭگەگە تۇرا ما؟» دەپ ويلانۋدىڭ ورنىنا، «مىنە، 22 مىڭ تەڭگە ۇنەمدەيدى ەكەنمىن!» دەپ قۋانامىز.
زەرتتەۋلەر ساتۋشى كورسەتكەن باستاپقى باعا تۇتىنۋشىنىڭ تاۋاردىڭ شىنايى قۇنى تۋرالى تۇسىنىگىنە اسەر ەتەتىنىن دالەلدەگەن.
ارينە، جەڭىلدىك جالعان بولماۋى دا مۇمكىن. ءبىراق جەڭىلدىكتىڭ پايىزى جوعارى بولعانى تاۋار ەڭ ارزان باعامەن ساتىلىپ جاتىر دەگەندى بىلدىرمەيدى. باسقا دۇكەندە ءدال سونداي كۇرتەشە ەشقانداي اكسياسىز-اق 19 مىڭ تەڭگە تۇرۋى ىقتيمال.
دۇكەندەر باعا ياكورىن سىزىلعان باعانى كورسەتپەي-اق پايدالانا الادى. مىسالى، ساتىپ الۋشىعا ارزان نان مەن ءسۇت ساتاتىن دۇكەندەگى تاۋارلاردىڭ بارلىعى دا ءتيىمدى دەگەن اسەر قالدىرۋى مۇمكىن.
«اسىعىڭىز، سوڭعى ەكى دانا قالدى!»
«قويمادا ەكى-اق دانا قالدى»، «جەڭىلدىك 15 مينۋتتان كەيىن اياقتالادى»، «تەك بۇگىن 40 پايىز جەڭىلدىك». مۇنداي جازۋلاردى ينتەرنەت-دۇكەندەردەن جيى كورەمىز.
ولار ءبىزدى تاۋاردىڭ قانشالىقتى قاجەت ەكەنىنەن گورى، ونى ساتىپ الۋ مۇمكىندىگىنەن ايىرىلىپ قالۋىمىز مۇمكىن دەگەن ويعا جەتەلەيدى.
كەيدە ءتيىمدى ۇسىنىستى جىبەرىپ الۋ قورقىنىشى تاۋاردى ساتىپ الۋعا دەگەن شىنايى قاجەتتىلىكتەن دە باسىم تۇسەدى. سونىڭ سالدارىنان ادام كەيىن مۇلدە قولدانبايتىن زاتقا تاپسىرىس بەرۋى مۇمكىن. تەك «وسى مۇمكىندىكتى پايدالانىپ قالماسام، وكىنەمىن» دەپ ويلايدى.
131 زەرتتەۋدى قامتىعان عىلىمي شولۋدا تاۋاردىڭ شەكتەۋلى مولشەردە نەمەسە قىسقا مەرزىمگە عانا قولجەتىمدى ەكەنى تۋرالى حابارلامالار ساتىپ الۋعا دەگەن ىقىلاستى ارتتىرۋى مۇمكىن ەكەنى كورسەتىلگەن. دەگەنمەن مۇنداي ءتاسىلدىڭ اسەرى جاعدايعا بايلانىستى. ماسەلەن، ۇزاق ويلانىپ بارىپ تاڭدالاتىن تاۋارلارعا ۋاقىت شەكتەۋى كوبىرەك ىقپال ەتۋى مۇمكىن.
اسىرەسە ءىرى ناۋقاندار كەزىندە مۇنداي قىسىم كۇشەيەدى. تايمەرلەر، «سوڭعى مۇمكىندىك» دەگەن جازۋلار مەن تاۋار قورىنىڭ ازايعانىن كورسەتەتىن بەلگىلەر ادامدى اسىعىس شەشىم قابىلداۋعا يتەرمەلەيدى.
ارينە، اكسيانىڭ مەرزىمى دە، قويماداعى تاۋار سانى دا شىن بولۋى مۇمكىن. ءبىراق ءبىر نارسەنى ۇمىتپاعان ءجون: ۇسىنىس مەرزىمى شەكتەۋلى بولعانى قاجەتسىز زاتتى پايدالى تاۋارعا اينالدىرادى دەگەن ءسوز ەمەس.
«تەگىن جەتكىزۋ» اقىر سوڭىندا قىمباتقا ءتۇسۋى مۇمكىن
سەبەتىڭىزدەگى تاۋارلاردىڭ جالپى قۇنى 9300 تەڭگە دەلىك. جەتكىزۋ قىزمەتى شامامەن 1400 تەڭگە تۇرادى. ال 11 مىڭ تەڭگەدەن اساتىن تاپسىرىسقا جەتكىزۋ تەگىن.
سوندا ەكراندا: «تەگىن جەتكىزۋ ءۇشىن تاعى 1600 تەڭگەگە تاۋار قوسىڭىز!» دەگەن حابارلاما شىعادى.
ءسىز جەتكىزۋ اقىسىن تولەگەننەن گورى، سەبەتكە تاعى ءبىر زات قوسا سالۋدى ءجون كورەسىز. شۇلىق، حوش ءيىستى شام، ءتاتتى نەمەسە باسقا دا ۇساق-تۇيەك ىزدەي باستايسىز.
اقىرىندا، تەگىن جەتكىزۋگە قول جەتكىزۋ ءۇشىن 1900 تەڭگەلىك قاجەتسىز زات ساتىپ الىپ، جالپى شىعىندى 11200 تەڭگەگە جەتكىزۋىڭىز مۇمكىن. ال باستاپقى تاپسىرىستى جەتكىزۋ اقىسىمەن بىرگە تولەسەڭىز، شامامەن 10700 تەڭگە عانا جۇمسار ەدىڭىز، ياعني جەتكىزۋ تەگىن بولعانىمەن، جالپى شىعىنىڭىز ارتىپ كەتتى.
بۇل جاي عانا بولجام ەمەس. Marketing Science جۋرنالىندا جاريالانعان زەرتتەۋ بەلگىلى ءبىر سومادان اسقان تاپسىرىسقا تەگىن جەتكىزۋدى ۇسىنۋ ساتىپ الۋشىلاردىڭ تاپسىرىس كولەمىن جانە دۇكەن ساتىلىمىن ارتتىرۋى مۇمكىن ەكەنىن كورسەتكەن. دەگەنمەن مۇنداي ۇسىنىس كەيدە شىنىمەن ءتيىمدى. ماسەلەن، تەگىن جەتكىزۋ شەگىنە از عانا اقشا جەتپەي تۇرسا جانە سەبەتكە وزىڭىزگە ءبارىبىر قاجەت بولاتىن زاتتى قوسساڭىز، وندا ۇنەمدەۋگە بولادى.
تولەم جاساماس بۇرىن سەبەتتى تاعى ءبىر قاراپ شىعىڭىز
جەڭىلدىكتەرگە مۇلدە نازار اۋدارماۋ كەرەك دەگەن ءسوز ەمەس. كەيدە اكسيا ارقىلى ەداۋىر اقشا ۇنەمدەۋگە بولادى. ەڭ باستىسى، كوزگە ادەمى كورىنگەن باعاعا ەمەس، سول زاتتىڭ قانشالىقتى قاجەت ەكەنىنە ءمان بەرۋ كەرەك.
مىنا قاراپايىم ادەتتەر ارتىق شىعىننان ساقتايدى:
جەڭىلدىك پايىزىنا ەمەس، سوڭعى باعاعا قاراڭىز. تاۋاردىڭ باسقا دۇكەندەردە قانشا تۇراتىنىن سالىستىرىڭىز. جەتكىزۋ اقىسىن جانە اكسيانىڭ شارتتارىن دا ەسەپكە الىڭىز.
وزىڭىزدەن «جەڭىلدىك بولماسا، وسى زاتتى ساتىپ الار ما ەدىم؟» دەپ سۇراڭىز. ەگەر جاۋابىڭىز «جوق» بولسا، وندا سىزگە تاۋاردىڭ وزىنەن گورى ءتيىمدى ساۋدا جاساۋ سەزىمى كوبىرەك ۇناپ تۇرعان بولۋى مۇمكىن.
سەبەتتەگى بارلىق شىعىندى ەسەپتەڭىز. كەيدە جەتكىزۋ اقىسىن تولەگەن الدەقايدا ارزانعا تۇسەدى. تەگىن جەتكىزۋ قىزمەتىن پايدالانامىن دەپ قاجەتسىز زاتتار ساتىپ الۋدىڭ ءمانى جوق.
ويلانباي تاپسىرىس بەرمەڭىز. قاجەتسىز بولىپ كورىنگەن زاتتى بىردەن ساتىپ الماي، شەشىمدى كەلەسى كۇنگە قالدىرىڭىز. ەگەر ول شىنىمەن كەرەك بولسا، باسقا دۇكەندەگى باعاسىن دا سالىستىرىپ ۇلگەرەسىز.
تاعى ءبىر ماڭىزدى نارسە بار. مىسالى، 16500 تەڭگەلىك تاۋار 8200 تەڭگەگە ساتىلىپ جاتىر دەلىك. ءبىر قاراعاندا، ءسىز 8300 تەڭگە ۇنەمدەگەندەي بولاسىز. ءبىراق باستاپقىدا سول تاۋاردى ساتىپ الامىن دەگەن وي بولدى ما، سوعان ءمان بەرىڭىز. ايتپەسە 8200 تەڭگەنى ۇنەمدەمەي، قايتا سول اقشانى جاراتقان بولاسىز.
el.kz