جۇرەككە قاۋىپ تونگەنىن قالاي بىلۋگە بولادى: كارديولوگ كەڭەسى
استانا. KAZINFORM - ادام ءوزىن جاقسى سەزىنىپ جۇرسە، دەنساۋلىعىندا ەشقانداي كىنارات جوق دەپ ويلاۋى زاڭدى. الايدا جۇرەك-قانتامىر اۋرۋلارىنىڭ كەيبىرى ۇزاق ۋاقىت بويى بەلگى بەرمەي دامۋى مۇمكىن.
ماسەلەن، قان قىسىمىنىڭ جوعارىلاۋى ادامعا بىردەن سەزىلمەگەنىمەن، ۋاقىت وتە جۇرەككە، ميعا، بۇيرەك پەن قان تامىرلارىنا كەرى اسەر ەتەدى.
ەندەشە جۇرەكتى قاشان تەكسەرۋ كەرەك؟ كەۋدەدەگى قانداي اۋىرسىنۋدى ەلەمەۋگە بولمايدى؟ جۇرەك ساۋلىعىن ساقتاۋ ءۇشىن كۇندەلىكتى ومىردە نەنى وزگەرتكەن ءجون؟ ال زاماناۋي دياگنوستيكا اۋرۋدى ەرتە انىقتاۋعا قانشالىقتى مۇمكىندىك بەرەدى؟
وسى جانە وزگە دە ساۋالدارعا ق ر پ ءى ب مەديتسينالىق ورتالىعى اۋرۋحاناسىنىڭ جوعارى ساناتتى كارديولوگى اقمارال مولداجانوۆا جاۋاپ بەردى.
- اقمارال ماعاۋيان قىزى، ادام ءوزىن جاقسى سەزىنىپ جۇرسە دە، جۇرەگىن تەكسەرتىپ تۇرعانى دۇرىس پا؟ كەيبىر جۇرەك-قانتامىر اۋرۋلارى ەش بەلگىسىز دامۋى مۇمكىن بە؟
- ءيا، كەيبىر جۇرەك-قانتامىر اۋرۋلارى ۇزاق ۋاقىت بويى ەش بەلگى بەرمەۋى مۇمكىن. سونىڭ ءبىرى - ارتەريالىق گيپەرتونيا. ونى حالىق اراسىندا «ءۇنسىز اۋرۋ» دەپ بەكەر ايتپايدى. ادام ءوزىن جاقسى سەزىنىپ جۇرگەنىمەن، قان قىسىمى ۇزاق ۋاقىت جوعارى بولسا، جۇرەككە، ميعا، بۇيرەككە جانە قان تامىرلارىنا زيان كەلۋى مۇمكىن.
سوندىقتان ەشقانداي شاعىم بولماسا دا، قان قىسىمىن ولشەپ، حولەستەرين مەن قانداعى قانت دەڭگەيىن باقىلاپ وتىرعان دۇرىس. اسىرەسە جاس ۇلعايعان سايىن جانە جۇرەك-قانتامىر اۋرۋلارىنا اكەلەتىن قاۋىپ فاكتورلارى بولعان جاعدايدا پروفيلاكتيكالىق تەكسەرۋدىڭ ماڭىزى ارتا تۇسەدى.
- جۇرەك-قانتامىر اۋرۋلارىنا اكەلەتىن نەگىزگى قاۋىپ فاكتورلارى قانداي؟ سوزىلمالى اۋرۋلاردىڭ جۇرەككە اسەرى بار ما؟
- نەگىزگى قاۋىپ فاكتورلارىنا قان قىسىمىنىڭ جانە حولەستەرين دەڭگەيىنىڭ جوعارى بولۋى، قانت ديابەتى، ارتىق سالماق، تەمەكى شەگۋ، قيمىل-قوزعالىستىڭ ازدىعى، دۇرىس تاماقتانباۋ جانە سوزىلمالى كۇيزەلىس جاتادى.
بۇدان بولەك، بۇيرەكتىڭ سوزىلمالى اۋرۋلارى، قالقانشا بەزىنىڭ كەيبىر اۋرۋلارى مەن ۇيقىداعى اپنوە دا جۇرەك-قانتامىر جۇيەسىنە اسەر ەتۋى مۇمكىن.
تۇقىمقۋالاۋشىلىقتىڭ دا ماڭىزى بار. ەگەر ادامنىڭ جاقىن تۋىستارىنىڭ اراسىندا ەرتە جاستا ينفاركت نەمەسە ينسۋلت العاندار بولسا، ونىڭ جۇرەك-قانتامىر اۋرۋلارىنا بەيىمدىلىگى جوعارى بولۋى ىقتيمال.
- كەۋدە اۋىرسا، كوپشىلىك ونى بىردەن جۇرەكپەن بايلانىستىرادى. قانداي اۋىرسىنۋ جۇرەككە قاتىستى بولۋى مۇمكىن؟ قاي كەزدە شۇعىل مەديتسينالىق كومەك قاجەت؟
- كەۋدەدەگى اۋىرسىنۋدىڭ ءبارى جۇرەك اۋرۋىنىڭ بەلگىسى ەمەس. ول بۇلشىقەتكە، ومىرتقاعا، اسقازان-وڭەش جولىنا نەمەسە باسقا اعزالارعا بايلانىستى بولۋى مۇمكىن.
دەگەنمەن كەۋدەنىڭ ورتاسى قىسىلىپ، جانشىلىپ نەمەسە اۋىرلاپ اۋىرسا جانە اۋىرسىنۋ سول قولعا، ەكى قولعا، يىققا، ارقاعا، مويىنعا نە جاق سۇيەككە تاراسا، وعان بەيجاي قاراۋعا بولمايدى. اسىرەسە مۇنداي اۋىرسىنۋ دەنەگە كۇش تۇسكەن كەزدە پايدا بولىپ، تىنىشتىقتا باسىلسا، جۇرەكتىڭ يشەميالىق اۋرۋىنا كۇدىك تۋادى.
ال اۋىرسىنۋ بىرنەشە مينۋتتان ۇزاققا سوزىلىپ، وعان ەنتىگۋ، سۋىق تەر شىعۋ، قاتتى السىزدىك، جۇرەك اينۋ نەمەسە باس اينالۋ قوسىلسا، ۋاقىت جوعالتپاي جەدەل مەديتسينالىق كومەك شاقىرعان دۇرىس. ينفاركت كەزىندە ءار مينۋت ماڭىزدى.
- جۇرەك اۋرۋلارىنىڭ الدىن الۋ ءۇشىن ءومىر سالتىندا ەڭ الدىمەن نەنى وزگەرتكەن ءجون؟ مىندەتتى تۇردە قاتاڭ ديەتا ۇستاپ، قارقىندى سپورتپەن اينالىسۋ كەرەك پە؟
- جوق. جۇرەككە پايدالى ءومىر سالتى مىندەتتى تۇردە قاتاڭ ديەتا ۇستاۋ نەمەسە كۇن سايىن بىرنەشە ساعات جاتتىعۋ دەگەن ءسوز ەمەس.
ەڭ الدىمەن تەمەكىدەن باس تارتۋ، تۇزدى جانە شامادان تىس مايلى تاعامدى ازايتۋ، كوكونىس پەن جەمىستى جەتكىلىكتى تۇتىنۋ، دەنە سالماعىن باقىلاۋ جانە كۇندەلىكتى قوزعالىستى كوبەيتۋ ماڭىزدى.
ماسەلەن، كۇن سايىن 30 مينۋت جاياۋ ءجۇرۋدىڭ ءوزى جاقسى ادەت. ەڭ باستىسى - ءبارىن ءبىر كۇندە وزگەرتۋگە تىرىسپاي، پايدالى ادەتتەردى كۇندەلىكتى ومىرگە بىرتىندەپ ءارى تۇراقتى ەنگىزۋ.
- جۇرەككە قانداي دەنە بەلسەندىلىگى پايدالى؟ اپتاسىنا قانشا ۋاقىت قوزعالىسقا كوڭىل بولگەن دۇرىس؟
- كوپشىلىك ەرەسەك ادامعا اپتاسىنا كەمىندە 150 مينۋت ورتاشا قارقىندى دەنە بەلسەندىلىگى ۇسىنىلادى. ونىڭ ءبارىن ءبىر كۇندە ورىنداۋدىڭ قاجەتى جوق، اپتانىڭ بىرنەشە كۇنىنە ءبولىپ جاساۋعا بولادى.
جىلدام ءجۇرۋ، ءجۇزۋ، ۆەلوسيپەد تەبۋ، جەڭىل جۇگىرۋ سەكىلدى اەروبتى جاتتىعۋلار جۇرەك-قانتامىر جۇيەسىنە پايدالى.
دەگەنمەن دەنە بەلسەندىلىگىن ادامنىڭ جاسىنا، دەنساۋلىق جاعدايىنا جانە بۇرىننان بار اۋرۋلارىنا قاراي تاڭداعان ءجون. ۇزاق ۋاقىت سپورتپەن اينالىسپاعان نەمەسە جۇرەك اۋرۋى بار ادام جاتتىعۋدى بىردەن قارقىندى باستاماي، جۇكتەمەنى بىرتىندەپ ارتتىرۋى كەرەك.
- تۇقىمقۋالاۋشىلىق قانشالىقتى ماڭىزدى؟ اتا-اناسىندا ينفاركت نەمەسە باسقا جۇرەك اۋرۋى بولعان ادامدار تەكسەرۋدى ەرتەرەك باستاۋى كەرەك پە؟
- تۇقىمقۋالاۋشىلىقتىڭ اسەرى بار. ءبىراق اتا-اناسىندا جۇرەك اۋرۋى بولعان ادامنىڭ ءوزى دە مىندەتتى تۇردە سول دەرتكە شالدىعادى دەگەن ءسوز ەمەس. گەنەتيكالىق بەيىمدىلىكپەن قاتار ادامنىڭ ءومىر سالتى مەن وزگە دە قاۋىپ فاكتورلارى ماڭىزدى ءرول اتقارادى.
ەگەر اتا-اناسى نەمەسە جاقىن تۋىستارى ەرتە جاستا ينفاركت نە باسقا جۇرەك-قانتامىر اۋرۋىنا شالدىققان بولسا، قاۋىپ فاكتورلارىن ەرتەرەك باقىلاۋعا العان ءجون. ال قانداي تەكسەرۋدەن قاي جاستان باستاپ ءوتۋ كەرەگىن ءار ادامعا جەكە انىقتاعان دۇرىس.
جالپى، بەلگىلى ءبىر بەلگى پايدا بولعانىن كۇتپەي-اق، قان قىسىمىن، حولەستەرين مەن قانداعى قانت دەڭگەيىن جۇيەلى باقىلاپ وتىرعان ءجون.
- ال ەشقانداي شاعىمى جوق ادام كارديولوگقا قانشالىقتى جيى قارالۋى كەرەك؟ جۇرەكتىڭ جاعدايىن باعالاۋ ءۇشىن قانداي تەكسەرۋلەر قاجەت؟
- ەگەر ادامنىڭ ەشقانداي شاعىمى بولماسا جانە جۇرەك-قانتامىر اۋرۋلارىنىڭ قاۋىپ فاكتورلارى انىقتالماسا، كارديولوگقا وتە جيى بارۋدىڭ قاجەتى جوق. دەگەنمەن پروفيلاكتيكالىق باقىلاۋ ماڭىزدى.
ەڭ الدىمەن قان قىسىمىن ولشەپ، دەنە سالماعى مەن بەل شەڭبەرىن باعالاۋ، قانداعى حولەستەرين مەن گليۋكوزا دەڭگەيىن تەكسەرۋ قاجەت.
قاجەت بولعان جاعدايدا ە ك گ، ەحوكارديوگرافيا، حولتەر مونيتورينگى جانە باسقا زەرتتەۋلەر تاعايىندالادى. بارلىق ادامعا بىردەي بارلىق تەكسەرۋدەن ءوتۋ مىندەتتى ەمەس. دياگنوستيكا ادامنىڭ شاعىمدارى مەن قاۋىپ فاكتورلارىنا قاراي تاڭدالادى.
- مەديتسينالىق ورتالىق اۋرۋحاناسىندا جۇرەك-قانتامىر اۋرۋلارىن ەرتە انىقتاۋ ءۇشىن قانداي زاماناۋي دياگنوستيكالىق ادىستەر قولدانىلادى؟
- اۋرۋحانادا پاتسيەنتتىڭ جاعدايىنا قاراي جۇرەك-قانتامىر جۇيەسىن كەشەندى باعالاۋعا مۇمكىندىك بەرەتىن زاماناۋي دياگنوستيكالىق ادىستەر قولدانىلادى.
ولاردىڭ قاتارىندا ەلەكتروكارديوگرافيا، ەحوكارديوگرافيا، ۋلترادىبىستىق دوپپلەروگرافيا، strain-ەحوكارديوگرافيا، تاۋلىكتىك حولتەر مونيتورينگى، ارتەريالىق قىسىمدى تاۋلىك بويى باقىلاۋ جانە زەرتحانالىق دياگنوستيكا بار.
قاجەت بولعان جاعدايدا جۇرەكتىڭ يشەميالىق اۋرۋىن نەمەسە كورونارلىق ارتەريالاردىڭ جاعدايىن انىقتاۋ ءۇشىن كوروناروگرافيا، جۇرەكتىڭ م ر ت- سى، ميوكارد ستسينتيگرافياسى جانە باسقا دا قوسىمشا زەرتتەۋلەر جۇرگىزىلەدى.
بۇل جەردە زاماناۋي اپپاراتتىڭ بولۋى عانا ەمەس، زەرتتەۋ ناتيجەسىن پاتسيەنتتىڭ شاعىمدارى جانە جالپى كلينيكالىق جاعدايىمەن بىرگە دۇرىس باعالاۋ ماڭىزدى.
- ال جۇرەك-قانتامىر اۋرۋى انىقتالسا، ەمدەۋ قالاي جۇرگىزىلەدى؟
- ەم ءار پاتسيەنتكە جەكە تاعايىندالادى. ءبىر ادامعا ءومىر سالتىن وزگەرتىپ، قاۋىپ فاكتورلارىن باقىلاۋعا الۋ جەتكىلىكتى بولۋى مۇمكىن. ەكىنشى جاعدايدا ءدارى-دارمەكپەن ەمدەۋ قاجەت بولادى.
ارتەريالىق گيپەرتونيا، جۇرەكتىڭ يشەميالىق اۋرۋى، جۇرەك جەتكىلىكسىزدىگى مەن اريتميانىڭ ەمدەۋ تاسىلدەرى ءارتۇرلى. ال كورونارلىق ارتەريالاردىڭ ايقىن زاقىمدانۋى انىقتالسا، كارديوحيرۋرگيالىق نەمەسە ينتەرۆەنتسيالىق ەمدەۋ ادىستەرى قاراستىرىلۋى مۇمكىن.
ەم باستالعاننان كەيىن پاتسيەنتتى تۇراقتى باقىلاۋ دا ماڭىزدى. ءدارى تاعايىنداۋمەن عانا شەكتەلمەي، قان قىسىمىن، حولەستەرين دەڭگەيىن، جۇرەك ىرعاعى مەن قىزمەتىن، سونداي-اق ەمنىڭ تيىمدىلىگى مەن قاۋىپسىزدىگىن ديناميكادا باعالاپ وتىرامىز.
پاتسيەنت تە تاعايىندالعان دارىلەردى ءوز بەتىنشە توقتاتپاي، دارىگەردىڭ باقىلاۋىندا بولعانى دۇرىس.
el.kz
