جاپونيانىڭ دەموگرافيالىق توقىراۋى: حالىق – قارتايىپ، تۋۋ – توقتاپ، اۋىلدار - قاڭىراپ قالىپ جاتىر
استانا. KAZINFORM - شىعىس ازيانىڭ تەحنولوگيالىق الىبى - جاپونيا بۇگىندە بۇرىن-سوڭدى بولماعان دەموگرافيالىق داعدارىستىڭ كۋاسى بولىپ وتىر. توكيو تىرەلگەن تىعىرىقتان قازاقستان قانداي ساباق الۋى كەرەك؟
بۇگىن وسى جايلى از-كەم ءسوز شىعارماقپىز...
توكيو تىرەلگەن تىعىرىقتان شىعار جول بار ما؟
شىنىن ايتساق، توقىراۋ مەن حالىق سانىنىڭ كەمۋى - بۇل ءجۇردىم-باردىم وتە شىعار ستاتيستيكا عانا ەمەس، بۇل - دابىل قاعارلىق اپاتتى جاعداي. بۇل - ەلدىڭ الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق جۇيەسى مەن بولاشاق ۇلتتىق بولمىسىنا تونگەن ۇلكەن قاتەر!
بۇگىندە جاپونيا ءدال وسىنداي قاتەرمەن بەتپە-بەت كەلىپ وتىر. جاپونيانىڭ مەملەكەتتىك ستاتيستيكالىق بيۋروسىنىڭ بىلتىرعى جىلعى قورىتىندى دەرەكتەرىنە كوز جۇگىرتسەك، ەلدىڭ دەموگرافيالىق جاعدايى كوز قۋانتارلىقتاي ەمەس. ەل دەموگرافيالىق قۇلدىراۋدى باستان كەشىرۋدە...
جاپونياداعى جان سانى قازىر 123,7 ميلليون ادامدى قۇرايدى. ال جاپونيادا تۇرىپ جاتقان حالىق سانى 119,7 ميلليون ادام دەپ ەسەپتەلەدى. ستاتيستكا: «جاپونيادا اقىرعى 42 جىلدىڭ ىشىندە العاش رەت جان سانى 120 ميلليوننان تومەن سىرعىپ وتىر»، - دەيدى. سوڭعى بەس جىلدا ەل حالقى 3,1 ميلليون ادامعا (2,5 پايىزعا) ازايعان. بۇل - تۇتاس ءبىر مەگاپوليس حالقىنىڭ كارتادان جوعالۋىمەن تەڭ ۇرەيلى كورسەتكىش.
سالىستىرمالى تۇردە قاراساق - 2015-2020-جىلدارى حالىقتىڭ كەمۋى 949 مىڭ ادام بولسا، سوڭعى 5 جىلدا بۇل قارقىن 3 ەسەدەن استام ءوسىپ كەتكەن. بۇل ازايۋدى تاۋلىككە شاقساق، جاپونيا كۇنىنە ورتا ەسەپپەن 1,7 مىڭ تۇرعىنىنان ايىرىلىپ جاتىر دەگەن ءسوز. ەلدەگى 47 پرەفەكتۋرانىڭ 46 سىندا حالىق سانى تومەندەگەن. تەك ەل استاناسى توكيو (1,3 پايىز) عانا ءوسىم كورسەتىپ وتىر.
مۋنيتسيپاليتەتتەر دەڭگەيىندەگى احۋال ءتىپتى سوراقى. 1719 اكىمشىلىك بىرلىكتىڭ 1568 ىندە (91,2 پايىز) حالىق ازايسا، ءاربىر ءۇشىنشى ەلدىمەكەندە تومەندەۋ كورسەتكىشى 10 پايىزدان اسىپ كەتكەن.
قارتايعان ۇلت جانە ەڭبەك كۇشىنىڭ تاپشىلىعى
جاپونيادا حالىق سانىنىڭ ازايۋى عانا ەمەس، سونىمەن قاتار قارتتاردىڭ كوبەيىپ، جاستاردىڭ ازايىپ بارا جاتقاندىعى دا دابىل قاعارلىق ماسەلە بولىپ تۇر.
قاراڭىز:
جاپونيادا 65 جاستان اسقان ازاماتتاردىڭ سانى 36,14 ميلليونعا جەتىپ، جالپى حالىقتىڭ 30 پايىزىن قۇراعان. سالىستىرمالى تۇردە، G7 ەلدەرى، قىتاي جانە وڭتۇستىك كورەيامەن قاتار قويعاندا، بۇل - الەمدەگى ەڭ جوعارى قارتايۋ كورسەتكىشى. ال 15 جاسقا دەيىنگى بالالار سانى نەبارى 13,35 ميلليون (10 پايىز) ادامدى عانا قۇراعان. بۇعان قوسا - ەڭبەككە قابىلەتتى حالىق (15-64 جاس) ۇلەسى 59,8 پايىزعا دەيىن تومەندەگەن. بۇل ازايىپ بارا جاتقان جۇمىسشى تابىنا زەينەتاقى، مەديتسينالىق جانە الەۋمەتتىك جۇيەلەردى قارجىلاندىرۋدىڭ وراسان زور سالماعى ءتۇسىپ جاتقانىن بىلدىرەدى.
ايماقتاردىڭ قاڭىراپ بوس قالۋى جانە توكيو فەنومەنى
ەلدەگى تاعى ءبىر وزەكتى ماسەلە - حالىقتىڭ شوعىرلانۋ ديحوتومياسى. پروۆينتسيالار بوساپ، ايماقتارداعى ينفراقۇرىلىم كۇيرەپ جاتقاندا، ەل حالقىنىڭ ۇشتەن ءبىرى (36,98 ميلليون ادام) توكيو مەن وعان شەكتەس ءۇش پرەفەكتۋرادا (كاناگاۆا، سايتاما، تيبا) شوعىرلانعان. اۋىلدىق جەرلەر مەن كىشى قالالار «ەلەس قالالارعا» اينالىپ بارا جاتسا، استانالىق اگلومەراتسيا ميگرانتتار ەسەبىنەن ودان ارى ۇلعايۋدا.
ۇلتتىق دەموگرافيانىڭ قۇلدىراۋىمەن قوسا، شەتەلدىكتەردىڭ ۇلەسى كەرىسىنشە جەدەل ءوسىپ كەلەدى. رەسمي ستاتيستيكا بويىنشا، ەلدە 3,84 ميلليون شەتەلدىك ازامات تىركەلگەن (3,1 پايىز). سوڭعى بەس جىلدا ولاردىڭ سانى 40 پايىزعا جۋىق وسكەن.
نەگىزگى ميگراتسيالىق اعىن - قىتاي، ۆەتنام، وڭتۇستىك كورەيا، فيليپپين جانە نەپال سياقتى ازيا ەلدەرىنەن كەلۋدە. وسى داعدارىستى ەڭسەرۋ ءۇشىن ميگرانتتارعا مۇقتاج بولىپ وتىرعانىنا قاراماستان، جاپونيا ۇكىمەتى 2026-جىلدىڭ كۇزىندە تۇراقتاپ تۇرۋعا رۇقسات بەرۋ زاڭناماسىن قاتاڭداتقان.
جاڭا ەرەجە بويىنشا، ەندى جاپونيادا ءومىر سۇرگىسى كەلەتىندەر ەڭ اۋەلى جاپون ءتىلىن كەمى ۆ1 دەڭگەيىندە ءبىلۋى كەرەك. ياعني، ەركىن مەڭگەرگەن بولۋى كەرەك. ونان سوڭ، قوعامدىق نورمالارعا بەيىمدەلە الاتىنى، قارجىسىنىڭ بار-جوعى، زەينەتاقى اۋدارىمدارىنىڭ بار-جوعى، وتباسىن وزدىگىنەن قامتاماسىز ەتە الاتىنى ەگجەي-تەگجەيلى تەكسەرىلەدى.
بۇل پارادوكس جاپون بيلىگىنىڭ دەموگرافيالىق شىعىنداردى شەتەلدىك ميگراتسيا ەسەبىنەن وتەۋگە ءماجبۇر ەكەنىن، ءبىراق سونىمەن بىرگە وزدەرىنىڭ ۇلتتىق مادەنيەتى مەن الەۋمەتتىك ءتارتىبىن ساقتاپ قالۋ ءۇشىن ينتەگراتسيالىق سۇزگىنى مەيلىنشە قاتاڭ ۇستاعىسى كەلەتىنىن كورسەتەدى.
تۇيىندەپ ايتساق: جاپونياداعى جاعداي - تەك ءبىر ەلدىڭ ىشكى ماسەلەسى ەمەس، پوستيندۋستريالدى قوعامداردىڭ ءبارىنىڭ الدىنان شىعاتىن عالامدىق ترەندتىڭ «اۆانگاردى». تۋۋ دەڭگەيىنىڭ تومەندەۋى مەن حالىقتىڭ قارتايۋى - زەينەتاقى جۇيەسى جانە ەڭبەك نارىعى قايتا قارالۋى ءتيىس ەكەنىن اڭعارتادى.
جاپونيانىڭ تاجىريبەسى ءبىز سەكىلدى دامىپ كەلە جاتقان مەملەكەتتەرگە مىناداي ساباق بەرەدى: ەكونوميكالىق ءوسىمدى ساقتاۋ ءۇشىن تەك تەحنولوگيا جەتكىلىكسىز، ەڭ باستى كاپيتال - ادام رەسۋرسىن ساقتاۋ، ايماقتاردىڭ تەڭگەرىمدى دامۋىن قامتاماسىز ەتۋ جانە ميگراتسيالىق ساياساتتى دەر كەزىندە، ءارى ساۋاتتى جوسپارلاۋ.
Mezgil.kz