جالعىزدىق ادامدى تەزىرەك قارتايتۋى مۇمكىن - 300 مىڭ ادام قاتىسقان زەرتتەۋ

اسىرەسە ءوزىن جالعىز سەزىنەتىن ءارى اينالاسىنداعىلارمەن سيرەك ارالاساتىن ادامداردا بۇل ايىرماشىلىق ايقىنىراق بايقالعان، دەپ حابارلايدى turkystan.kz.

زەرتتەۋ ناتيجەلەرى Health Psychology عىلىمي جۋرنالىندا جاريالاندى. قىتاي عالىمدارى ۇلى بريتانيانىڭ UK Biobank مەديتسينالىق دەرەكقورىنداعى 309746 ادامنىڭ مالىمەتىن تالداعان. قاتىسۋشىلاردىڭ ورتاشا جاسى 56 دا بولعان. ولاردىڭ دەنساۋلىعى مەن ءومىر ءسۇرۋ كورسەتكىشتەرى شامامەن 14 جىل بويى باقىلانعان.

عالىمدار ادامنىڭ جاسى مەن بيولوگيالىق جاسىنىڭ ايىرماشىلىعىنا نازار اۋدارعان. جاس ادامنىڭ تۋعان كۇنىنەن بەرى قانشا جىل وتكەنىن كورسەتسە، بيولوگيالىق جاس ونىڭ اعزاسى، جاسۋشالارى مەن مۇشەلەرىنىڭ قانشالىقتى توزعانىن سيپاتتايدى. سوندىقتان جاسى بىردەي ەكى ادامنىڭ اعزاسى ءارتۇرلى قارقىنمەن قارتايۋى مۇمكىن.

زەرتتەۋ بارىسىندا الەۋمەتتىك وقشاۋلانۋ مەن جالعىزدىق سەزىمى بولەك قاراستىرىلعان. الەۋمەتتىك وقشاۋلانۋ ادامنىڭ جالعىز تۇرۋى، تۋىستارى مەن دوستارىن سيرەك كورۋى جانە قوعامدىق ءىس-شارالارعا قاتىسپاۋىمەن ولشەنگەن. ال جالعىزدىق ادامنىڭ ءوزىن وزگەلەردەن الشاق سەزىنۋى جانە سىرىن بولىسەتىن جاقىن ادامىنىڭ بولماۋى ارقىلى باعالانعان.

ناتيجەسىندە الەۋمەتتىك بايلانىسى ەڭ از ادامداردىڭ بيولوگيالىق جاسى باسقالارمەن سالىستىرعاندا ورتا ەسەپپەن ءتورت ايعا، ال ءوزىن جالعىز سەزىنەتىندەردىڭ بيولوگيالىق جاسى شامامەن ءۇش ايعا جوعارى بولعان.

ەكى جاعداي قاتار كەزدەسكەن ادامداردا قارتايۋ كورسەتكىشى ودان دا جوعارى بولىپ شىققان.

عالىمداردىڭ ايتۋىنشا، بۇل ايىرماشىلىقتار ادامنىڭ ءومىرى بىرنەشە ايعا قىسقارادى دەگەندى بىلدىرمەيدى. ولار قان كورسەتكىشتەرى نەگىزىندە ەسەپتەلگەن بيولوگيالىق جاسقا قاتىستى ستاتيستيكالىق ايىرماشىلىقتاردى عانا كورسەتەدى.

زەرتتەۋشىلەر تاعى ءبىر ماڭىزدى جايتتى انىقتاعان. ادامنىڭ سىر بولىسەتىن جاقىن ادامىنىڭ بولماۋى بيولوگيالىق قارتايۋمەن كەمىندە جالعىزدىق سەزىمى سياقتى دەڭگەيدە بايلانىستى بولعان.

بۇل الەۋمەتتىك بايلانىستاردىڭ سانى عانا ەمەس، ولاردىڭ ساپاسى دا ماڭىزدى بولۋى مۇمكىن ەكەنىن كورسەتەدى. ياعني ادامنىڭ اينالاسىندا كوپ ادامنىڭ بولۋى ونىڭ ءوزىن جالعىز سەزىنبەيتىنىنە كەپىل ەمەس.

زەرتتەۋ بارىسىندا الەۋمەتتىك وقشاۋلانۋ مەن جالعىزدىقتىڭ ءولىم قاۋپىمەن بايلانىسى دا قاراستىرىلعان. الەۋمەتتىك وقشاۋلانۋ كورسەتكىشى ءاربىر ءبىر بالعا ارتقان سايىن كەز كەلگەن سەبەپتەن قايتىس بولۋ قاۋپى %13,9 عا، ال جالعىزدىق كورسەتكىشى ارتقاندا %8,9 عا جوعارى بولعان.

عالىمدار مۇنداي بايلانىستى ۇزاققا سوزىلعان پسيحولوگيالىق كۇيزەلىسپەن، ۇيقى مەن ءومىر سالتىنىڭ وزگەرۋىمەن، سونداي-اق يممۋندىق جۇيە جۇمىسىنىڭ بۇزىلۋىمەن تۇسىندىرەدى. الايدا بۇل ىقتيمال مەحانيزمدەر ءالى دە قوسىمشا زەرتتەۋدى قاجەت ەتەدى.

زەرتتەۋشىلەردىڭ پىكىرىنشە، دەنى ساۋ قارتايۋ ءۇشىن ادامدارمەن ءجيى ارالاسۋ عانا جەتكىلىكسىز. سەنىمدى قارىم-قاتىناس ورناتىپ، ەموتسيونالدىق قولداۋ سەزىنۋ دە ماڭىزدى بولۋى مۇمكىن.

دەگەنمەن عالىمدار جالعىزدىق ادامنىڭ قارتايۋىنا تىكەلەي سەبەپ بولادى دەپ ايتۋعا ءالى ەرتە ەكەنىن ەسكەرتەدى. بيولوگيالىق جاس ءبىر رەت قانا ولشەنگەندىكتەن، الەۋمەتتىك جاعداي وزگەرگەندە قارتايۋ قارقىنىنىڭ قالاي وزگەرەتىنى بەلگىسىز. سونداي-اق دەنساۋلىعى ناشار ادامداردىڭ وزگەلەرمەن سيرەك ارالاسۋى دا ىقتيمال.

عالىمدار الداعى ۋاقىتتا الەۋمەتتىك بايلانىستاردى نىعايتۋ اعزانىڭ بيولوگيالىق قارتايۋىن شىنىمەن باياۋلاتا الا ما دەگەن سۇراققا جاۋاپ ىزدەمەك.