جاڭا جۇمىس ورىندارى: قازاقستاننىڭ ەڭبەك نارىعىندا قانداي وزگەرىس بار؟

بۇل ەڭبەك نارىعىن دامىتۋعا، حالىقتىڭ تابىسىن ارتتىرۋعا جانە وڭىرلەردەگى ەكونوميكالىق بەلسەندىلىكتى كۇشەيتۋگە باعىتتالعان جۇمىستاردىڭ ناتيجەسىن كورسەتەدى.

2025-جىلى ەلىمىزدە 564,2 مىڭ جاڭا جۇمىس ورنى قۇرىلدى. ونىڭ 361,9 مىڭى، ياعني 64 پايىزى تۇراقتى جۇمىس ورىندارى بولسا، 202,3 مىڭى ۋاقىتشا جۇمىس ورىندارىن قۇرادى.

جاڭا جۇمىس ورىندارىن اشۋ ازاماتتاردى جۇمىسپەن قامتۋمەن قاتار، حالىقتىڭ تابىس كوزدەرىن كەڭەيتۋگە، ىشكى تۇتىنۋشىلىق سۇرانىستى ارتتىرۋعا جانە بيۋدجەتكە تۇسەتىن سالىق تۇسىمدەرىن كوبەيتۋگە مۇمكىندىك بەرەدى. قازىرگى ۋاقىتتا جالدامالى ەڭبەك ارقىلى الىناتىن تابىس حالىقتىڭ جالپى اقشالاي كىرىسىنىڭ شامامەن ۇشتەن ەكىسىن قۇرايدى.

تۇراقتى جۇمىسپەن قامتۋعا باسىمدىق بەرىلۋدە

ەڭبەك نارىعىن دامىتۋدىڭ ماڭىزدى باعىتتارىنىڭ ءبىرى - تۇراقتى ءارى ءونىمدى جۇمىس ورىندارىن قۇرۋ. مۇنداي جۇمىس ورىندارى ازاماتتارعا تۇراقتى تابىس تابۋعا، كاسىبي داعدىلارىن جەتىلدىرۋگە جانە ەڭبەك ونىمدىلىگىن ارتتىرۋعا جاعداي جاسايدى.

قازاقستان پرەزيدەنتىنىڭ «ادىلەتتى قازاقستان - بارشاعا جانە ءارقايسىسىنا. قازىر جانە ماڭگى» اتتى سايلاۋالدى باعدارلاماسى اياسىندا 2030-جىلعا دەيىن 3,3 ميلليون ادامدى جۇمىسپەن قامتۋ جوسپارلانعان. ونىڭ ىشىندە 2026-جىلى 480 مىڭ ادامدى جۇمىسپەن قامتۋ كوزدەلىپ وتىر.

تۇراقتى جۇمىسپەن قامتۋ اسىرەسە وڭىرلەر ءۇشىن ماڭىزدى. جەرگىلىكتى جەرلەردە جۇمىس ورىندارىنىڭ كوبەيۋى تۇرعىنداردىڭ ءوز تۇرعىلىقتى جەرىندە ەڭبەك ەتۋىنە مۇمكىندىك بەرىپ، ەڭبەك ميگراتسياسىنىڭ قاجەتتىلىگىن ازايتادى. سونىمەن قاتار جەرگىلىكتى كاسىپكەرلىك پەن قىزمەت كورسەتۋ سالاسىنىڭ دامۋىنا ىقپال ەتەدى.

قاي وڭىرلەردە تۇراقتى جۇمىس ورىندارى كوپ اشىلدى؟

2025-جىلدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا جاڭا جۇمىس ورىندارىنىڭ جالپى سانىنداعى تۇراقتى جۇمىس ورىندارىنىڭ ۇلەسى ءبىرقاتار وڭىردە جوعارى بولدى.

اتاپ ايتقاندا، اقمولا جانە قوستاناي وبلىستارىندا بۇل كورسەتكىش 76 پايىزدى قۇرادى. اقمولا وبلىسىندا 17,2 مىڭ، ال قوستاناي وبلىسىندا 24,5 مىڭ تۇراقتى جۇمىس ورنى اشىلدى.

جامبىل وبلىسىندا 38 مىڭ تۇراقتى جۇمىس ورنى قۇرىلىپ، ولاردىڭ ۇلەسى 72 پايىزعا جەتتى. اقتوبە وبلىسىندا 38,5 مىڭ تۇراقتى جۇمىس ورنى اشىلىپ، كورسەتكىش 71 پايىزدى قۇرادى. شىمكەنت قالاسىندا دا تۇراقتى جۇمىس ورىندارىنىڭ ۇلەسى 71 پايىزعا جەتىپ، 22,5 مىڭ جۇمىس ورنى قۇرىلدى.

وڭىرلەردەگى مۇنداي كورسەتكىشتەر حالىقتى تۇرعىلىقتى جەرىندە جۇمىسپەن قامتۋعا، تۇراقتى تابىس كوزدەرىن قالىپتاستىرۋعا جانە جەرگىلىكتى ەكونوميكانىڭ دامۋىنا مۇمكىندىك بەرەدى.

قاي سالالاردا جۇمىس ورىندارى كوبىرەك اشىلدى؟

2025-جىلى جاڭا جۇمىس ورىندارىنىڭ ەڭ كوپ سانى ەكونوميكالىق قىزمەتتىڭ وزگە تۇرلەرى سالاسىندا تىركەلدى. بۇل باعىتتا 137,7 مىڭ جۇمىس ورنى قۇرىلدى. ودان كەيىنگى ورىنداردا ءبىلىم بەرۋ جانە اۋىل شارۋاشىلىعى سالالارى تۇر.

جاڭا جۇمىس ورىندارىنىڭ سالالار بويىنشا ءبولىنىسى تومەندەگىدەي:

ەكونوميكالىق قىزمەتتىڭ وزگە تۇرلەرى - 137,7 مىڭ؛

ءبىلىم بەرۋ - 80,5 مىڭ؛

اۋىل، ورمان جانە بالىق شارۋاشىلىعى - 60,4 مىڭ؛

قۇرىلىس - 27,6 مىڭ؛

دەنساۋلىق ساقتاۋ جانە الەۋمەتتىك قىزمەتتەر - 25,2 مىڭ؛

كوتەرمە جانە بولشەك ساۋدا، اۆتوموبيلدەر مەن موتوتسيكلدەردى جوندەۋ - 16,3 مىڭ؛

كولىك جانە قويمالاۋ - 10,9 مىڭ؛

ونەركاسىپ - 3,2 مىڭ.

بۇل كورسەتكىشتەر جاڭا جۇمىس ورىندارىنىڭ ءوندىرىس پەن ينفراقۇرىلىم سالالارىندا عانا ەمەس، ءبىلىم بەرۋ، دەنساۋلىق ساقتاۋ جانە حالىققا قىزمەت كورسەتۋ باعىتتارىندا دا قۇرىلىپ جاتقانىن كورسەتەدى.

سونىمەن قاتار ەكونوميكانىڭ قوسىلعان قۇن قالىپتاستىراتىن سالالارىندا جۇمىسپەن قامتۋدى ارتتىرۋدىڭ ماڭىزى زور. ماسەلەن، قۇرىلىستىڭ دامۋى قۇرىلىس ماتەريالدارىنا، كولىك-لوگيستيكاعا جانە مەردىگەرلىك قىزمەتتەرگە سۇرانىستى ارتتىرادى. ال ونەركاسىپ پەن اۋىل شارۋاشىلىعىنىڭ دامۋى وڭدەۋ، تاسىمالداۋ، ساۋدا جانە سەرۆيستىك قىزمەتتەردەگى جۇمىس ورىندارىنىڭ كوبەيۋىنە ىقپال ەتەدى.

جۇمىسپەن قامتۋ ەكونوميكالىق وسىمگە قالاي اسەر ەتەدى؟

جاڭا جۇمىس ورىندارىنىڭ اشىلۋى ەكونوميكالىق ءوسىمنىڭ ناتيجەسىن حالىققا جەتكىزەتىن ماڭىزدى تەتىكتەردىڭ ءبىرى سانالادى. جۇمىسپەن قامتىلعان ازاماتتاردىڭ تابىسى ارتىپ، ولاردىڭ تاۋارلار مەن قىزمەتتەرگە جۇمسايتىن شىعىنى كوبەيەدى. بۇل ءوز كەزەگىندە ىشكى سۇرانىستى قولداپ، شاعىن جانە ورتا بيزنەستىڭ دامۋىنا جاعداي جاسايدى.

جۇمىسپەن قامتۋدىڭ ارتۋى بىرنەشە باعىتتا وڭ ناتيجە بەرەدى:

حالىقتىڭ ەڭبەك تابىسىن ارتتىرادى؛

جۇمىسسىزدىقتى جانە الەۋمەتتىك تولەمدەرگە تاۋەلدىلىكتى ازايتۋعا ىقپال ەتەدى؛

بيۋدجەت پەن الەۋمەتتىك قورلارعا تۇسەتىن تۇسىمدەردى كوبەيتەدى؛

وڭىرلەردىڭ ەكونوميكالىق بەلسەندىلىگىن كۇشەيتەدى؛

جاڭا وندىرىستەر ءۇشىن قاجەتتى كادرلىق الەۋەتتى قالىپتاستىرادى؛

شاعىن جانە ورتا كاسىپكەرلىكتىڭ دامۋىنا سەرپىن بەرەدى.

رەسمي ستاتيستيكالىق دەرەكتەرگە سايكەس، 2026-جىلدىڭ ەكىنشى توقسانىندا قازاقستان ەكونوميكاسىندا جۇمىسپەن قامتىلعاندار سانى 9,4 ميلليون ادامعا جەتتى. بۇل وتكەن جىلدىڭ سايكەس كەزەڭىمەن سالىستىرعاندا 79,2 مىڭ ادامعا كوپ. ءوسىم نەگىزىنەن جالدامالى جۇمىسشىلار سانىنىڭ ارتۋى ەسەبىنەن قامتاماسىز ەتىلگەن.

ەڭ باستىسى - جۇمىس ورىندارىنىڭ ساپاسى

ماماندار ءۇشىن جاڭا جۇمىس ورىندارىنىڭ سانىمەن قاتار، ولاردىڭ ساپاسى دا ماڭىزدى. تۇراقتى ەڭبەك شارتى، لايىقتى جالاقى، ەڭبەك ونىمدىلىگى جانە كاسىبي ءوسۋ مۇمكىندىكتەرى ازاماتتاردىڭ ۇزاق مەرزىمدى ءال-اۋقاتىنا تىكەلەي اسەر ەتەدى.

سوندىقتان الداعى كەزەڭدە وڭدەۋ ونەركاسىبى، قۇرىلىس، اۋىل شارۋاشىلىعى، كولىك جانە باسقا دا قوسىلعان قۇن قالىپتاستىرۋ الەۋەتى جوعارى سالالاردا تۇراقتى جۇمىس ورىندارىن كوبەيتۋ ماڭىزدى.

جالپى، قازاقستاندا سوڭعى جەتى جىلدا 3,6 ميلليوننان استام جاڭا جۇمىس ورنىنىڭ قۇرىلۋى حالىقتى جۇمىسپەن قامتۋ ساياساتىنىڭ اۋقىمىن كورسەتەدى. الداعى مىندەت - وسى ءوسىمدى تۇراقتى جۇمىسپەن قامتۋ، ەڭبەك ونىمدىلىگىن ارتتىرۋ جانە حالىقتىڭ ناقتى تابىسىن كوتەرۋ باعىتىندا جالعاستىرۋ.